Ankara BAM 31. HD 2024/280 E. 2024/367 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/280 - 2024/367

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

31.HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/280 Esas

KARAR NO : 2024/367

(İnceleme aşamasında / Duruşmasız)

(Başvurunun esastan reddi /HMK m.353/1-b-1)

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ARA TARİHİ : 20/11/2023

NUMARASI : 2023/912 Esas- Derdest

DAVACILAR :

VEKİLİ :

DAVALI :

DAVANIN KONUSU : Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Menfi Tespit

KARAR TARİHİ : 26/03/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 28/03/2024

Davacılar vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit davasında mahkemece davacılar vekili tarafından talep edilen ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen ara karara karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, dairemize gönderilen dosyanın yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İSTEM;

Davacılar vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki 03/09/2021 tarihli "Taşeron Çerçeve Sözleşmesi" kapsamında müvekkili davacının davalı şirketten iş avansı olarak henüz işin ifasına başlanmadan toplam bedelleri 620.000,00 TL tutarındaki çeklerin alındığını ve çek bedellerinin tahsil edildiğini ancak bu çekler karşılığı olarak davalının talebi ile müvekkili tarafından davalıya 620.000,00 TL bedelli, " malen kaydını içeren" davacı şirketin keşideci, davacı Neşet'in ise kefili olduğu bononun teminat amaçlı olarak davalıya verildiğini, işin müvekkili davacı tarafından tamamlanıp bitirildiğini ve avans olarak müvekkiline verilen ve tahsil edilen çek bedellerinin de müvekkilinin hak edişlerinden mahsup edildiğini, taraflar arasında görülen iş için 9 adet hak ediş düzenlendiğini ve çek bedellerinin ilk hak ediş alacağından mahsup edildiğini, bu sebeple davalıya verilen teminat amaçlı ve davalının lehtarı bulunduğu 03.09.2021 tanzim, 31 Ağustos 2023 vade tarihli (620.000,00 TL) miktarlı bononun karşılıksız - bedelsiz kaldığını, ancak davalının bonoyu müvekkiline iade etmediğini ve vade tarihi doldurularak piyasaya sürüldüğünü belirterek bu bonodan dolayı müvekkilinin davalıya borçlu bulunmadığının tespiüine karar verilmesini yine aynı senedin anlaşmaya aykırı vade tarihi yazılmak suretiyle senede müdahale edildiğinin, senedin teminat bonosu olduğunun tespitine ve senedin iptaline karar verilmesini ve ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile bu bononun icra takibine konu yapılmaması ve icraya konmamasına, dava konusu senedin protestosunun, dava sonuna kadar T.C. Merkez Bankasına bildirilemesine, bildirilmiş olması halinde bankalara bildirilmemesine, tayin ve takdir edilecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesine ve sair hukuki hakları saklı kalmak üzere masraf ve vekalet ücretine karar verilmesini talep etmiştir.

YANIT:

Davalı vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; Davacının, işbu senedin teminat senedi olduğuna dair iddialarına nazaran davacı tarafından müvekkili şirkete verilmiş olan işbu senedin, teminat senedinde bulunması gereken geçerlilik şartlarından hiç birini sağlamadığını, davacıların, dava konusu kambiyo senedinin sözleşme gereği alınan avansın teminatı olduğunu iddia ettiğini, bu iddianın yazılı delil ile ispatının zorunlu olduğunu, sözleşmede veya herhangi bir belgede senedin avansın teminatı olduğuna dair herhangi bir belge veya davalının kabulünün olmadığını, davacı şirket ile müvekkili şirket arasında iki ayrı sözleşme imzalandığını, birinci sözleşme ile iç sıva ve boya işleri, ikinci sözleşme ile de dış cephe sıva mantolama kaplama, boya işlerinin davacı tarafından üstlenildiğini, ancak davacının sözleşme ile yükümlendiği işleri aslen 22.03.2022 tarihinde bitmesi gerekirken davacı-yüklenici tarafça 30.07.2022 tarihine kadar işlerin bitirilemediğini, basiretli tacirin teminat senedi ile borç senedi arasındaki farkı da biliyor olması gerektiğini, Eskişehir 5. İcra Dairesi'nin 2023/9213 E. sayılı dosyası ile takibe konulan senedin bir teminat senedi olduğu iddia ediliyor ise bu senedin usule uygun şekilde alınması gerektiğinin de basiretli bir tacirin yapması gerektiğini, davacı tarafça senet tanzim edilirken bu hususların yerine getirilmeksizin, senedin taraflarınca takibe konulduğunda kötü niyetli olarak işbu davanın açılması ve teminat senedi olduğu yönünde beyanda bulunulmasının gerek ticari hayatın gerekliliklerine gerekse de dürüstlük kuralına aykırı olduğunu ve davanın ve ihtiyati tedbir istemlerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :

Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/11/2023 tarihli 2023/912 Esas sayılı derdest dosyası üzerinden 20/11/2023 tarihli tensip tutanağının 7 nolu ara kararı ile davacılar vekilinin ihtiyati tedbir talebinin, talebin yargılamayı gerektiriyor olması, dosya içeriğinde ihtiyati tedbir verilmesinin ve alacağın varlığının yaklaşıkt ispat kuralı ile ortaya koyar bir delil gösterilemediğinden reddine dair karar verilmiş ve bu ara kararının gerekçesi olarak da 11/12/2023 tarihli ara karar ile; Mahkememizce 20/11/2023 tarihli tensip tutanağının 7 nolu ara kararı gereği tedbir talebinin reddine karar verilmiş olup, davacının sunmuş olduğu 05/12/2023 tarihli dilekçede de tedbir verilmesini gerektirir bir bilgi ve belge ve gerekçeli bir itiraz da sunulmadığından ve ayrıca talebin yargılamayı gerektirdiği ve yargılamayı çözer nitelikte ihtiyati tedbir kararı da verilemeyeceği dikkate alındığında davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine dair karar verildiği görülmüştür.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacılar vekili tarafından verilen 05/12/2023 tarihli istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde özetle; Dava dilekçesiyle birlikte "ihtiyati tedbir" talebinde bulunduklarını, mahkemece 20/11/2023 tarihli tensip tutanağıyla "talebin reddine" karar verildiğini, taraflar arasında 03/09/2021 tarihli "Taşeron Çerçeve Sözleşmesi"nin imzalandığını, sözleşme gereğince 500.000,00 TL'ye ilaveten 120.000,00 TL bedelli bir çek daha verildiğini ve toplamda 620.000,00 TL iş avansı çek bedelinin tahsil edildiğini, 620.000,00 TL iş avansına karşılık 03/09/2021 tanzim tarihli 1 adet daha teminat olarak bono tanzim edildiğini ve davalıya verildiğini, 03/09/2021 tanzim tarihli 620.000,00 TL miktarlı bononun birinci hakedişte davacı alacağından mahsup edilerek bedelsiz kaldığını ve bu nedenle hukuki karşılığının kalmadığını, kısaca müvekkilinin iş avansı adı altında tahsil ettiği bedellerin davalıya birinci hakediş borcunda karşılığının ödendiğini ve bononun karşılıksız ve bedelsiz kaldığını, davalının bonoyu tahsil için girişimde bulunduğunu ve bankaya ibraz ederek protesto ettirdiğinden ciddi bir zararın doğacağını, müvekkilinin 620.000,00 TL miktarlı icra takibi tehdidi altında olduğunu, müvekkilinin bonoya dayalı bir borcu olmadığını belirterek, istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılarak ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili tarafından verilen istinaf başvurusuna cevap dilekçesinde özetle; Davaya sunmuş oldukları cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrar ettiklerini, davacılar aleyhine iş bu dava için arabulucuya başvurulmadan önce 02/10/2023 tarihinde Eskişehir 5. İcra Müdürlüğü'nün 2023/9213 Esas sayılı dosyası ile dava konusu kambiyo senedinin tahsili için icra takibine başlanıldığını ve takibin kesinleştiğini, davacılar aleyhinde icrai işlemler yapıldığını, fiili hacze dahi gidildiğini ancak davacıların tüm adreslerini terk ettiğini ve herhangi bir mal varlığı bulunmadığının icra dosyası ile tespit edildiğini, dava konusu senede ilişkin icra takibinin davadan önce başlatılmış olması ve takibin kesinleşmiş olması nedeniyle dosya borcunun tamamının teminat olarak sunulmaksızın takibe konu senedin tahsilinin durdurulmasının hukuken mümkün olmadığını düşündüklerini, bu nedenlerle davacıların istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda;

Dava, taraflar arasındaki eser sözleşmesi mahiyetinde bulunduğu anlaşılan 03/09/2021 tarihli "Taşeron Çerçeve Sözleşmesi"nden kaynaklanan menfi tespit isteğine ilişkin olup davacı taşeron davalı ise yüklenicidir.

Davacı taşeron vekili eldeki davada, müvekkili taşeron tarafından alınan avanslara karşılık verilen senedin teminat senedi olduğunu, çekler yoluyla alınan ve tahsil edilen avansların müvekkilinin ilk hak ediş alacağından mahsup edildiğini, bu sebeple teminat olarak verilen bononun bedelsiz kaldığını belirterek müvekkillerinin keşidecisi ve kefili olduğu bu bonodan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, senedin iptaline karar verilmesini talep etmiş ve yargılama sonuçlanıncaya kadar bu bononun icra takibine konu edilmemesi konusunda ihtiyati tedbire karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

Davalı yanın cevabında taraflar arasında iki ayrı sözleşme ilişkisinin bulunduğunu, bu sebeple davaya ve icra takibine konu edilen bononun bedelsiz olmadığını belirterek davanın ve ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece verilen ara karar ile davacılar vekilinin ihtiyati tedbir isteminin yaklaşık ispat şartının gerçekleşmediği kabul edilerek reddine karar verilmiş bu karara karşı davacılar vekilinin yukarıda belirtilen gerekçelerle istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece de dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, davaya konu edilen bononun dava tarihinden önce Eskişehir 5. İcra Müdürlüğü'nün 2023/9213 Esas sayılı takip dosyasına konu edildiği ve İİK'nın 72. Madde hükmüne göre icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yoluyla icra takibinin durdurulmasına da karar verilemeyeceğinden ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkeme ara kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davacılar vekilinin bu ara karara karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun, 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/11/2023 tarihli 2023/912 Esas sayılı derdest dosyası üzerinden verilen ara kararı usul ve yasa hükümlerine uygun olduğundan davacılar vekilinin bu ara karara karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun, 6100 sayılı HMK'nın 353/(1). b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2. İstinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olduğundan davacıdan alınması gerekli 427,60 TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 269,85 TL'nin mahsubu ile kalan 157,75 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3. Davacı tarafından yatırılan 738,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından, taraflar yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5. Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince KESİN olmak üzere 26/03/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip