Ankara BAM 35. HD 2022/1813 E. 2024/194 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/1813 - 2024/194

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

35. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2022/1813

KARAR NO : 2024/194

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 27/01/2022

NUMARASI : 2018/168 Esas - 2022/80 Karar

DAVACI :

VEKİLLERİ :

DAVALI :

DAVANIN KONUSU : Tazminat

KARAR TARİHİ : 14/02/2024

GEREKÇELİ KARAR

YAZILMA TARİHİ : 11/03/2024

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde; 01.06.2009 tarihinde ...Karakolu'nda nöbet değişimi yapmak üzere yola çıkan davalı ... yönetimindeki aracın kaza yaptığını ve araçta bulunan er ...'ın şehit olduğunu, kazanın idari tahkikat raporunda belirtildiği üzere nöbet değişimine giderken araç komutanı olan davalı ...'ın yolda gördüğü tavşana ateş etmesi sonucunda davalı sürücü ...'un dikkatini dağıtması ve ürkütmesi sebebiyle direksiyon hâkimiyetinin kaybolması neticesinde meydana geldiğini, aracın takla attığını, şehit er ... mirasçılarının Milli Savunma Bakanlığı aleyhine Ankara 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/75 Esas sayılı dosyası üzerinden maddi ve manevi tazminat davası açtıklarını, mahkemece 02.06.2015 tarihinde davanın kısmen kabulüne karar verildiğini ve kararın Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiğini, kesinleşmiş karar uyarınca davacı tarafından İstanbul 12. İcra Müdürlüğü'nün 2015/13499 Esas sayılı dosyasına 408.846,04 TL ödeme yapıldığını belirterek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak davacı tarafından ödenen 408.846,04 TL'nin davalılar ... ve ...'tan kusurları oranında ve ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalı ... Sigorta A.Ş.'den ise sigorta poliçesindeki sorumluluk miktarı ile sınırlı olmak üzere ticari faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; davanın kısmen kabulüne, 306.634,53 TL'nin davalı ...'tan ödeme tarihi olan 09/07/2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile tahsil edilerek davacıya ödenmesine, 81.769,21 TL'nin (davalı ... Sigorta yönünden 45.314,21 TL ile sınırlı olmak üzere) ödeme tarihi olan 09/07/2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde; sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığını, zararın meydana gelmesinde hak sahibinin müterafik kusurunun değerlendirilmesi gerektiğini, zamanaşımı nedeniyle ıslah ile artırılan bedelin reddine karar verilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla ıslah edilen kısım için ıslah tarihinden faiz işletilmesi gerektiğini, mahkemece verilen kararda davalı sigorta şirketinin asıl alacak bakımından sorumluluğu açık olmasına rağmen feriler bakımından sorumluluğun sınırlandırılmadığını, ilam vekâlet ücreti, harç ve yargılama gideri bakımından davalı şirketin sorumluluğunun hükmolunan toplam asıl alacak ve davalı şirketin sorumlu olduğu asıl alacak üzerinden oranlanarak belirlenmesi gerektiğini, Mahkemece verilen kararda sigortalı araç sürücüsü lehine takdiri indirim nedeniyle %20 indirim uygulanırken, sigortalı araç sürücüsünün sorumluluğunu üstlenen davalı şirket lehine takdiri indirime hükmedilmemesinin yerinde olmadığını, aynı davacı tarafından, dava konusu olay nedeniyle, hak sahiplerine 5211 sayılı Kanun'a göre dava öncesi ödenen 50.829,75 TL nakdi tazminatın rücuu talebiyle davalı şirket aleyhine Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2011/722 Esas sayılı davanın ikame edildiğini, dosyanın halihazırda Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nde 2015/17700 Esas sayılı dosya ile temyiz aşamasında olduğunu, anılan davada, itirazda bulunulan kusur raporunda belirtilen oranlara göre tazminatın taraflardan kusur oranlarına göre rücuuna karar verildiğini, Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2011/722 E. 2013/179 K. sayılı dosyasında da 12.707,43 TL'nin rücuuna karar verildiğini, işbu yargılamada da ilgili hükmün değerlendirilmesi gerektiğini, dava dışı müteveffa ...'ın mirasçıları tarafından davalı şirket aleyhine ikame edilen tazminat talepli davanın İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2014/948 Esas sayılı dosyasında görülmekte olduğunu ve derdest olduğunu, ilgili dosyada verilen açılmamış sayılma kararının henüz kesinleşmediğini, anılan dosyanın da kesinleşmesinin beklenilmesi gerektiğini, poliçe teminatını aşan talebin her halde reddi gerektiğini, rücu şartlarının değerlendirilmesi gerektiğini, davalı şirketin ödemesi gereken tazminatın sigortalı araç sürücüsünün kusuruna tekabül eden maddi tazminat olduğunu, davacı Milli Savunma Bakanlığı tarafından ödenen tazminatın, maddi ve manevi tazminat kalemlerinin ve ferilerinin toplamı olduğunu, davalı şirketin manevi tazminattan sorumluluğu bulunmadığını, kararda ve karara esas raporda davalı şirketin sorumluluğunun olması gerekenden fazla belirlendiğini, davacı kurum tarafından işbu dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine herhangi bir başvuru yapılmadığını, yapılacak ödeme miktarının belirlenebilmesi için kusur durumu ve aktüeryal hesabında belirlenmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... istinaf başvuru dilekçesinde; kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığını, olayın meydana gelmesinde kastı veya bilinçli taksiri bulunmadığını, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için dosyanın üçüncü bir bilirkişi heyetine tevdi edilmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf eden tarafların sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zararın, zarar ödemesini yapan davacı Bakanlık tarafından, zarar veren davalılardan rücuen tazminine yönelik tazminat davasıdır.

Somut olayda olay yeri inceleme tutanağı uyarınca, 01.06.2009 tarihinde sürücü ...’un, sevk ve idaresindeki ... askeri plakalı araç ile Ceylanpınar İlçe Merkezi istikametinden Akçakale 2.Hudut Bölük Komutanlığı istikametine doğru askeri yasak bölgedeki hudut yolu üzerinde seyir halinde olduğu sırada olay mahalline geldiğinde araç içerisinde yolcu olarak bulunan araç komutanı ...'ın, gördüğü bir tavşana ateş etmesi sırasında araç hakimiyetini kaybederek takla atması sonucu aracın arka tarafında yolcu olarak bulunan askerlerden ...'ın ölümü ile neticelenen dava konusu olayın meydana geldiğinin belirlendiği, ATK Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 21/01/2021 tarihli rapor uyarınca kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...’un %25 oranında, davalı yolcu araç komutanı ...’ın %75 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, Ceylanpınar ASCM’nin 2010/4077 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada sanık ...'ın taksirle ölüme neden olma suçunu işlediği, sanık ...'un ise taksirle ölüme neden olma suçunu işlediği sabit olduğundan hapis cezası verilerek, cezanın ertelenmesine karar verildiği ve kararın kesinleştiği, ceza yargılamasında hükme esas alınan kusur raporu uyarınca kazanın meydana gelmesinde sanık ...’un tali, ...’ın asli kusurlu olduğunun belirlendiği, ... plakalı askeri aracın davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından 01.01.2009-01.01.2010 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ZMM sigorta poliçesi ile sigortalandığı, kaza sırasında askeri araçta vefat eden piyade er ... mirasçılarının davacı Milli Savunma Bakanlığı aleyhine Ankara 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/75 Esas sayılı dosyası üzerinden maddi ve manevi tazminat davası açtıkları ve 02.06.2015 tarihinde davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın Yargıtay incelemesinden geçerek onanmakla kesinleştiği, kesinleşmiş karar uyarınca davacı İdare tarafından İstanbul 12. İcra Müdürlüğü'nün 2015/13499 Esas sayılı takip dosyasına 09/07/2016 tarihinde 408.846,04 TL ödeme yapıldığı, Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/722 Esas sayılı dosyasında; davacı MSB tarafından davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... aleyhine açılan davada davacı idare tarafından 01.06.2009 tarihinde meydana gelen trafik kazasında vefat eden şehit erin hak sahiplerine 2330 sayılı Yasa uyarınca ödenen 50.829,75 TL nakdi tazminatın rücuan tahsilinin talep edildiği, mahkemece alınan bilirkişi raporu uyarınca kazanın meydana gelmesinde sürücü ...'un %25 oranında, ...’ın %75 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, yapılan yargılama neticesinde; davanın kısmen kabulü ile 12.707,43 TL'nin tüm davalılardan müteselsilen, 38.122,32.TL'nin ise davalılar ... ve ... ... Sigorta Şirketinden müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu alacaklara davalı sigorta şirketi için 12.08.2011, diğer davalılar için 10.12.2010 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verildiği, eldeki davada mahkemece hükme esas alınan 05/11/2021 tarihli ek rapor uyarınca, davacı Bakanlığın davalılardan rücuan talep edebileceği tazminat miktarının 408.846,04 TL olduğu, davalı araç komutanı ...'ın %75 kusur oranına nazaran sorumlu olduğu miktarın 306.634,53 TL olduğu, davalı sürücü er ...'un %25 kusur oranına nazaran sorumlu olduğu miktarın 102.211,51 TL olduğunun belirlendiği, mahkemece anılan delillerin değerlendirilmesi ve davalı ...'in askerlik görevini yaparken şoför olarak görevlendirildiği, yaptığı hizmetin karşılığı ücret almadığı, bu sebeple rücua esas bu miktardan hakkaniyet gereği indirim yapılması gerektiği kanaatiyle hesaplanan tazminattan %20 indirim yapılarak 81.769,21 TL'den davalı ...'un sorumlu olduğunun belirlemesiyle yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamının incelenmesinde; mahkemece, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğu gözetilerek, öncelikle dava konusu olay nedeniyle, hak sahiplerine 5211 sayılı kanuna göre dava öncesi ödenen 50.829,75 TL nakdi tazminatın rücuu talebiyle davalı şirket aleyhine açılan ve Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2011/722 Esas sayılı dosyasında görülen dava dosyasının akıbetinin araştırılması, dosya derdest ise kesinleşmesinin beklenmesi, dava dışı müteveffa ...'ın mirasçıları tarafından davalı şirket aleyhine ikame edilen İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2014/948 Esas sayılı dosyasında görülmekte olan tazminat talepli dosyanın akıbetinin araştırılması, derdest ise kesinleşmesinin beklenmesi, Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/722 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucu hükmedilen 12.707,43.TL nakdi tazminat miktarının, Ankara 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/75 Esas sayılı dosyası kapsamında belirlenip hükmedilen destekten yoksun kalma tazminatında nazara alınıp alınmadığının denetlenmesi (infazda tereddüt ve mükerrerlik oluşmaması açısından), akabinde mahkemece aktüer bilirkişiden, anılan dosyalarda hükmedilen tazminatların da nazara alınması ve hususiyetle davalı sigorta şirketinin poliçe limiti miktarınca sorumluluğu bulunduğu nazara alınarak davacının rücu edebileceği tazminat miktarlarının belirlenmesi, davacı tarafça rücuya konu edilen alacak kalemlerinden biri olan manevi tazminat kalemine ilişkin davalı sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmaması nedeniyle bu alacak kaleminin ferilerinden de davalı sigorta şirketinin sorumlu olmadığı hususu gözetilerek yeniden hesaplama yapılması amacıyla ek rapor alınması ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, anılan eksiklikler giderilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu durumda yerel mahkemece yukarıdaki açıklamalar ve yasal gerekçeler doğrultusunda değerlendirme yapılıp anılan eksikliklerin giderilmesiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi isabetli görülmediğinden davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılması ve dosyanın belirtilen gerekçeyle yerel mahkemesine gönderilmesine, kaldırma ve gönderme sebebine göre davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin sair, davalı ...’un tüm istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf taleplerinin yukarıda belirtilen gerekçelerle HMK’nın 353/1. a. 6 maddesi gereğince KABULÜ ile, Ankara 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/01/2022 tarih, 2018/168 Esas .  2022/80 Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,

Yukarıda açıklandığı üzere tüm deliller toplanıp birlikte değerlendirilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

Kaldırma ve gönderme sebebine göre davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin sair, davalı ...’un tüm istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

2. İstinafa gelen taraflarca yatırılan istinaf karar harcının yatıran tarafa iadesine,

3. İstinaf eden taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince verilecek kararda gözetilmesine,



4. İstinafa gelen taraflarca yatırılan gider avansından varsa artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,

5. Karar tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece Mahkemesince yapılmasına, 

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK’nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 14/02/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

Üye

Üye

Katip

• Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.