Ankara BAM 26. HD 2021/2451 E. 2024/82 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/2451 - 2024/82

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

26. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2021/2451

KARAR NO : 2024/82

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 07/10/2021

NUMARASI : 2020/374 Esas 2021/744 Karar

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

DAVANIN KONUSU : Trafik Kazası Nedeniyle Maddi Tazminat

KARAR TARİHİ : 25/01/2024

GEREKÇELİ KARAR

YAZILMA TARİHİ : 07/02/2024

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 23.12.2014 tarihinde davalıya zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla kavşakta karşıya geçmek için bekleyen davacı yayaya çarparak yaralanmasına ve malul kalmasına neden olduğunu, davacının dış cephe ısı yalıtım işi yaptığını aylık gelirinin 8.000 -9.000 TL olduğunu, davalıya 24.01.2020 tarihinde başvurmalarına rağmen ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 100 TL geçici işgöremezlik tazminatı, 100 TL sürekli işgöremezlik tazminatı, 100 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 300 TL maddi tazminatın 24.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 03.08.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile geçici işgöremezlik talebini 12.469,48 TL’ye, sürekli işgöremezlik talebini 166.698,59 TL’ye, bakıcı giderini 1.786,50 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ (eski unvanı ...Sigorta AŞ )vekili, kazaya karışan aracın davalı şirkete 26.06.2014-26.06.2015 tarihleri arasında zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olup sorumluluklarının gerçek zarar, sigortalının kusuru ve poliçe limitiyle sınırlı olduğundan kusur ve maluliyet yönünden ATK’dan rapor alınmasını, davacı tarafından alınan 05.03.2020 tarihli Ankara Şehir Hastanesinin sağlık kurulu raporunda davacının maluliyetinin bulunmadığının tespit edildiğini, bu nedenle sürekli iş göremezlik talebinin reddini, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri talepleri nedeniyle davalı şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davacının ücret iddiasına ilişkin herhangi bir evrak sunulmadığını, bu nedenle davacı serbest çalışıyor ise vergi kayıtlarının, sigortalı çalışması var ise çalıştığı işyerinden bordrolarının getirtilerek gelirinin belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece davanın trafik kazasından kaynaklanan geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik ve bakıcı giderinden oluşan maddi tazminat talebine ilişkin olduğu, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde 23.12.2014 tarihinde dava dışı araç sürücüsü ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonet ile Türk Kızılayı Caddesini takiben seyir halinde iken kaza mahalli kavşağa geldiğinde sağa dönüşe geçtiği esnada kamyonetinin sağ ön kısımlarıyla, 2306. Sokak başından karşıdan karşıya geçmekte olan davacı yaya ...'a çarpması ile iş bu davaya konu yaralanmalı trafik kazasının meydana geldiği, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü dava dışı sürücü ..., idaresindeki kamyonet ile gündüz vakti meskun mahal içinde seyir halinde iken olay mahalli kavşağa gelip sola dönüşe geçtiği esnada yolun solundan karşıdan karşıya geçmek için yola girip belirli bir mesafe kateden yayaya ilk geçiş hakkını bırakması ve ardından seyrini sürdürmesi gerekirken bu hususlara riayet etmemiş olup karşıdan karşıya geçmek için yola girmiş olan yayaya etkin tedbir almadan çarpması ile meydana gelen kazada tamamen (%100) kusurlu olduğu, davacı yayanın oluşa etken hatalı tutum ve davranışı olmadığı kusurunun bulunmadığı, ... plaka sayılı aracın 26.06.2014-26.06.2015 devresi içinde davalı ...Sigorta AŞ nezdinde ZMSS poliçesiyle sigortalı olduğu, davacının yaralanması sonucu özür oranının % 9,2 olduğu 9 ay süre ile iş göremezlik halinde kalacağı, bakıcı ihtiyacının 45 gün olduğu, davacının kaza tarihinde inşaat işçisi olarak çalıştığı, davacı adına kayıtlı SGK kayıtlarında aldığı ücretin brüt asgari ücret olduğu, resmi kayıtlara göre esas alınan geçici iş göremezlik tazminatının 9.155,74 TL olduğu, sürekli iş göremezlik nedeni ile oluşan maddi zararının yine resmi kayıtlar baz alındığında 133.967,22 TL olduğu, brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan bakıcı giderinin 1.786,50 TL olduğu, davacı için hesaplanan geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile bakıcı giderinden sigorta şirketinin 6098 sayılı TBK’nın 49/1, 2918 Sayılı KTK’nın 85/1, 91 ve ZMSS Genel Şartları A.3 maddeleri gereğince sorumlu olduğu, hüküm altına alınan maddi tazminata, davalı sigorta şirketi bakımından temerrüde düştüğü 31.03.2020 tarihinden itibaren yasal faiz (dava ve ıslah dilekçesinde yasal faiz talep edildiğinden) işletilmesi gerektiğinden maddi tazminat talepli davanın kısmen kabul, kısmen reddine; sürekli iş göremezlik tazminatı talebinin kısmen kabulü ile; 133.967,22 TL tazminatın 31.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı tutulmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, geçici iş göremezlik tazminatı talebinin kısmen kabulü ile; 9.155,74 TL tazminatın 31.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı tutulmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının bakıcı giderine ilişkin tazminat talebinin kabulü ile; 1.786,50 TL tazminatın 31.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı tutulmasına karar verilmiş; hükme karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının gelirinin asgari ücret olarak tespiti üzerinden yapılan hesaplama doğrultusunda verilen kararın yasaya aykırı olduğunu, kararda "davacının kaza tarihinde inşaat işçisi olarak çalıştığı, davacı adına kayıtlı SGK kayıtlarında aldığı ücretin brüt asgari ücret olduğu" şeklinde değerlendirme yapılmış ise de davacının maaşının kesinlikle asgari ücret olmadığını, inşaat işlerinde çalışanların asgari ücretle çalışması ilgili iş kolunun yüksek riskli olduğu dikkate alındığında hayatın olağan akışına uygun olmadığını, sunulan TÜİK Kazanç Bilgi Sorgulama Raporunda da bu durumun açıkça ortaya çıktığını, ekonomik ve sosyal durum araştırmasında da davacının asgari ücret almadığının tespit edildiğini, ıslah dilekçesinde talep ettikleri üzere bilirkişi raporunda davacının maaşının asgari ücretten fazla olduğu yönünde yapılan hesaplama doğrultusunda haklı davanın tümden kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmen kabul kararı verilmesinin Yerleşik Yargıtay içtihatlarına, usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ (eski unvanı ...Sigorta AŞ) vekili istinaf dilekçesinde özetle; maluliyet tespitinde itirazlarının dikkate alınmadığını ve savunma hakkı ihlal edilerek karar verildiğini, Ankara Şehir Hastanesinden alınan 05.03.2020 tarihli maluliyet raporunda davacı yanın engel oranının %0 (sıfır) olarak tespit edildiğini, hükme esas alınan Hacettepe Üniversitesi Adli Tıp A.B.D. Başkanlığından alınan rapor da ise %9,2 olarak belirlendiğini, raporlar arasında çelişki bulunduğunu, her iki rapor arasında muayene bulguları bakımından farklılıklar bulunmakta olup, raporların arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla Fizik Tedavi Polikliniğinden eklem açıklıklarını gösterir son muayene bulgularının tespiti yapılarak Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerekirken bu yöndeki itirazlarının gerekçe gösterilmeden ve hukuki dayanaktan yoksun olarak reddedildiğinden, hükme esas alınan maluliyet raporunda maluliyet oranının hatalı olarak Çalışma ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre tespit edildiğini, kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerince maluliyet tespiti yapılması gerektiğini, hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda 1/Kn tablosu (progressif rant) kullanılarak hatalı şekilde hesaplama yapıldığını, hesaplamanın 1,8 teknik faiz yöntemiyle yapılması gerektiğini, kusur tespitinde taraf beyanlarının dikkate alınmadığını, sigortalı araç sürücüsü hızını azaltıp kavşaktan dönüşüne başlamak üzere iken davacının yola çıktığını ve karşı yönden gelen araç kendisine çarpmak üzere iken, aracın çarpmaması için aniden hızlanarak dikkatsiz ve tedbirsiz şekilde sigortalı aracın önünde çıkması nedeniyle kazanın meydana geldiğini, davacı yan dikkatsiz ve tedbirsiz şekilde sigortalı aracın önüne atlamış olmasından dolayı sigortalı araç sürücüsüne kaçış imkanı bırakmadığından sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu bulunması hatalı olup, olayın gerçekleşme şekli dikkate alınarak yeniden rapor alınması gerekirken mevcut rapor üzerinden hüküm kurulduğundan yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderlerinden sigorta şirketlerinin sorumluluğu sona erdiğinden bu yöndeki taleplerin reddi yerine kabulünün yasaya aykırı olduğunu, bakıcı giderlerini kabul anlamına gelmemek üzere, davacı yan tarafından bakıcı tutulduğuna dair belge sunulmadığından bakıcı giderlerinin brüt ücret üzerinden yapılmasının hatalı olduğunu, net ücret üzerinden bakıcı giderlerinin hesaplanması gerektiğini belirterek istinaf talebinin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

HMK’nın 355 maddesi gereğince istinaf talebinde bulunan davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri istemine ilişkindir.

Davacı vekili, 23.12.2014 tarihinde davalıya zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla kavşakta karşıya geçmek için bekleyen davacı yayaya çarparak yaralanmasına ve malul kalmasına neden olduğunu, davacının dış cephe ısı yalıtım işi yaptığını aylık gelirinin 8.000 -9.000 TL olduğunu, davalıya 24.01.2020 tarihinde başvurmalarına rağmen ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 100 TL geçici işgöremezlik tazminatı, 100 TL sürekli işgöremezlik tazminatı, 100 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 300 TL maddi tazminatın 24.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 03.08.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile geçici işgöremezlik talebini 12.469,48 TL’ye, sürekli işgöremezlik talebini 166.698,59 TL’ye, bakıcı giderini 1.786,50 TL’ye yükseltmiş; mahkemece davalı sigortalı araç sürüsünün asli ve tam kusurlu olduğu davacının %9,2 maluliyet oranı 9 ay iyileşme süresi 45 gün bakıcı ihtiyacı karşılığı asgari ücret üzerinden yapılan hesaplamaya göre 133.967,22 TL sürekli iş göremezlik, 9.155,74 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 1.786,50 TL bakıcı giderinin 31.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı tutulmasına dair verilen karar davacı vekili tarafından gelire yönelik, davalı vekili tarafından kusur ve maluliyet oranı, hesaplama yöntemi, geçici işgöremezlik ve bakıcı giderinin teminat dışı olduğuna, bakıcı giderinin hesaplama yöntemine ilişkin sebeplerle istinaf edilmiştir.

Davalı sigorta şirketi zarar görenin gerçek zararından sorumludur. Davacı vekili dava dilekçesinde davacının esnaf olduğunu dış cephe ısı yalıtım işi yaptığını aylık gelirin 8. 000 TL -9.000 TL olduğunu belirtmiş; davacının 02.03.2014 tarihli hazırlık ifadesinde inşaatçı olduğu aylık gelirinin 2.000 TL olduğu belirtilmiş, 18.08.2020 tarihli sosyal ve ekonomik durum araştırmasında davacının ilkokul mezunu, evli, 3 çocuklu, inşaat işçisi aylık gelirin 4.000 TL -5.000 TL olduğu belirtilmiştir. SGK kayıtlarında davacının 2007 yılı 4 ayından 14.11.2014 tarihine kadar 5510 sayılı Yasanın 4/a ( SSK ) kapsamında sigortalı çalışmasının bulunduğu, kaza tarihi itibarıyla sigortalı çalışmasının bulunmadığı, 09.02.2016 tarihinde itibaren 4/b ( Bağ-Kur ) kapsamında sigortalı çalışmasına devam ettiği davacı adına SGK'ya bildirilen dönemsel brüt ücretlerinin asgari ücret seviyesinde olduğu, Sincan Vergi Dairesi Müdürlüğünün 02.11.2020 tarihli yazısından davacının 09.02.2016 tarihinde ticari faaliyetine başladığı, faaliyetinin devam ettiği, istenilen dönemlere ilişkin gelir durumunun tespit edilemediği yargılama sırasında dinlenen tanıkların davacının inşaat sektöründe çalıştığını beyan ettikleri anlaşılmıştır. Hükme esas alınan 28.04.2021 tarihli aktüer bilirkişi raporunda davacı tarafça sunulan TÜİK Kazanç Bilgisi Sorgulama Raporunda; « inşaat ve ilgili işlerde çalışan sanatkarlar - kodunda ücretli çalışanların 2014 Kasım ayı aylık ortalama brüt ücretinin 1.612,00-TL. olduğu belirtilmiş olup, asgari ücretin (1.612,00-TL. /1.134,00-TL. — 1.4215 katı) olduğu gerekçesiyle davacının kaza tarihinde inşaat işlerinde çalıştığı anlaşılmakta olup, maddi tazminat hesabında, asgari ücret (evli 3 çocuklu Agili) ve emsal ücret asgari ücretin 1.4215 katı esas alınarak alternatifli hesaplama yapıldığı asgari ücret esas alındığında davacının %9,2 maluliyet oranı 9 ay iyileşme süresi 45 gün bakıcı gideri karşılığı sürekli işgöremezlik zararının 133.967,22 TL, geçici işgöremezlik zararının 9.155,74 TL, bakıcı giderinin 1.786,50 TL, emsal ücret esas alındığında sürekli işgöremezlik zararının 166.698,59 TL, geçici işgöremezlik zararının 12.469,48 TL, bakıcı giderinin 1.786,50 TL olduğu belirlenmiş, davalı vekili maluliyet oranına itiraz ederek kabul anlamına gelmemek üzere sürekli işgöremezlik talebi yönünden asgari ücreti üzerinden yapılan hesaplamanın hükme esas alınmasını, davacı vekili de emsal ücret üzerinden yapılan hesaplamanın hükme esas alınmasını talep etmiş mahkemece asgari ücret üzerinden yapılan hesaplama hükme esas alınmıştır. SGK'ca davacının 2007 yılı 4 ayından 14.11.2014 tarihine kadar 5510 sayılı Yasanın 4/a ( SSK ) kapsamında; 09.02.2016 tarihinde itibaren 4/b ( Bağ-Kur ) kapsamında hizmet dökümünün gönderildiği, Sincan Vergi Dairesi Müdürlüğünün 02.11.2020 tarihli yazısından da davacının 09.02.2016 tarihinde ticari faaliyetine başladığı, faaliyetinin devam ettiği, istenilen dönemlere ilişkin gelir durumunun tespit edilemediği bildirilmiştir.

Bu durumda mahkemece öncelikle davacının yaptığı işin belirlenmesi; yaptığı işe göre de gelirinin tespiti amacıyla davacıya ispat imkanı verilerek, SGK‘na kayıtlı olduğu döneme ait maaş bordrolarının (kazadan önceki üç aylık ) getirtilmesi, 09.02.2016 tarihinde ticari faaliyete başlamış olması nedeniyle davacının işyerinin bulunduğu belediyeden işyeri kayıtları, bağlı bulunduğu vergi dairesinden vergi kayıtları, oda veya meslek kuruluşuna kayıtlı olması halinde ilgili oda ve meslek kuruluşundan kayıtlarının istenerek davacının hesaplamaya esas alınacak gerçek gelirinin belirlenmesi, davacının mesleğinin ve yaptığı işin belirlenmesi halinde işletmesine ilişkin bilgiler, çalışan işçi sayısı, işletme defteri ve vergi kayıtları toplanarak, yapılan işten sağlanan bir gelirin bulunması halinde bu gelirin elde edilmesinde kişinin bedensel ve yönetsel katkısı belirlenip, kişinin yerine başkasının çalıştırılması olanağı göz önüne alınarak ona yapılacak ya da yapılması gereken temel ücret esas alınarak bu miktar üzerinden çalışma gücü zararının hesaplanması amacıyla yeni aktüerya bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi isabetli görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK’nın 353/1.a.6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtilen esaslar doğrultusunda inceleme yapılarak ve sonucuna göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, kaldırma ve gönderme sebebine göre davalı vekilinin tüm istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; ilk derece mahkemesi kararının, HMK’nın 353/1. a. 6.maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

Kaldırma ve gönderme sebebine göre davalı vekilinin tüm istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

2. İstinaf başvurma harcı dışında istinaf peşin harç olarak alınan karar harcının istek halinde yatırdıkları oranda yatıran taraflara iadesine,

3. İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesinde değerlendirilmesine,

4. Ankara Batı İcra Müdürlüğünün 2021/31523 esasına yatırılan 260.000,00 TL esasına yatırılan teminat mektubunun yatıran tarafa iadesine,

5. Karar tebliği, harç ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK’nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 25.01.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

Üye

Üye

Katip

• Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.