Ankara BAM 3. HD 2023/1303 E. 2024/1322 K.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 2023/1303 Esas - 2024/1322 Karar

..T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2023/1303

KARAR NO : 2024/1322

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 05/03/2021

NUMARASI : 2020/29 Esas - 2021/157 Karar

DAVACI

VEKİLİ

DAVALILAR :

DAVA : Menfi Tespit

KARAR TARİHİ : 29/05/2024

İSTİNAF TALEBİNDE

BULUNAN : Davacı

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda verilen karara karşı, süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dava dosyası incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili 14/01/2020 tarihli dava dilekçesiyle; müvekkili bankanın ... şubesi üye ... yeri olan ... Çiçekçilik İnşaat Gıda Temizlik Nakliye Elektrik Isı Sistemleri Elektronik İç ve Dış Ticaret A.Ş. (...) isimli ... yeri yetkilileri olan ... ve ... ile ... Bankası kart hamili ...’ın ortaklaşa hareket ederek anlaşmalı olarak kart hamili bankaya itirazda bulunarak yaptığı harcamaların tekrardan hesabına dönüşünü [chargeback] talep ettiğini, kart hamili bankanın da, kart hamilinin bu talebini müvekkili bankaya ilettiğini, müvekkili bankanın zarara uğramasının önlenmesini teminen 31/07/2019 tarihinde ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğunu, Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi (Yerel Mahkeme) tarafından verilen 02/08/2019 tarih ve 2019/312 D. ... sayılı karar ile ihtiyati tedbir taleplerinin reddedildiğini, karara karşı yapılan itirazlarının Ankara BAM 3. Hukuk Dairesi, 14/11/2019 tarih ve 2019/2589 E., 2019/1999 K. sayılı kararı ile kabulüne, dava sonuçlanıncaya kadar 53.100.-TL’nin kart hamiline ödenmesinin durdurulmasına karar verildiğini, ... unvanlı işyerinin, müvekkili bankanın ... Şubesi'nin müşterisi olup bankanın pos makinesini kullandığını, ...'un yetkilisi davalı ...’nın her türlü şirket işlemlerini gerçekleştirmek üzere ...’nu vekil tayin ettiğini, davalılardan ...’ın ise ... Bankası müşterisi olup, anılan banka'dan aldığı 4543 60**** 13 nolu kredi kartın hamili olduğunu, olayın akışı incelendiğinde; kart hamili ...’ın kart limiti 3.600.-TL olduğu halde kendisinin önce kart limitini artırdığını, daha sonra söz konusu kredi kartından ...’un kullandığı ... Pos cihazından 10/06/2019 tarihinde 35.000.-TL para çektirdiğini ve 11/06/2019 tarihinde ... vekaletnamesine sahip ...’nun ... Bankası’ndaki hesabına gönderildiğini, ...’ın 13/06/2019 tarihinde de, anılan kredi kartından ...’un kullandığı ... Pos cihazından 18.100.-TL para çektirdiği ve 14/06/2019 tarihinde ... vekaletnamesine sahip ...’nun ... Bankası’ndaki hesabına gönderildiğinin anlaşılmış olduğunu, kart hamili ... daha sonra ... Bankasına müracaat ederek itirazda bulunduğunu ve bu miktarların yani toplam 53.100.-TL’nin kendisine geri ödenmesini talep etmesi üzerine, ... Bankasının da kart işlemleri müvekkili bankanın POS cihazından yapıldığı için müvekkil bankaya başvurarak harcama itirazını ilettiğini, bunun üzerine müvekkili bankanın, üye ... yeri ... yetkililerinin telefonla arandığını, ancak kendilerine ulaşılamamış olduğunu, ardından ... yerine gidildiğini, fakat ... yerinden taşınmış oldukları görüldüğünü, bunun üzerine, kart hamili olan davalılardan ... ile telefonla temas kurulduğunu, adı geçene işlemlerle ilgili bilgi sorulduğunda; esasen kart limiti 3.600.-TL olduğu halde, kart limitini aşacak şekilde 35.000.-TL’yi karta yatırdığını, düğün organizasyonunu ...’a yaptırdığını, bu hizmet bedeli için düğün organizasyonunu yapan ...’un Pos cihazından parayı çektirdiğini, ancak düğününün iptal olması nedeniyle ...’dan parayı geri almak için başvurduğunu, firmanın boşaltıldığını gördüğü için kart hamili Banka'ya başvurarak parasını geri istediğini / itirazda bulunduğunu ifade ettiğini ve görüşmeyi sonlandırdığını, yapmış oldukları araştırmada, ...’ın yaklaşık 10 yıldır evli olduğu görüldüğünü, bu durumda, düğününün olacağı yolundaki beyanının tamamen gerçek dışı olduğu ortaya çıktığını, işlemler incelendiğinde; 10/06/2019 tarihinde yapılan 35.000.-TL işlem saatinin 23:14 olduğunun görüldüğünü, ...’un hesap hareketleri incelendiğinde; anılan Firma ile müvekkili Banka 27/05/2019 tarihinde çalışmaya başlanmış olmakla birlikte Firma tarafından talep konusu işlemlerden başka hiçbir işlem yapılmadığı görüldüğünü, bu durum dahi Firma’nın organize / fiktif işlemleri yapmak için kurulduğunu ve bankayı zarara uğratmak maksatlı işlem yapıldığının bir göstergesi olduğunu, ilgililer hakkında Ankara Cumhuriyet Savcılığına suç ihbarında bulunulduğunu, soruşturmanın 2019/123982 no'lu dosya üzerinden devam etmekte olduğunu, davalılardan ...’ın, dava konusu usulsuz işlemlerin yapıldığı kredi kartını ... Bankasından almış olması ve daha sonra ... Bankasına itirazda bulunarak bu miktarların yani toplam 53.100.-TL’nin kendisine geri ödenmesini talep etmesi sebebiyle, davanın ... Bankası’na da ihbar edilmesi gerekmekte olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili bankanın davalılara 53.100.-TL borçlu olmadığının tespitine, işbu davanın . ... Bankasına ihbar edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava dilekçesi davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine karşın, cevap dilekçesi vermeyerek davayı inkar etmişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

Mahkemece; davalılardan ...'ın .... Bankasından almış olduğu 4543 **** **** 5213 numaralı kartı ile ... Çiçekcilik İnş. (35.000.-TL; 18.100.-TL) isimli işyerinden gerçekleştirilen toplam 53.100.-TL'lik harcamaya ilişkin "hizmet alamadığı" gerekçesi ile . ... Bankasına itiraz yazısıyla başvuruda bulunduğu, . ... Bankasının kart hamili diğer davalı ...'ın itirazını, söz konusu harcamaların gerçekleştirildiği (... Çiçekcilik İnş. /35.000.-TL; 18.100.-TL) işyeri bankası olan davacıya ilettiği ve böylelikle Chargeback (Ters İbraz) sürecini başlattığı, söz konusu süreç kapsamında İşyeri bankası olan davacı tarafından, 0099 (Fiktif İşlem Harcama İtirazının Dondurulması) itiraz neden kodu ve (Anlaşmalı İşlem/Dosya No: 2759- söz konusu ifade TBB Fiktif İşlem Değerlendime Komitesinde, bir anlaşmalı işlem başvurusu/değerlendirme olduğunu göstermektedir.) açıklaması ile itirazın reddedildiği, ilgili kartın söz konusu işlemlerde amacına uygun kullanılmadığı gerekçesiyle kart hamili olan davalılardan ...'a herhangi bir tutar iadesi sağlanmadığı ve bu hususta adı geçen davalıya 16/10/2019 tarihli ve 47000 sayılı yazı ile yazılı olarak bilgi verildiği, akabinde, davalı ... tarafından . ... Bankasına gönderilen 17/12/2019 tarihli dilekçe ile "işyeri ile karşılıklı anlaşarak zararının giderildiğini belirterek" itirazından vazgeçtiği, bu suretle ... bu davanın da konusu kalmadığı, somut davada, davalı ...'ın itirazından 17/12/2019 tarihinde vazgeçtiği, ... bu davanın 14/01/2020 tarihinde, gerekli tahkikat ve araştırma yapılmadan açıldığı anlaşılmakla, dava tarihi itibariyle davacı yanın ... bu davayı açmakta haklı olmadığı gerekçesiyle; "Davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına," karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf dilekçesiyle; davalıların arabuluculuk toplantısına mazeretsiz olarak katılmadığını, bu nedenle anlaşmama tutanağının düzenlendiğini, 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin (11). bendi gereği, yargılama giderlerine ve arabuluculuk giderine hükmolunmasının yasaya aykırı olduğunu, yasal yollara başvuru tarihlerinin 31/07/2019 olduğunu, lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE:

Davacı, charge-back sisteminin kötüye kullanıldığı iddiası ile davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından, esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, karar, davacı tarafça istinaf edilmiştir.

HMK'nın 114/1 maddesine göre; tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartlarındandır. HMK'nın 115. maddesine göre; mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir, ancak dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verilir. Bu süre içinde dava şartı eksikliği giderilmemişse dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar verilir.

Somut olayda; davalı ...'nın dosya istinaf incelemesi aşamasında iken 07/06/2023 tarihinde vefat ettiği, bu suretle taraf ehliyetinin kalmadığı anlaşılmış olup, mahkemece, ölü davalının mirasçılarının tespiti ve davaya dahil edilmeleri için HMK'nın 115. maddesi gereğince işlem yapılması ile hasıl olacak sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

Kabule göre ise; davalı ...'ın itirazından dava açılmadan önce 17/12/2019 tarihinde vazgeçtiği anlaşıldığından, mahkemece adı geçen davalı yönünden bu konu değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

Dava dosyası kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; HMK'nın 353/1-a-6 maddesinde öngörülen şartlar gerçekleştiğinden (sair istinaf sebepleri incelenmeksizin) davacının istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir

HÜKÜM:

Gerekçesi ve ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacının istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2. Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin, 05/03/2021 tarih, 2020/29 Esas . 2021/157 Karar sayılı ilamının KALDIRILMASINA,

3. Dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere MAHKEMESİNE İADESİNE,

4. Davacı tarafından yatırılan 221,40.. TL istinaf harcının talep halinde iadesine,

5. Davacı tarafından yapılan toplam 143,88.. TL istinaf yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,

6. Davalılar tarafından istinaf gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

7. Dairemizce verilen kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

Dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a.4 maddesi gereğince, kesin olmak üzere, oybirliği ile karar verildi.

Gerekçeli Kararın Yazıldığı Tarih : 29/05/2024

Başkan Üye Üye Katip