Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/196 E. 2024/116 K.

T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/196 Esas - 2024/116

T.C.

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO : 2024/196 Esas

KARAR NO : 2024/116

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

DAVA : Alacak (Taşınmaz Alım-Satımı Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 08/02/2024

KARAR TARİHİ: 12/02/2024

K. YAZIM TARİHİ: 12/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşınmaz Alım-Satımı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA :

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; Davalı ...'in, adına tapuda kayıtlı olan, ... İli/ ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada/... Parselde bulunan, .../Blok, ...Kat, ... nolu daireyi 11.09.2018 tarihinde 148.000,00TL bedelle davacı müvekkili şirkete sattığını ve bedelini de tapu sicil muhafızı önünde nakden ve defaeten aldığını, ancak daha sonra davalının korkutularak (Telefonda kendisini Polis,Savcı,Hakim olarak tanıtıp adınız FETÖ/PDY,PKK TERÖR ÖRGÜTÜ soruşturmasına karıştı diyerek para ve altın isteyenler tarafından) alım-satım akdini imzaladığından bahisle, müvekkili şirket aleyhine dava açtığını ve yargılama sonrasında, Ankara/Batı ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E.ve ... K.sayılı kararı ile, söz konusu dairenin tapusunun korkutma nedeniyle iptal edildiğini, bu durumda, davacı müvekkili şirket adına olan ... nolu bağımsız bölümün tapusunun iptal edilerek davalı ... adına geçtiğini ve daire bedeli olarak ödenen 148.000,00TL' nin de davalı ... uhdesinde kaldığını, bu şekilde davalı ...'nin sebepsiz zenginleştiğini, davacı şirketin vermiş olduğu 148.000,00TL'sinin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri verilmesini gerektiğini beyan ederek, ... İli/... İlçesi, ... Ada/... parselde bulunan ... Blok, ... nolu bağımsız bölümün davacı şirket adına olan tapusunun (alım-satım akdinin) iptali nedeniyle davalı uhdesinde kalan daire bedeli 148.000,00 TL alacağın; ödeme tarihi olan 11.09.2018'deki alım gücü dikkate alınarak işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte, denkleştirici adalet ilkesine göre ülkemizdeki yüksek enflasyondan ötürü paramızın alım gücü de dikkate alınarak geçen süre içerisindeki zararlarının da tespiti suretiyle (fazlaya ilişkin her türlü dava hakkımızı saklı kalmak kaydıyla) davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE :

Dava, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre alacak talebine ilişkindir.

Eldeki dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden sonra, 08/02/2024 tarihinde açılmıştır. Burada öncelikli olarak Asliye Ticaret Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir. Örneğin, ödünç para verme işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklar Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, iflas davaları ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 154 ve devamı maddeleri hükmünce ticari dava sayılır. Buna karşılık Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, tarafların tacir olup olmamasına bakılmaksızın ticari dava sayılan havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin uyuşmazlıklardan doğan davalar herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari dava vasfını kaybedecektir.

Diğer taraftan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 sayılı Kanunun 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve temyiz incelemesi aşamasında Yargıtay’ca re'sen incelenir. Bu kuralın tek istisnası, 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/4. maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre, yargı çevresinde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemeleri'ne açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, Asliye Ticaret Mahkemesi'ne görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir. Başka bir anlatımla, yargı çevresinde Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesi'ne genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin görülmesi gerekir. Buna karşılık, kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ticari olmayan bir davayı Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görmüş olması açıkça bozmayı gerektiren bir usule aykırılık halini oluşturmaktadır.

Bu durumda, davanın Asliye Ticaret Mahkemesi'nce görülüp karara bağlanabilmesi için uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması ve bu bağlamda tarafların her ikisinin birden tacir olması zorunludur.

Eldeki davada uyuşmazlık, mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde bulunmayıp, yine dosya kapsamından davalının tacir olmadığı hususunda da bir tereddüt bulunmamaktadır.

Tüm dosya kapsamı, yukarıda açıklanan yasal mevzuat ve yerleşik Yargıtay uygulamaları birlikte değerlendirilerek; taraflar arasındaki temel ihtilafın TTK'da düzenlenmediği, tarafların tacir olmadığı ve dolayısıyla ticari işletmelerini ilgilendirmediği, mutlak veya nispi bir ticari dava sayılacak bir durumun da bulunmadığı, davacının TBK'da düzenlenmiş bulunan sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak alacak talebinde bulunduğu, bu itibarla 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesi hükmünce davayı ticari dava saymak ve Asliye Ticaret Mahkemesini görevli kabul etmenin mümkün olmadığı, ihtilafın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerektiği, görev hususunun davanın her aşamasında dikkate alınabileceği sonuç ve kanaatiyle göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Ankara BAM 13.HD'nin 2022/931 esas, 2022/849 karar sayılı ilamı da aynı doğrultudadır.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan HMK'nun 114/1. c ve 115/2.maddeleri uyarınca DAVANIN USULDEN REDDİNE,

2. Karar kesinleştiğinde ve yasal sürede başvurulması halinde dosyanın görevli Ankara Batı Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

3. HMK'nun 331/2 maddesi gereğince süresi içerisinde müracaat yapıldığı takdirde yargılama giderlerinin gönderilen mahkemece dikkate alınmasına,

4. Kararın kesinleşmesinden itibaren HMK'nun 20/1. son cümle gereği dosyanın iki haftalık süre içerisinde görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin istenilmemesi halinde DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmesi için dosyanın yeniden ele alınmasına,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 12/02/2024

Katip Hakim

e-imza e-imza