Ankara BAM 23. HD 2024/502 E. 2024/497 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 23. HUKUK DAİRESİ

T.C.

A N K A R A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ

23. H U K U K D A İ R E S İ

(D Ü Z E L T E R E K Y E N İ D E N

E S A S H A K K I N D A K A R A R)

ESAS NO : 2024/502

KARAR NO : 2024/497

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ... ...

ÜYE : ... ...

ÜYE : ... ...

KATİP : ... ...

İNCELENEN KARARIN:

MAHKEMESİ : ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 18/01/2024

ESAS-KARAR NUMARASI : 2021/93 E.-2024/37 K.

DAVACI :

VEKİLİ

DAVALI :

Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ :

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ :

Davacı vekili; müvekkili kooperatifçe yapılan inşaattan kooperatife özgülenen 206 konutun, tahsis edilen ortaklara ferdileşme işlemleri de yapılarak tapularının verildiğini, konutlarının tapusunu alan bu ortaklardan bazılarının parasal yükümlülükleri yerine getirmemek için birer birer kooperatiften istifa ettiklerini, müvekkili kooperatifin konutunu edinememiş yaklaşık 80 ortağı bulunduğunu, 16.04.2019 tarihli genel kurulda tasfiye kararı alınmış olsa da Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/237 E. sayılı davası ile tasfiyeye ilişkin genel kurul kararının iptal edildiğini, davalıya da ... Parsel B Blok 4. Kat 19 No'lu bağımsız bölümün tapu kaydının devredildiğini, davalının Ankara 55. Noterliğinin 06.08.2015 tarih ve 10877 Yevmiye no'lu istifanamesi ile kooperatif üyeliğinden istifa ettiğini, istifa eden üyenin istifasının hüküm ve sonuç doğurabilmesi için kooperatiften edinmiş olduğu hakkı, yani konutunu kooperatife iade etmekle yükümlü olduğunu ileri sürerek, dava konusu taşınmazın davalı adına kayıtlı tapu kaydının iptaline ve davacı Kooperatif adına tesciline, bunun mümkün olmaması halinde fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak üzere 10.000,00 TL daire bedelinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine

karar verilmesini talep ve dava etmiş;

07.12.2021 tarihinde dava konusu taşınmazın keşifte belirlenen değeri üzerinden eksik peşin harcı tamamlamış, 11.02.2022 tarihli dilekçesi ile 520.000,00 TL daire bedelinin müvekkiline ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili; kooperatif üyeliğinden ayrılan müvekkilinin kooperatife karşı herhangi bir üyelikten kaynaklanan borcunun bulunmadığını, bunun karşılığında kendisine ferdi mülkiyet tapusunun verildiğini, kaldı ki müvekkilinin üyelikten ayrılırken 05.07.2015 tarihli olağan genel kurulda alınan karar gereği kooperatiften çıkma tazminatı olarak 6.000,00 TL'yi 30.07.2015 tarihinde peşin olarak ödediğini, bu nedenle davacı kooperatife karşı herhangi bir yükümlülüğü kalmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ :

İlk derece Mahkemesince; "1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81. maddesine göre konut yapı kooperatifleri, ana sözleşmede gösterilen işlerin tamamlanması ve ferdi mülkiyete geçilip konutların ortaklar adına tescil edilmesi ile amacına ulaşmış sayılır ve dağıtılır. Amacına ulaşarak dağılma sürecine giren kooperatiflerden çıkan veya çıkarılan ortağın konutu çıkma veya çıkarılma sebebiyle geri alınamaz; ancak eski ortaklar daha sonra oluşabilecek tasfiye masraflarına katılırlar. Davacı kooperatifin 05/07/2015 tarihli genel kurulun 5. maddesinde konut sahibi ortakların alacaklı durumda olan konut sahibi olmayan ortaklara ödeme yapmaları gerektiği belirtilerek buna ilişkin ödeme miktarı ve sürecinin belirlendiği, karar doğrultusunda davalı 30/07/2015 tarihinde aylık olarak belirlenen aidatları peşin 6.000,00 TL olarak ödediği, akabinde 06/08/2015 tarihli noterden tanzim edilen istifaname ile kooperatiften istifa ettiği, istifa öncesinde ferdileşme suretiyle malik olduğu 19 nolu bağımsız bölümü 23/02/2012 tarihinde satış suretiyle dava dışı ...e devrettiği, davalı aleyhine ortaklıktan kaynaklı yükümlülüğünü doğuracak herhangi bir karar veya talepte de bulunulduğuna dair bir bilgi ve belgenin dosyaya kazandırılmadığı, ferdi mülkiyete geçilip ortaklar adına taşınmazın tescilinin yapılması ile kooperatifin amacına ulaştığının kabulü gerektiği, Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/237 E sayılı dosyasında genel kurulda kooperatifin tasfiyesine ilişkin alınan kararın iptaline karar verilip yargılama aşamasında kesinleşmiş ise de davalının iptal edilen tasfiye kararı öncesi ferdi mülkiyete geçilerek taşınmaza malik olup kooperatif üyeliğinden de sorumluluğunu yerine getirmek suretiyle istifa ettiği, bu haliyle kooperatiften istifa eden davalıya karşı tapu iptal ve tescil davası/taşınmazın değerinin tahsili istemli talepte bulunulamayacağı" gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalının kooperatif üyeliği dolayısıyla dava konusu taşınmazı edindiğini, her ne kadar kooperatiflerde "açık kapı ilkesi" gereği her ortak istediği zaman ve kendi serbest iradesi ile kooperatif ortaklığından çıkma hakkına sahip ise de bu hakkın kullanılmasının sınırsız olmadığını, kooperatifin tasfiye aşamasına geçmemesi ve faaliyetlerine devam etmesi halinde, konut edinmiş üyelerin sorumluluktan kaçarak istifa edemeyeceklerini, ancak istifa tek taraflı bir irade beyanı olduğundan ve kabule bağlı olmadığından, şayet üyeler istifa etmiş ise istifasının hüküm ve sonuç doğurabilmesi için kooperatiften edinmiş oldukları konutları iade etmeleri gerektiğini, bunun istisnasının Kooperatifler Kanununun 81/2. maddesi olduğunu, müvekkilinin hukuken ve fiilen dağılma sürecinde olmadığını, amacına da ulaşmadığını, zira konut edinememiş üyeleri bulunduğunu ve bu üyelerin mağduriyetinin giderilmesi için çalışıldığını, kooperatifin tasfiyesine ilişkin genel kurul kararının Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/237 E. sayılı davası ile iptal edildiğini ve kararın kesinleştiğini, konutunu iade etmeyen üyenin üyelikten doğan sorumluluklarının devam edeceğini belirterek, İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :

I-Dava, kooperatif ortaklığından istifa nedeniyle ortaklığa bağlı olarak tapu kaydı devredilen taşınmazın tapu kaydının iptali ile kooperatif adına tescili, mümkün olmaması halinde bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine aykırılığın da tespit edilmemesine göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer hususlara ilişkin istinaf sebeplerinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

II-1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 98. maddesi yollamasıyla uygulanması gereken TTK'nın 450. maddesi, "(1) Genel kurul kararının iptaline veya butlanına ilişkin mahkeme kararı, kesinleştikten sonra bütün pay sahipleri hakkında hüküm ifade eder. Yönetim kurulu bu kararın bir suretini derhâl ticaret siciline tescil ettirmek ve internet sitesine koymak zorundadır." hükmünü içermektedir.

Dosya ve UYAP kayıtları kapsamından; davacı kooperatifin 14.04.2019 tarihli genel kurulunun 7/a maddesinde kooperatifin tasfiyesine karar verildiği, bazı kooperatif ortaklarınca Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesine anılan genel kurulun iptali istemiyle dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda mahkemenin 09.10.2020 tarih ve 2019/237 E., 2020/504 K. sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne, tasfiyeye ilişkin gündemin 7/a maddesindeki kararın nitelikli çoğunlukla alınmadığı gerekçesiyle baştan itibaren geçersiz olduğunun tespitine karar verildiği, taraf vekillerince hükmün istinafı üzerine Dairemizin 16.03.2021 tarih ve 2020/2064 E., 2021/438 K. sayılı kararıyla, HMK'nın 353/(1)-b.1. maddesi uyarınca taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği, karara karşı davacılar vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 14.10.2021 tarih ve 2021/3431 E., 2021/869 K. sayılı kararıyla Dairemiz kararının onanmasına karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Dairemizin 16.03.2021 tarih ve 2020/2064 E., 2021/438 K. sayılı kararı davalı kooperatif vekiline 10.04.2021 tarihinde tebliğ edilmiş olup, kooperatif vekilince temyiz yoluna başvurulmaması nedeniyle Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin kooperatifin tasfiyesine ilişkin 7/a maddesindeki kararın baştan itibaren geçersiz olduğuna ilişkin kararı, temyiz süresinin dolmasıyla davalı kooperatif yönünden 26.04.2021 tarihinde kesinleşmiştir. İş bu dava ise, genel kurulun tasfiyeye ilişkin 7/a maddesindeki kararı ile ilgili Mahkeme kararının kesinleşmesinden önce 10.02.2021 tarihinde açılmıştır.

Davacı kooperatif, tasfiyesine ilişkin genel kurul kararının baştan itibaren geçersizliğinin tespitine ilişkin Mahkeme kararının yargılama aşamasında kesinleşmiş olması nedeniyle artık tasfiye halinde olmadığından, çıkan veya çıkarılan ortağın kooperatif ortaklığı nedeniyle edindiği hakların kooperatife iadesinin gerektiği ilkesi uyarınca, davalı aleyhine açacağı bir dava ile davalıya ortaklığına bağlı olarak tahsis edilen taşınmazın tapu kaydının iptali ile adına tescilini, taşınmazın tapu kaydının devredilmiş olması halinde rayiç bedelini talep edebilecektir.

Bu durumda İlk derece Mahkemesince, davacı kooperatifin dava tarihi itibariyle tasfiye halinde olması nedeniyle 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 81/2. maddesi uyarınca dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptalini ve terditli rayiç değerinin tahsilini isteyemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kooperatiflerin amaçlarına ve işleyişine uygun olmayan yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Buna göre Dairemizce, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararını gerekçesi yönünden düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM :

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

I-Yukarıda (I) nolu bentte açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin diğer istinaf sebeplerinin reddine,

II-Yukarıda (II) nolu bentte açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 18.01.2024 tarih ve 2021/93 E., 2024/37 K. sayılı kararını DÜZELTEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE,

Buna göre;

"1-Davanın reddine,

2. 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince belirlenen 427,60 TL karar harcından davacı tarafından yatırılan 170,78 TL ve 8.709,52 TL peşin harçlar toplamı ‭8.880,3‬0 TL harçtan mahsubu ile artan ‭8.452,7‬0 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 78.800,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

6. 6325 Sayılı Kanunun 18/A. 14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

7. HMK'nın 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının taraflara iadesine,

"

III-Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının istek halinde iadesine,

IV-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

V-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin Dairemizce yerine getirilmesine,

20.03.2024 tarihinde, HMK'nın 361/(1). maddesi uyarınca, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, Dairemize veya temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut İlk derece Mahkemesine verilebilecek dilekçe ile Yargıtay nezdinde temyizi kabil olmak üzere, oybirliği ile karar verildi.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 20/03/2024

Başkan ...

e-imza

Üye ...

e-imza

Üye ...

e-imza

Katip ...

e-imza