Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1207 E. 2024/677 K.

T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/1207 Esas - 2024/677

T.C.

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/1207

KARAR NO : 2024/677

BAŞKAN :

ÜYE :

ÜYE :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali

DAVA TARİHİ : 16/11/2022

KARAR TARİHİ : 26/06/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 24/07/2024

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

TALEP :Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde özetle; davacının davalı kooperatifin ... Nolu (... Ada ... parsel), ... Nolu (... ada, ... Parsel), .. Nolu (... ada, ... parsel), ... Nolu (... Ada, .. Parsel), ve ... nolu (... ada, .. parsel) üyesi olduğu, Kahramankazan ...Noterliğince gönderilen 28 Ağustos 2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile 28.02.2022 tarihi itibarı ile toplam 6.475.422,18TL borcu olduğu ve bu borcun zamanında ödenmemiş olduğu iddia ve gerekçesi ile Kooperatifler Kanununun 27. ve Ana sözleşmenin 14.maddesi gereği Yönetim Kurulunun 25.08.2022 tarih ve ... sayılı kararı ile kooperatif ortaklığından çıkarıldığının bildirildiği, keşide edilen (1) ve (2)nci ihtarların ekindeki döküm çizelgesinde gecikme faizi talebi detaylandırılmadığı, Kahramankazan ... Noterliğinin 10 Mart 2022 tarih ve ... yevmiye numaralı (1)nci ihtarnamesi ile beş ayrı parsel için toplam 6.475.422,18TL ana para ve gecikme cezası borcu olduğu bildirilerek bu borcu ödemesi için 10 gün süre verildiği, ekinde gönderilen hesap dökümlerinin usul ve esas açısından yasanın emrettiği şekilde düzenlenmediği, ana borç miktarları ayrı ayrı kalemler halinde belirtildiği ancak son ödeme kaleminde gecikme faizi başlığı altında, istenen gecikme faizi toplam bedel olarak tek kalemde belirtildiği, aynı hesap ve bildirim şeklinin davacının tüm üyelikleri için benzer şekilde yapıldığı, gecikme faizi bedelinin BK.nun 19. Ve 20.

e-imza e-imza e-imza e-imza

Madde hükümlerine aykırı olarak — hesaplandığı, davacının 5 adet üyeliği mevcut olup bu üyeliklerinden 95, 96, 99, 100 nolu üyelikleri üst yapısız, 102 numaralı üyeliği ise üst yapılı lduğu, sadece 102 nolu üyeliği için iş yeri binası mevcut olup diğer üyelikleri arsa olarak kalmış bu üyelikleri için davalı kooperatifçe iş yeri binası imal ve inşa edilmediği, davalı Kooperatifin 106 adet prefabrik iş yeri binası yaparak üyelerine dağıtmak üzerine kurulduğu, daha sonra ... Ada ...-... Parsellerde bulunan 6 adet iş yeri için inşaat ruhsatının alınamaması ve ... Adada yer alan 13 adet iş yeri için ise imar değişikliği nedeni ile inşaattan vazgeçilmesi nedeni ile toplam 19 adet işyerinin imal ve inşasından vazgeçilerek toplamda 87 adet prefabrik iş yeri binasının yapımına karar verildiği, davacının 95, 96, 99 ve 100 numaralı üyelikleri yapım ve inşasından vazgeçilen 19 adet iş yerinin bulunduğu parsellerde bulunmasına ve bu üyelikler için iş yeri binası imal ve inşa edilmemesine rağmen, davalı kooperatif tarafından binası inşa ve imal edilerek üyelerine teslim edilen 87 adet üyeden talep edilen bedellerinin aynısı bu 4 üyeliği için davacıdan da talep edildiği, 13/03/2018 tarihli, ... numaralı Yönetim kurulu kararı ile davacının üyeliğinin kabulüne karar verildiğinde arsa bedellerinin devir aldığı üyeler tarafından ödendiği, davacı şirketin, davalı kooperatifin 87 adet işyeri binasını imal ve inşa eden yüklenici firma olup, tam aksine davalıdan alacağı bulunduğu, davacı ile davalı Kooperatif arasında 01.02.2017 tarihinde "106 Adet Prefabrik İşyeri Binası Yapım İşi Sözleşmesi" imzalandığı, 19 nolu hak ediş belgesi alacağımız ile ilgili Ankara ... ATM ...E sayılı dava ile itiraz iptali davası ve 20,21 nolu hak ediş ve kesin hesap alacaklarımız ile fiyat farkı bedellerinin tahsili için ise Ankara ... ATM ...E sayılı dosyası ile 180.000-TL bedelli kısmi alacak davası açıldığı, davalı üyeleri arasında eşitlik ilkesine aykırı davranıldığı, davacının ferdi tapularının verilmediği, bir kısım üyelerine ferdi tapularını verirken, müvekkile ait olan taşınmazlar üzerine ise bir kısım üyeleri lehine çok yüksek bedelde ipotek tesis ederek görevini kötüye kullandığı, belirtilerek ihraç kararını iptaline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

CEVAP :Davalı vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; Cevap dilekçesinde özetle; davacının, müvekkil koop üyesi iken uzun bir süre Genel Kurul tarafından alınan kararlar, oluşturulan hesap tetkik komisyonu raporları, hesap tetkik incelemesi komisyonu tarafından belirtilen borç miktarı ve kendisine yapılan 2 haklı ihtara rağmen belirlenen borçlarını ödemediği ve taahhütlerini ifa etmemesi sebebiyle Kooperatif Yönetim Kurulunun 25.08.2022 tarih, ... sayılı kararı ile Kooperatif üyeliğinden ihraç edildiği, bu durum Kahramankazan ...Noterliğinin 28.08.2022 tarih, ... Y.no.lu evrakı ile kendisine 01.09.2022 tarihinde tebliğ edildiği, davacıya keşide edilen borç bildirimlerinde asıl alacaklar, aidatlar ve Genel Kurul tarafından belirlenmiş olan aylık gecikme faiz oranına göre hesaplandığı, faiz toplamının ayrı ayrı olarak bildirildiği, davacı tarafın aynı zamanda müvekkil koop. inşaatını yürüten müteahhidi olduğu ve taraflar arasında bir çok ihtilaflı hukuki durumun bulunduğu dolayısıyla davacı firmanın kendince birtakım takas-mahsup işlemleri yapmak suretiyle borçlu olmadığını iddia etmesi Koop.Hukukunun genel ilkelerine de aykırılık oluşturduğu, Koop.Genel kurullarında alınan kararlar uyarınca bodrumlu işyerleri, bodrumsuz işyerleri ve boş arsalar için alınması gerekli aidat,genel gider ve diğer yükümlülükler ayrı ayrı karara bağlandığı, olup Genel kuruldan alınan yetkiye istinaden 87 iş yeri için ayrıca ... Bankası ... Şubesinden de kredi kullanıldığı, vazgeçilen 19 adet bina imalatı ve ruhsatı alınmayan imalatlardan kaynaklı gider ve maliyetlerden dolayı davacıya yansıtılmış bir ortak gider veya aidat bulunmadığı ve ayrıca şerefiye için de bir talep bulunmadığı, davacı tarafından bankacılık sistemi kullanılarak müvekkil koop.hesaplarına yapılan bir ödeme olmayıp davacı şirketin arsa payları dahil tüm ödemeleri takas-senet vs.gibi yöntemlerle yapıldığı, ilgili dönemlerde Koop.yönetimi, davacı şirket yönetimi arasındaki akrabalık bağları nedeniyle yapılan usulsüzlüklerden dolayı önceki yöneticiler,deneticiler ile davacı şirket hakkında başlatılmış cezai soruşturmalar ve hukuk davalarının mevcut olduğu, 17.04.2022 tarihinde yapılan Genel kurul toplantı Gündeminin 6.maddesinde karara bağlanan borçları olmayan üyelere ferdi tapularının verilmesi borçlarını

e-imza e-imza e-imza e-imza

ödemeyen üyelerin ise ihracı konusunda Yönetim kuruluna yetki verilmiş olup davacının ihtarlara rağmen üyelik vecibelerini yerine getirmediği ve borçlarını ödemediği, Yönetimin ihraç yetkisinin bulunduğu, üyelik yükümlülüklerini yerine getiren üyelerle getirmeyenlerin aynı işlemlere maruz bırakılamayacağı, davacının kooperatiften kesinleşmiş, likit, mutabakata varılmış bir alacağı olmadığı, aksine kararlarıyla tespit edilmiş eksik ve hatalı imalatlar nedeniyle davacıdan alacağı olduğu, gönderilen ihtarnamelerde davacının kooperatife olan tüm üyeliklerinden kaynaklı toplam borçları bildirilmiş olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER : Bilirkişisi raporu,kooperatif kayıtları, genel kurul tutanakları ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE :Dava, ... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi ortağı davacının, parasal yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle Kanun'un 27. ve ana sözleşmenin 14. maddesi gereğince ortaklıktan çıkarılmasına yönelik alınan 25.08.2022 tarih ve 2022/08.01 sayılı ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

Dosya incelendiğinde; Kahramankazan ... Noterliği'nin 10.03.2022 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamede beş ayrı parsel için anapara ve gecikme cezası tutarı olarak 6.475.422,18TL tutarındaki borcun ihtarnamenin tebliğinden itibaren 10 gün içinde ödenmesinin bildirildiği, ihtarnamenin 14.03.2022 tarihinde tebliğ edildiği, Kahramankazan ... Noterliği'nin 21.04.2022 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamede beş ayrı parsel için anapara ve gecikme cezası tutarı olarak 6.475.422,18TL tutarındaki borcun ihtarnamenin tebliğinden itibaren 1 ay içinde ödenmesinin bildirildiği, ihtarnamenin 22.04.2022 tarihinde tebliğ edildiği; Buna göre davacı üyeye Kooperatifler Kanunu ile Ana Sözleşme hükümlerine uygun olarak ilk ihtarnamede on gün, ikinci ihtarnamede ise otuz gün ödeme süresi verilerek, sürelerin sonunda ödeme yapılmaması durumunda kooperatif ortaklığından çıkarılacağı ihtaren bildirilmiştir. Her iki ihtarnamede de davacıdan istenen tutar 6.475.422,18TL olarak talep edilmiştir.

Kooperatifin çıkarma kararı 25.08.2022 tarihli yönetim kurulu toplantısında verilmiş, karar 01.09.2022 tarihinde tebliğ edilmiştir. İhraç kararının ise otuz günlük ödeme süresinin beklenmesinde sonra 17.11.2022 tarihinde verildiği görülmüştür.

Mahkememizce davacının, davalı kooperatiften ihracına yönelik kararın yasa, ana sözleşme ve hukuka uygun olup olmadığının tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Mahkememiz dosyasında iki farklı bilirkişiden rapor alınmıştır. Bilirkişi ... tarafından sunulan bilirkişi raporuna göre; KK.'nun 16/3'üncü ve kooperatif anasözleşmesinin 14. maddesi gereğince, karar iptali davasının çıkarma Kararının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde açılması gerektiği, dava dosyasının incelenmesinden davanın üç aylık hak düşürücü süre içerisinde açıldığının anlaşıldığı, davalı kooperatif tarafından davacıya keşide edilen 10/03/2022 tarihli ihtamamede, 30/09/2021 tarihi itibariyle borç çıkarıldığı açıklanmasına rağmen, toplam borç miktarının 28/02/2022 tarihi itibariyle gösterildiği, ancak; anasözleşmenin 14. maddesi uyarına parasal yükümlülüğün ortak tarafından 30 gün geciktirilmesi gerektiğinden, kooperatif tarafından 28/02/2022 tarihi itibariyle yapılan hesaplamanın 10/03/2022 günlü ihtar tarihi dikkate alındığında anasözleşmenin 14. maddesinde açıklanan hükme aykırı düştüğü, 30/09/2021 tarihi itibariyle yapıldığı açıklanan ancak, 28/02/2022 tarihli olarak yapılan hesaplamanın doğru olup olmadığı yolunda tarafımızdan yapılan kontrolde, hesaplanan borç tutarının davacının gerçek borcunu göstermediğinin anlaşıldığı, farkın tarafımızdan TBK. Gereğince %1,50 üzerinden faiz hesaplanmasından kaynaklandığı, İkinci ihtamamede istenilen borç tutarının ilk ihtar ile aynı olmasına rağmen, birinci ve ikinci ihtar ile borcun 30/09/2021 tarihi itibariyle hesaplandığı açıklanarak, kooperatifçe 28/02/2022 tarihi itibariyle borç çıkarılmasının yanıltıcı olduğu, ayrıca 28/02/2022 tarihi itibariyle yapılan hesaplamanın doğru olmadığı,

e-imza e-imza e-imza e-imza

tüm bu açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, ihtamamelerin düzenlenmesinde Yasa ve anasözleşmenin 14. maddesinde belirlenen süreye uyulmadığı, 30/09/2021 tarihi itibariyle borç çıkarıldığı açıklanmasına rağmen 26/02/2022 tarihi itibariyle kooperatif tarafından hesap yapılmasının yanıltıcı olduğu, ayrıca, 28/02/2022 tarihi itibariyle yapılan hesaplamanın doğru olmadığı (gecikme faiz, hesaplanmasında TBK. ile getirilen düzenlemeye uyulmadığı), dolayısıyla davacıya yapılan ihtarların çıkarma işlemi için geçerli sayılamayacağı, davacı hakkında alınan 25/08/2022 günlü, ... sayılı çıkarma kararının iptalinin gerekip gerekmediğinin mahkemenin takdirinde olduğunu belirtmiştir. Bu rapor hüküm kurmaya ve denetime elverişlidir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve davalı kooperatif anasözleşmesinin 14/2. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, ilk ihtarnamenin ödemesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerip içermediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği, bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilmelidir. Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Buradan hareketle dosya incelendiğinde davacıya gönderilen ihtarnamelerde borcun doğru gösterilmemesi, ihtarnamelerin usulüne uygun düzenlenmemesi, zira asıl borcun ve gecikme faizinin yanlış ve fazla hesaplanması (Yargıtay 6.HD.nin 08.01.2024 Tarih ve 2023/368 E.,2024/30 K.sayılı ilamında da belirtildiği gibi), gibi hususlar dikkate alındığında, çıkarma kararının hukuka, K.K.'na ve ana sözleşmeye aykırı olduğu, bu nedenle geçersiz olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜ ile, davacı kooperatifin davalıya ilişkin 17/04/2022 tarihli ihraç kararının İPTALİNE,

2. a)Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 427,60TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 80,70TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

b)Davacı tarafından yatırılan 80,70TL peşin harç ve 80,70TL başvuru harcı olmak üzere toplam 161,40TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

3. Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 17.900,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

4. Davacı tarafından sarf edilen 7.500,00TL bilirkişi ücreti ile 160,50TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 7.660,50TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 26/06/2024

Başkan Üye Üye Katip

e-imza e-imza e-imza e-imza