Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1152 E. 2024/125 K.

T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/1152 Esas - 2024/125

T.C.

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO : 2023/1152 Esas

KARAR NO : 2024/125

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 07/11/2023

KARAR TARİHİ: 13/02/2024

K. YAZIM TARİHİ: 23/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, ... ... Havalimanı ... numarada bulunan, 2230,25 metrekare alana sahip akaryakıt istasyonunda oldukça uzun yıllardan bu yana kendisine her ay davalı şirketçe kesilen kira faturalarını tam ve zamanında ödemek suretiyle ... A.Ş.' nin alt kiracısı olduğunu ve aynı zamanda yukarıda bahsi geçen adresteki akaryakıt istasyonunda, "..." markası altında akaryakıt dağıtım bayiiliğinin yapılması amacıyla davalı şirket ile 27/09/2021 tarihli İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi, Otogaz Bayilik Sözleşmesi ve 27/09/2021 tarihli Yatırım Çerçeve Sözleşmesi (EK-1) akdetmek suretiyle bahse konu kiralanan adreste davalı şirketin bayiliğini yaptığını, Davalı şirketin, müvekkilin alt kiracı olduğu adreste, ... Müdürlüğü' nün kiracısı konumunda olduğunu, müvekkilince sonradan öğrenildiği üzere; davalı şirket ile ... Müdürlüğü arasında akdedilen kira sözleşmesinin ilgili maddeleri uyarınca, davalı şirketin işbu kiralanan yeri üçüncü kişilere kiralayamaz, başkasına devir, temlik, ciro edemez şeklinde açık hükmün yer almasına rağmen, 37 yıldır bu yeri müvekkili şirkete alt kiraya vermekte, kira faturası kesmekte, müvekkili şirketçe de her ay fatura karşılığı kira bedelleri davalı şirket hesaplarına ödenmek suretiyle kiracısı olduğu taşınmazı müvekkili şirkete kiralamakta olduğunu, bu hususun tarafların Ticari Defterleri incelendiğinde ve kira bedellerinin ödendiği Banka Kayıtlarıyla sabit olup müvekkilince ispatlanabilir nitelikte olduğunu, davalı şirketin müvekkili şirkete, alt kiraya verme, üçüncü kişilere kiralama ve devretme yetkileri olmadığını açıkça bilmesine rağmen ilgili akaryakıt istasyonunu yetkisiz olarak müvekkiline kiraladığını, bu hususta hiçbir kusuru bulunmayan müvekkili şirketin ilgili taşınmazdan ... Kaymakamlığı tarafından fuzuli işgalci addedilerek zorla tahliye edildiğini ve aynı zamanda işbu tahliye sebebiyle de müvekkilin ticari itibarının zedelendiğini, müvekkilinin geçen uzun yıllar boyunca alt kiracısı olduğu adreste hiçbir sorun yaşamaksızın kiracılığını sürdürdüğünü, kira bedellerini davalı şirkete tam ve zamanında ödediğini aynı zamanda ilgili bayilik sözleşmeleri uyarınca davalı şirketin markası altında bayiliğini yaptığını, müvekkilinin iyi niyetli tüm yaklaşımlarına rağmen davalı şirketçe alt kiralama yetkisi olmadığı halde, müvekkili şirketi açıkça yanıltarak kiralama yapması ve neticeten müvekkilinin taşınmazdan tahliyesi ve bayilik sözleşmelerinin de ifa imkanının kalmaması sebebiyle müvekkili şirketin zarara uğradığını, ciddi anlamda kar kaybı yaşadığını beyan ederek, fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydı ile müvekkili şirketin 02/06/2023 tarihinden 27/09/2026 tarihine kadar geçecek olan sürede tahliyesi sebebiyle uygulanma imkanı müvekkile kusur atfedilemeyecek şekilde imkansızlaşan bayilik sözleşmeleri uyarınca uğramış olduğu kar kaybının oluştuğu tarihten itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP :

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirket ile davalı şirket arasında; ... İli, ... İlçesi, ... Havalimanı ... numarada yer alan akaryakıt istasyonunun “...” markası altında akaryakıt dağıtım bayiliğinin yapılması amacıyla 27.09.2021 tarihli İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi, Otogaz Bayilik Sözleşmesi ve 27.09.2021 tarihli Yatırım Çerçeve Sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşmeler uyarınca davacı şirketin, müvekkili şirketin bayisi olduğunu, taraflar arasında düzenlenen Sözleşmeler'e göre ihtilaf halinde, İstanbul mahkemelerinin yetkili olacağının kararlaştırıldığını, bu sebeple yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini beyan ederek davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE :

Dava, taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmelerinin uygulama imkanının imkansızlaşması nedeniyle davacının uğradığı kâr kaybının tahsili istemine ilişkindir.

Davalı vekili süresi içerisinde sunmuş olduğu cevap dilekçesi ile yetki ilk itirazında bulunmuş, yetkili mahkemenin ise İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu beyan etmiştir.

Davanın esasına girilmeden önce davalı yanın yetki ilk itirazı öncelikli olarak incelenmiştir.

01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 6. Maddesinde "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.", 10. Maddesinde "Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir." düzenlemelerine yer verilmiştir. Yasanın 17. Maddesinde de yetki sözleşmesi düzenlenerek "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemede açılır." denilmektedir. Yasanın 18. maddesinde de, yetki sözleşmesinin geçerlilik şartları açıklanmıştır. Yetki sözleşmesinin(şartının) bulunması halinde bu durumun nazara alınması(süresinde sunulacak cevap dilekçesiyle itirazda bulunmak koşuluyla) ve kesin yetki kuralı kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu halde davanın HMK. 17. maddesi uyarınca yetki şartında belirlenen yer mahkemesinde görülmesi gerekir. Somut uyuşmazlıkta, tacir olan taraflar arasında akdedilen 27/09/2021 tanzim tarihli ve imzalı ... A.Ş. Otogaz Bayilik Sözleşmesi başlıklı sözleşmenin 39.1. maddesinde, yetki şartı olarak her türlü ihtilafın çözümünde İstanbul Çağlayan Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğuna dair yetki düzenlemesine yer verilmiştir.

Tarafların tacir olması ve uyuşmazlık konusuna göre tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri hususu gözetilerek aralarındaki yazılı ... A.Ş. Otogaz Bayilik Sözleşmesi ile geçerli bir yetki sözleşmesi yapmış olduklarının kabulü gerekir. Taraflar arasında geçerli bir şekilde düzenlenmiş olan yetki sözleşmesine ve davalının yetki itirazının bu yönde olmasına göre davaya bakmaya, yetki şartında bildirilen İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi yetkili olduğundan Mahkememizin yetkisizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Yetkiye ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan 6100 Sayılı HMK'nun 114/1. c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine,

2. Karar kesinleştiğinde ve yasal sürede başvurulması halinde dosyanın yetkili İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,

3. 6100 Sayılı HMK'nun 331/2 madde gereğince süresi içerisinde müracaat yapıldığı takdirde yargılama giderlerine gönderilen mahkemece dikkate alınmasına,

4. Kararın kesinleşmesinden itibaren 6100 Sayılı HMK'nun 20/1. son cümle gereği dosyanın iki haftalık süre içerisinde görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin istenilmemesi halinde DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmesi için dosyanın yeniden ele alınmasına,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.13/02/2024

Katip Hakim

e-imza e-imza