Ankara BAM 31. HD 2024/474 E. 2024/584 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ

Esas No: 2024/474 - Karar No:2024/584

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

31. HUKUK DAİRESİ

(İnceleme Aşamasında Esastan Red HMK 353/1-b.1 md)

ESAS NO : 2024/474

KARAR NO : 2024/584

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 18/10/2023

NUMARASI : 2017/862 E-2023/725 K

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI

DAVANIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 30/05/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 31/05/2024

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili, müvekkili ... İnşaat Taahhüt Tic. Ltd. Şti ile... Elektrik Üretim ve İnşaat A.Ş firması arasında 12.01.2012 tarihli ...-I ve ...-lI regülatörleri ve HES tesisleri malzeme temini ve anahtar teslimi inşaat (EPC) yöntemi ile sözleşme imzalandığını; yine müvekkili ile ... Enerji Elektrik Üretim A.Ş. arasında 12.01.2012 tarihli ... Regülatörü HES tesisleri malzeme temini ve anahtar teslimi inşaat (epc) yöntemi ile sözleşme imzalandığını ... ve ... firmalarının ... Enerji Mad. San. Tic. A.Ş. tarafından bütün hak ve borçları ile devralındığını, her üç şirketin ortaklarının da aynı olduğunu, devralınan firmalar ile düzenlenen 12.01.2012 tarihli sözleşmelerde sözleşme dışı işler nedeniyle müvekkilinin alacaklı olduğunu, firmaların talepleri doğrultusunda Şalt sahası ve Binası inşaat işinden kaynaklı alacağın tâhsilîne ilişkin iş bu belirsiz alacak davasının açıldığını, davalılar tarafından müvekkiline tahsis edilen yere Delon Santrali ve Taş kırma LesSisSi kurulduğunu ancak daha sonra santralin sökülerek 5 km uzağa taşındığını, dışardan fahiş fiyata beton almak zorunda kaldığını, santralin taşınmasının maddi ve zaman kayıplarına neden olduğunu, 2. Projedeki siyah kotların hatalı olması nedeniyle verilen keşif miktarından fazla kazı yapıldığını, 3. Sözleşme öncesi zemin etüdü yapılmadığından iş sırasında ...-I| santrali ve ... yükleme havuzunda müvekkili tarafından yapılan sondajlar sonucu zeminin yeterli mukavemete sahip olmaması nedeniyle sözleşme harici fore kazık yapıldığını, 4, Projelerin sözleşmenin imzalanmasından sonra peyderpey verilmesi nedeniyle demir- kalıp-beton miktarlarının sonradan hesaplanabildiği ve çıkan metrajların sözleşmede verilen keşif özetinin çok üstünde olduğunu, yine projelerin geç verilmesi nedeniyle işçilik ve fiyat farkı kayıplarının olduğunu, 5. Projesi daha sonra verilen ve keşiflerde olmayan; Şalt Binası ve Şalt Sahası imalatları ... 1 ve ... 2 Regülatörlerine ait enjeksiyon imalatları, ... 1 ve ... 2 Taşkın Kanalı imalat!arı, Taş duvar yapılması ve Shotcrete (püskürtme) betonları yapıldığı, 6. Sözleşme kapsamında öngörülen sondajların, daha sonra talep edilen ilave sondajlarla Arttırıldığı, 7. Santral binası ve regülatörlerdeki kapakların verilen keşifte mekanik olmasına karşılık daha sonra yapım aşamasında Hidrolik sisteme (Kesin Hesap'ta ... firması Faturaları)çevrilmesi ile oluşan fark bedel ortaya çıktığı 8. ... 1 santralinde yapımı düşünülen tünel boyunun projeye göre daha fazla yapıldığı, 9. ... 2 santral binasının kazısı bitmek üzere iken, yer değişikliği yapılmış olup, her zaman kaybı hem de kazı miktarının arttığı, 10. Sözleşmede verilen keşifte kapalı şalt bedeli adı altındaki kalem için projesi değiştirilip açık şalt sahasına dönüştürülüp projesinin aylar sonra verildiği, Kesin Hesaplarda bu kalemin açık şalt sahası ve binası işlerinden minha edilerek hesaplandığı, 4.815.084,061L4KDV hak edişin yapılarak davalıdan tahsil edildiğini, ancak sözleşme harici işlerin hak ediş harici bakiye alacağı için ödeme güçlükleri ve ortakları ile ilgili sorunlar gerekçesi ile ödenmediği ve fakat kesin hesapta ödeneceğinin söylendiği, işlerin eksiksiz olarak 11.02.2014 tarihinde Geçici Kabul ile teslim edildiği, Geçici Kabul Tutanağındaki eksikliklerin de tamamlandığı, İşin tesliminde 3 yıl ve geçici kabulden sonra 2 yıl geçmesine rağmen hala kesin hesabın yapılmaması üzerine müvekkilince Noterlik aracılığı ile kesin hesabın gönderildiği çekilen ihtarlara karşı müvekkiline ödeme yapılmadığını, 2) Davalı tarafından devir alınan ... Firması ile yapılan sözleşme içeriği ... Regülatörü HES ile ilgili olarak; Müvekkili ile devrolunan ... firması arasında 12.01.2012 tarihi ... Regülatör ve HES Tesisleri Malzeme Temini ve Anahtar Teslimi İnşaat (epc) Yöntemi ile yapım sözleşmesi imzalandığı, yer tesliminden sonra yukarıda 1. maddede yer alan birçok zorlukla karşılaşıldığı, Sözleşme öncesinde beyan edilen ve verilen verilerin aksine çok daha fazla iş ve maliyet getiren bu işlemler ile ilgili davalı işveren ile görüşüldüğünde, kendilerinde bu sorunları öngöremediğini, proje de ki değişikliklerin müvekkilce yapılmasını, sözleşme haricinde çıkan işlerinde eş zamanlı yapılmasını bunlardan kaynaklanan ödemelerinde eksiksiz yapılacağının sözünün verilmesi üzerine müvekkilin projede davalı tarafınca yapılan değişikliklere, sözleşme haricinde davalı talebi doğrultusunda bedelinin ödeneceği taahhüdüne dayanarak, yapılması istenilen ek işler ile birlikte tüm iyi niyeti ile imkânlarını seferber ederek, değişen ve artan işi ve istenilen ek imalatların eksiksiz ve noksansız yapıldığı,Tesisin ek işler dahil noksansız olarak 11.02.2014 tarihinde yapılan geçici kabul ile teslim edildiği, tesisin işletmeye alındığı, sözleşme harici işler ve sözleşme ile ilgisi olamayan şalt sahası ve binası ile ilgili yapılacak hakkediş ile alacaklarının ödenmesi için davalı şirketle müteaddit defalar görüşüldüğü, teslimden sonra 3 yıl ve kesin kabulden sonra da 2 yıl geçmesine rağmen kesin hesabın yapılmaması üzerine müvekkili tarafından kesin hesap yapılarak ve diğer davalı... Elektrik firması ile ortak kullanımına bırakılan sahası ve binası hakkedişi de ayrıca düzenlenerek Kadıköy 13. Noterliğinin 22453 yevmiye 5.12.2016 T. ihtarnamesi ile davalıya gönderildiği, ihtarın 7.1.20216 tarihinde tebliğ edildiği ve ihtarnamede 11.02.2014 tarihinden başlayarak bankalar arası en yüksek reeskont faizi de talep edildiği, ... Elektrik ve ... Enerji firmaları kullanımı için yapılan şalt sahası ve binası alacağına ilişkin olarak Davalı firmanın devtaldığı ... ve... firmalarının yukarıda belirtilen sözleşme kapsamında olmayıp, projelerin yakınlığı ve kardeş firmalar olması hasebiyle firmaların birlikte kullanım amacı ile kendileri tarafından talep edilen Şalt sahası ve Binası inşaatının da müvekkil tarafından yapılarak sözleşme yapılan iki fî;rmanın kullanımına teslim edildiği, 11.02.2014 tarihinde% tamamlanıp, iki firmanın kullanımına sunulan Şalt sahası ve Binası imalatına ilişkin müvekkile herhangi bir ödemenin hiç bir şekilde yapılmadığı, bu imalata ilişkin de hakediş yapılmasına işveren tarafından müsaade edilmediği, Müvekkili firmanın alacaklı olduğu ... ve ... firmalarını bütün hak ve borçları ile devraldığını, devralan firma ile devir eden firma yetkilileri her 3 şirkette de aynı kişilerden oluştuğundan söz konusu şirketlerin birbirinin devamı niteliğinde olduğunu, davaya konu müvekkili alacağının davalı tarafından devralının... ve ... firmalarına sözleşme ve sözleşme kapsamı dışında yapılan ek işler ile sözleşme dışında yapılan Şaft Binası inşa atinden kaynaklanan müvekkili alacaklarına ilişkin olduğunu, taraflar arasında var olan sözleşme ve sözleşme kapsamı dışında işlere ilişkin kesin hesap neticesinde doğan bakiye alacaklarının sözleşme ödeme birimi olan USD üzerinden ödemesinin işin teslim tarihi olan 11.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek reeskont faizi ile birlikte ödenmesini, taraflar arasındaki sözleşmeden her anlamda bağımsız olarak yapılan Şalt Sahası ve Binası inşaatından kaynaklanan müvekkili alacaklarının USD para cinsinden hesaplanarak işin teslim tarihi olan 11.02.2014 tarihinden bu yana işleyen en yüksek banka faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesini, kötü niyetli davalının tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın "belirsiz alacak davası" olarak açılmış olduğu dava dilekçesinin konu, harca esas değer ve sonuç ve istem kısımlarında açık bir şekilde belirtildiğini, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davacı yanın kendilerine sahanın ve projenin söylenmediği ve bilgilerinin verilmediği, eksik ve noksan keşif yapıldığı yönündeki iddialarının herhangi bir maddi ve hukuki dayanağı bulunmadığını, bu tür iddiaların ticari açıdan ciddiye alınır bir tarafının olmadığını, projeler, keşif raporları ile birlikte "...-I & ...-II Hes Projeleri ve İş Programı" ana sözleşme ile birlikte davacı yanca imza altına alındığını, davacı tarafın bu tür bilgi ve belgelerin kendisine verilmediği ve buna rağmen işlerin tamamlanması sonucunda imalatların eksiksiz ve noksansız olarak 11.02.2014 tarihinde düzenlenen geçici kabul tutanağı ile teslim edildiği iddialarının gerçek dışı olduğunu, geçici kabul tutanağında belirtilen eksikler ve noksanlıklar kesinlikle davacı şirket tarafından giderilmediğini, davacı yanın Şalt Binası ve Şalt Sahası İmalatları ile enjeksiyon, kanal, taş duvar ve püskürtme duvar imalatlarının projelerde yer almadığına ilişkin iddialarının da hiçbir maddi dayanağı olmadığını, dava konusu sözleşmeye ilişkin bedelin tamamı olan 13.000.000,00 USD+KDV davacı yana ödendiği gibi ilave işlere ilişkin olarak da davacıya 4.815.083,62TL+KDV ödeme yapıldığını, sözleşme konusu tüm işlere ve ilave işlere ilişkin bedellerin davacı yana ödendiğini, bu hususun davacının kabulüne olmak ile birlikte davacı mükerrer tahsilat çabasında olduğunu, projeler, keşif raporları ile birlikte "... Hes Projesi İş Programı" ana sözleşme ile birlikte davacı yanca imza altına alındığını, davacı tarafın bu tür bilgi ve belgelerin kendisine verilmediği ve buna rağmen işlerin tamamlanması sonucunda imalatların eksiksiz ve noksansız olarak 11.02.2014 tarihinde düzenlenen geçici kabul tutanağı ile teslim edildiği iddialarının gerçek dışı olduğunu, geçici kabul tutanağında belirtilen eksikler ve noksanlıklar kesinlikle davacı şirket tarafından giderilmediğini, davacı yanın şalt binası ve şalt sahası imalatları ile enjeksiyon, kanal, taş duvar ve püskürtme duvar imalatlarının projelerde yer almadığına ilişkin iddialarının da hiçbir maddi dayanağı olmadığını, sözleşme konusu tüm işlere ve ilave işlere ilişkin bedellerin davacı yana ödendiğini, bu husus davacının kabulüne olmak ile birlikte davacının mükerrer tahsilat çabasında olduğunu, davacı şirket mevcut sözleşmeler ile gerek ...-I & ...-II Regülatörleri ve Hes Tesislerinin ve gerekse Sögütlü Regülatör ve Hes Tesislerinin yapımı işini, malzeme temini ve anahtar teslimi inşaat (EPC) yöntemi ile üstlendiğini, belirtilen sözleşmeler gereği işi süresinde bitiremeyen, yapması gereken işleri tam ve eksiksiz olarak yapmayan, geçici kabul tutanağına bağlanan eksik ve noksan işlere tamamlamaksızın sahayı terk ederek DSİ tarafından yapılan geçici kabule katılmayan davacı şirket, şu anda mesnetsiz ve kabulü mümkün olmayan bir takım aslısı iddialar ile müvekkili şirketten haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, bu nedenle tümüyle haksız ve hukuki temelinden yoksun olarak açılmış bulunan işbu davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, arz ve izah edilen sebeplerle; öncelikle dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

Mahkemece, "...Dava, cevap, mübrez deliller, mahallinde yapılan keşif, keşif sonucu alınan bilirkişi raporları, yeminli tanık anlatımları ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu ...-I HES, regülatör, iletim tüneli, yükleme havuzu ve santral binasından oluştuğunu ve inşaat imalatlarının tam olduğunu, dava konusu ... HES, iletim kanalı yükleme havuzu ve santral binasından oluştuğunu ve inşaat imalatlarının tam olduğunu, dava konusu ...-2 HES, regülatör, çökeltme havuzu, yükleme havuzu ve santral binasından oluştuğunu ve inşaat imalatlarının tam olduğunu, keşif tarihi itibariyle yerinde yapılan incelemede, inşaat imalatları tamamlanmış olan ...-I HES, ... 2 HES ve ... HES santrallerinin, santralleri beslemekte olan su kaynağında yeterli miktarda su bulunmadığından dolayı çalışmadığını, ancak çalışmaya hazır halde bulunduğu, yukarıda belirtilen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun içtihatları ışığında tarafların, ileri sürdükleri vakıayı ispata elverişli bir biçimde somutlaştırmanın yanında delil olarak dayandıkları belgeleri ve hangi belgenin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıklamakla yükümlü oldukları, anılan yükümlülüğün ifası ile belgenin içerik ve niteliği hakkında bilgi sahibi olunarak ispat konusu vakıaya ilişkin olarak ibrazı istenen belgelerin gerekli olup olmadığı yahut belgedeki hangi kısımların gerekli olduğu belirlenebileceği, HMK’nın 219/2. maddesi gereğince devamlı kullanılan ve içeriği bölünebilen belgelerin tamamı yerine sadece ispat konusu vakıa ile ilgili kısımları belirlenerek tarafların mahkemeye belge ibraz yükümlülüklerinin sınırlarının tespit edilebileceği, mübrez sözleşme, ticari defter ve belgelere göre, taraflar arasında akdedilen sözleşmelerin götürü bedelli anahtar teslim sözleşmeler olduğu, götürü bedelli sözleşmelerde yüklenicinin hakettiği imalat bedeli, “fizikî oran yöntemi” ile, sözleşme kapsamında gerçekleştirilen imalatın eksik ve ayıplar da dikkate alınarak işin tamamına göre fizikî oranı tespit edilerek bulunacak bu oran götürü iş bedeline uygulanmak suretiyle belirlenen rakamdan, yapıldığı tespit edilmiş olan ödemeler düşülüp hesaplanması gerektiği, davacının kesin hesaptan kaynaklı alacak iddiasının taraflar arasındaki sözleşmenin götürü bedel sözleşme olması nedeniyle yerinde olmadığı, sözleşmeler kapsamında yüklenici tarafından yapılan imalatların bedellerinin yükleniciye ödendiği, şalt sahası inşaat işlerinin sözleşme kapsamında olmasına karşılık şalt sahası elektrik ve mekanik imalatların kapsam içinde yer almadığı, kesin hesap kesme hakedişi bağlamında alacağının olup olmadığının ise dosyaya mübrez belgeler kapsamında değerlendirilemediği anlaşılmakla davanın reddine..." karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sundukların delillerin değerlendirilmediğini, mahkemece ücretin götürü bedel olduğu yönündeki kabulünün hatalı olduğunu, bilirkişi raporlarının hatalı olup, söz konusu raporların hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu, dosya değerlendirmeye hazır hale gelmeden bilirkişi incelemesi yapılmasının mümkün olmadığını, dosyaya hak ediş ve kesin hak ediş hesaplarını içeren evrakların incelenmesi için bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, ancak bunların dikkate alınmadığı gibi dosyada bulunan DVD'nin okunmadığını, bilirkişi raporlarının eksik incelemeye dayalı olduğunu, müvekkilinin yaptığı ilave işlerinin tespitinin Bakanlık birim fiyatına göre yapılması gerektiğini, buna ilişkin delil toplanmadığını, sözleşme ifa edilirken anahtar teslim usulunun dışına çıkılarak hak ediş usulu ile ifa edilmeye devam edildiğini, ilave işler faturalarını karşı tarafın düzenlediği dikkate alındığında sözleşmenin hak ediş usulüne göre yapıldığının açıkça kabul edildiği anlamına geldiğini, mail yazışmalarının da bunun gösterdiğini belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE:

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1. b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2. Alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcı peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3. İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,

4. İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 30/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip