Karar Detayı

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/693 - 2024/951

T.C.

A N K A R A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ

23. H U K U K D A İ R E S İ

(İ S T İ N A F B A Ş V U R U S U N U N

E S A S T A N R E D D İ)

ESAS NO : 2024/693

KARAR NO : 2024/951

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN:

MAHKEMESİ : KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 29/01/2024

ESAS-KARAR NUMARASI : 2023/230 E.-2024/73 K.

DAVACI :

DAVALI : HASIMSIZ

MÜDAHİLLER :

Müdahil ... vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ :

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ :

Davacı vekili 26.11.2018 tarihli dava dilekçesinde; müvekkili şirketin ısı ve inşaat sektöründe faaliyet gösterdiğini, sektördeki gerileme ve resesyon ile alacakların tahsilinde yaşanan problemler, kredi kurumlarının yeni kredi imkânı tanımamaları nedeniyle müvekkilinin mali açığının arttığını ve şu anda borç tutarının sermayesinin dokuz katını geçtiğini ileri sürerek, borca batık olan müvekkili şirketin iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ :

İlk derece Mahkemesinin 11.02.2019 tarih ve 2018/855 E., 2019/145 K. sayılı kararıyla; "...Davanın, davacının kendisince açılmış hasımsız iflas davası olması nedeniyle işbu dava ihtiyari iflas davası olarak kabul edilmektedir. İhtiyari iflas davasında davacı borçlu iflas kararı verilmeden önce iflas talebini geri alabilir. Borçlunun iflasa karar verilmesinden sonra iflas talebinden feragat etmesi geçersizdir. (Baki Kuru,İcra ve İflas Hukuku kitabı,3.cilt,sh.2803). Davacı borçlu şirket ortaklar kurulu kararıyla bizzat kendilerince açılmış işbu hasımsız iflas talep ve davasından yine ortaklar kurulu kararıyla ve henüz davacı hakkında bir iflas kararı verilmeden önce vazgeçilmiş ve davacı vekilinin de işbu karara binaen davadan feragat edildiğinin bildirilmiş olması nedeniyle, HMK 307. ve devamı maddeleri gereğince," davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararın Müdahil ... Ambalaj San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilince istinafı üzerine Dairemizin 22.02.2023 tarihli, 2023/303 E., 2023/317 K. sayılı kararı ile; "...İİK'nın 154. maddesinin son cümlesi, "...Şu kadar ki, iflas davaları için yetki sözleşmesi yapılamaz ve iflas davası mutlaka borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yer ticaret mahkemesinde açılır." hükmünü içermektedir.

6102 sayılı TTK'nın "1. Tescil ve ilanın üçüncü kişilere etkisi" başlıklı 36/(1). maddesi, "Ticaret sicili kayıtları nerede bulunurlarsa bulunsunlar, üçüncü kişiler hakkında, tescilin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiği; ilanın tamamı aynı nüshada yayımlanmamış ise, son kısmının yayımlandığı günü izleyen iş gününden itibaren hukuki sonuçlarını doğurur. Bu günler, tescilin ilanı tarihinden itibaren işlemeye başlayacak olan sürelere de başlangıç olur." düzenlemesi yapılmıştır.

Ticaret Sicili kayıtlarından, davacı şirketin 22.10.2018 tarihli genel kurul kararıyla Kayseri'de bulunan merkez adresinin Nevşehir olarak değiştirildiği, iş bu davanın Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinde 26.11.2018 tarihinde açıldığı, şirket merkezinin değişikliği ile ilgili ticaret sicilinde 12.12.2018 tarihinde ilan yapılmış olduğu anlaşılmıştır.

Şirket merkezinin değişikliği ile ilgili karar, TTK'nın 36. maddesi uyarınca üçüncü kişiler hakkında ilan tarihinden itibaren hukuki sonuç doğurur ise de, doğrudan iflasını isteyen davacı şirket yönünden 22.10.2018 tarihli genel kurul kararından itibaren bağlayıcı olacaktır.

-Ne var ki, iflas isteyen veya iflası istenen kişinin Ticaret Siciline kayıtlı olduğu yer muamele merkezi yönünden karine teşkil ederse de, Ticaret Sicilinden kayıtlı yerden başka bir yerin muamele merkezi olduğu kanıtlanırsa iflas davasının bu yer Ticaret Mahkemesinde açılması gerekmektedir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 20.02.2013 tarih ve 2012/19-643 E., 2013/256 K., Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 07.12.2016 tarih ve 2015/8560 E., 2016/5306 K. sayılı kararları)

Somut dosyada dava dilekçesi ve ekindeki belgelerde, hatta yargılama aşamasında sunulan dilekçe ve belgelerde davacı şirketin muamele merkezinin "..." olarak gösterildiği anlaşılmış olup, şirketin adresinin değiştirilmesi ile ilgili 22.10.2018 genel kurul tarihinden, iş bu davanın açıldığı 26.11.2018 tarihine kadar muamele merkezinin Kayseri'den Nevşehir'e taşınmış olması da mümkün görülmediğinden İlk derece Mahkemesinin uyuşmazlığa bakmakla yetkili olduğunu kabulü sonucu itibariyle doğru olmuştur.

-Davacı tarafça borca batıklık bildirimiyle iflasına karar verilmesinin istenmiş olup bu husus kamu düzenine ilişkin olduğundan feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmesi mümkün değildir. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 12.11.2019 tarih ve 2019/721 E., 2019/4697 K., 18.10.2018 tarih ve 2016/4172 E., 2018/4815 K., 07.03.2018 tarih ve 2016/2243 E., 2018/2098 K., 27.04.2017 tarih ve 2016/2872 E., 2017/1261 K., 07.11.2014 tarih ve 2014/3198 E., 2014/7048 K., 20.05.2014 tarih ve 2014/3784 E., 2014/3888 K. sayılı kararları)

Buna göre İlk derece Mahkemesince, davacının delilleri toplanıp, istemin esas yönden incelenmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır." gerekçesiyle, müdahil ... Ambalaj San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/(1)-a.6. maddesi uyarınca, esası incelemeden İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk derece Mahkemesince; "...Davacı vekiline müvekkili ... Isı Ve İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin en son tarih itibarı ile güncel bütün menkul, gayrımenkul, araç, makine, banka hesabı, alacakları v.s. hak ve malvarlığının ve borçlarının ayrıntılı bilgilerini bildirmesi, buna ilişkin kayıt ve belge ile bilanço ve detay mizan örneklerini sunması için kesin süre verilmiştir. Davacı vekilleri Av. ... tarafından 25/04/2023 tarihli dilekçe ile "... müvekkil şirket ve yetkililerine ulaşamamakta, gerekli olan bilgi ve belgeleri temin edememekteyiz. Bu bağlamda öncelikle 17/04/2023 tarihinde kurulan ara kararları bu sebeple yerine getiremediğimizi bildirmekteyiz. Müvekkil şirket ve yetkilileri ile sağlıklı bir ilişki içerisinde yer alamadığımızdan dolayı dava dosyasından istifa etme mecburiyeti hasıl olmuştur. Bu şartlar altında işbu dava dosyası kapsamında davacı vekili olarak yer almamızı gerektirecek bir sebep göremediğimizden davacı vekilleri olarak dava dosyasından istifa etmekteyiz." şeklindeki ifadeleri içeren vekillikten çekilme dilekçesi verilmiştir. Bu dilekçenin bir örneği yeni duruşma gün ve saatini bildirir davetiye ile davacı şirkete tebliğ edilmiştir.

...

Davacı şirketin en son tarih itibari ile kayıtlı bulunduğu Nevşehir Ticaret Sicil Müdürlüğü'ndeki kayıtlarında yazılı "..." adresine davacı şirkete ihtaratlı tebligat çıkarılması için nöbetçi Nevşehir Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmasına, tebligat evrakına "Şirketinize ait tüm ticari defter ve kayıtlarınızı bilirkişi incelemesi için talimat mahkemesi kalemine eksiksiz sunmanız için işbu davetiyenin tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre verilmiştir. Kesin süreye uyulmaması durumunda HMK'nun 222 ve TTK'nu 83. maddesi uyarınca ticari defter ve kayıt deliline dayanmaktan vazgeçmiş ve borca batıklıktan çıktığınızı ispat edememiş sayılacağınız tebliğ ve ihtar olunur." şeklinde ihtaratın eksiksiz olarak yazılması, davacı şirket tarafından ticari defter ve kayıtların talimat mahkemesine ibraz edilmesi durumunda mahkememize ivedi bilgi verilmesi, mahkememize bilgi verildiği takdirde mahkememizce atanacak mali müşavir/ muhasebeci bilirkişiye ticari defter ve kayıtlar üzerinde inceleme yaptırılarak ticari defterlerin usulüne uygun tutulup tutulmadığı, davacı şirketin borca batık olup olmadığı, aktiflerin pasiflerini karşılayıp karşılamadığı, alacak-borç durumunun ne olduğu, borca batıksa batıklık oranının ne olduğu hakkında hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor aldırılması ve bu konuda bilirkişiye yetki ve görev verilmesi kararlaştırılmıştır. Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/124 Talimat sayılı talimat evrakı bila ikmal iade edilmiştir.

...Dosyaya sunulan tüm delil, belge ve beyanlar, davacı şirketin ticaret sicil kayıtları, gelen tüm yazı cevapları, davacı şirketin dosyamız içindeki bilanço ve sair ticari kayıt ve belgeleri birlikte incelendiğinde, davacı şirketin borca batık olduğu tespit görüş ve kanaatine varılmıştır. TTK'nun 376. ve İİK'nun 178 ile 179. maddeleri gereğince şirketin iflâsının istenebilmesi için ticaret mahkemesine gerekli müracaatın yapılmasına ilişkin şirket yönetim kurulu tarafından karar alınıp özel vekaletname verildiği ve davacı şirketin borca batık olduğunun sabit olduğu görülmüştür. İşbu iflas davası yönünden yasa gereği yapılan ilânlara ilişkin gazete nüshaları, davacı vekilince sunulan tüm alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren mal beyanı dilekçesi, davacı şirketin bilançosu ve sunulmuş olan ticari kayıt ve belgeleri ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin borca batık olduğu, aktiflerinin borçlarını karşılayamaz ve ödeyemez durumda olduğu anlaşılmıştır.

TTK'nun 376. ve İİK'nun 178. ile devamı maddelerine göre borca batıklık hali sermaye şirketleri bakımından özel bir iflâs sebebidir. Davacı şirket, bir sermaye şirketidir. Borca batıklık, şirketin mevcut alacaklarının, yani aktiflerinin borçlarını,yani pasiflerini karşılamaya yetmemesini ifade eder. (TTK. 376/2). Bu durum şirketin pasifinin aktifinden fazla olması şeklinde de tanımlanmaktadır. Sermaye şirketinin borca batık olması halinde şirketin temsilcileri de İİK'nun 178, 179 ve TTK'nun 376/2. maddesine göre kendi, yani şirketlerinin iflâslarını isteyebilirler. Davacı şirket ortağı ve tek temsilcisinin de şirket adına iflasa başvurduğu, İİK'nun 178/2. maddesi uyarınca mahkememizce gerekli ilanların yapıldığı, söz konusu ilanlarüzerine bir kısım alacaklıların müdahale talebinde bulunduğu, bu bakımdan bir sermaye şirketi olan davacı hakkında iflasın istenebilmesi için borca batıklık ve ilan şartının gerçekleştiği anlaşılmıştır.

Yukarıda da belirtildiği üzere sunulan bilançosuna göre bir sermaye şirketi olan davacı şirket borca batıktır ve aktifleri borçlarını karşılayamaz durumdadır. Borca batıklığın mahkemece de saptanılması halinde doğrudan iflâsa karar verilmesi gerekir. Davacı şirketin gerek kendisi tarafından borca batık olduğunun mahkememize bildirilmiş olması gerekse mahkememizce toplanan delillerle borca batık olduğunun tespit edilmiş olması nedeniyle, TTK'nun 376. ve İİK'nun 178, 179/1. maddeleri gereğince borca batık olduğu ve yasal koşulların oluştuğu" gerekçesiyle, davacı şirketin iflasına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Müdahil ... vekili istinaf dilekçesinde; İlk derece Mahkemesince eksik ve hatalı inceleme ile iflas kararı verildiğini, davacı şirketin borca batıklık durumunun kesin ve net verilere dayalı olarak gerekçeli kararda açıklanamadığını, Mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesi gereğince Kanunun aradığı koşulların varlığının araştırılması ve aciz halinin varlığının belirlenmesi gerektiğini, yine davacı şirketin en son tarih itibarı ile güncel bütün menkul, gayrımenkul, araç, makine, banka hesabı, alacakları vs. hak ve malvarlığının ve borçlarının ayrıntılı bilgilerini bildirmesi, buna ilişkin kayıt ve belge ile bilanço ve detay mizan örneklerini Mahkemeye sunması gerekirken sunmadığını, davacı şirket kayıt ve belgeleri incelenmeden, değerlendirilmeden karar verildiğini, borca batıklık durumu kesin ve net verilere dayanmadığından hükme esas alınmasının mümkün olmadığını belirterek, İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :

Dava, İİK'nın 178. maddesi uyarınca doğrudan iflas istemine ilişkindir.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine aykırılığın da tespit edilmemesine ve özellikle Dairemizin kaldırma kararına uygun olarak inceleme ve araştırma yapılmış olmasına göre, İlk derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, HMK.'nın 353/(1)-b.1 ve 359/(3) maddeleri uyarınca müdahil ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM :

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. HMK.'nın 353/(1). b.1 ve 359/(3) maddeleri uyarınca müdahil ... A.Ş. vekilinin İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,

2. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

3. Müdahil ... A.Ş. tarafından yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde gideri içerisinden alınarak iadesine,

4. Müdahil ... A.Ş. tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5. Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin Dairemizce yerine getirilmesine,

26.06.2024 tarihinde, İİK'nın 164/2. maddesi uyarınca, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, Dairemize veya temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut İlk derece Mahkemesine verilebilecek dilekçe ile Yargıtay nezdinde temyizi kabil olmak üzere, oybirliği ile karar verildi.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 27/06/2024

Başkan

e-imza

Üye

e-imza

Üye

e-imza

Katip

e-imza