Ankara BAM 23. HD 2024/312 E. 2024/372 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 23. HUKUK DAİRESİ

T.C.

A N K A R A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ

23. H U K U K D A İ R E S İ (E S A S I İ N C E L E M E D E N

K A R A R I N K A L D I R I L M A S I) ESAS NO : 2024/312

KARAR NO : 2024/372

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ... ...

ÜYE : ... ...

ÜYE : Doç.Dr. ... ...

KATİP : ... ...

İNCELENEN KARARIN:

MAHKEMESİ : ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 01/11/2023

ESAS-KARAR NUMARASI : 2015/712 E.-2023/741 K.

DAVACI :

VEKİLİ :

Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ :

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ :

Davacı vekili Milas Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla)'ne sunduğu 08.04.2015 tarihli dava dilekçesinde; husumeti davalı şirket ve ... İnş. ve Tic. A.Ş.'ne yönelterek, müvekkilinin işveren ... İnş. ve Tic. A.Ş. bünyesindeki taşeron ... İnş. Tic. ve San. A.Ş. şantiyesinde 01.11.2012-15.10.2014 tarihleri arasında çalıştığını, iş akdinin haksız olarak feshedildiğini, toplam 71.346,20 TL. birikmiş maaş alacakları bulunduğunu, yıllık izin ücreti kullanmadığını, ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti ve diğer işçilik alacaklarının, altı ayda bir ödenmesi gereken ikramiyesinin ödenmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 71.346,20 TL. maaş alacağı, 1.000,00 TL. ihbar tazminatı, 1.000,00 TL. kıdem tazminatı, 1.000,00 TL. yıllık ücretli izin alacağı, 1.000,00 TL. hafta tatili ve resmi tatil alacağı, 1.000,00 TL. fazla mesai ücreti ve 1.000,00 TL. ikramiyenin fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... İnş. Tic. ve San. A.Ş. İflas İdaresi vekili; Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesince 12.02.2015 tarihinde davalı şirketin iflasına karar verildiğini, iflas kararının kesinleşmediğini, 2. alacaklılar toplantısının yapılmadığını, davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, davacının müflis şirketten alacağı bulunmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ :

Milas 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesinin 13.08.2015 tarih ve 2015/767 E., 2015/1443 K. sayılı kararıyla; "Davalı ... İnş. Tic. ve San. A.Ş.'nin dava tarihinden önce iflas etmiş olduğu anlaşıldığından bu davalı ile ilgili dava tefrik edilmiştir. ... İnş. Tic. ve San. A.Ş.'nin dava tarihinden önce Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/02/2015 tarihli kararı ile iflasına karar verilmiş olduğundan davanın "kayıt kabul davası" niteliğinde olması nedeniyle uyuşmazlığın iflasa karar verilen yerdeki Ticaret Mahkemesinde çözümlenmesi gerektiği" gerekçesiyle, dava dilekçesinin görev yönünden reddine, mahkemenin görevsizliğine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Dosyanın gönderildiği İlk derece Mahkemesince; "Milas 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/1429 Esas ve 2018/236 Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; ... İnş. ve Tic. A.Ş'ye yönelik davanın bu esas üzerinden yürütüldüğü, davacı vekilinin 28/03/2018 tarihli dilekçesi ile taraflar aralarında sulh olduğundan, davalı tarafça vekalet ücreti ve yargılama gideri talebi olmaması halinde kendilerinin de bu açıdan talepleri olmaksızın davalarından feragat ettiklerini; davalı vekilinin 28/03/2018 tarihli dilekçesi ile müvekkili şirket ile davacının sulh olduğunu, davadan feragat ettiklerini ve yapılan işlemlere ilişkin herhangi bir yargılama gideri ve vekillik ücreti taleplerinin olmadığını beyan ettiği, Mahkemece feragat nedeniyle davanın reddine karar verildiği, kararın tarafların istinaf etmemesi üzerine 12.06.2018 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

...Davalı ... İnş. Tic. ve San. A.Ş. ile ... İnş. ve Tic. A.Ş. arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu'ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Davacı tarafından ... İnş. Tic. ve San. A.Ş ile ... İnş. ve Tic. A. Ş.'ye yönelik haksız fesih nedeniyle işçilik alacaklarından kaynaklı tazminat davası açıldığı görülmüştür.

Müteselsil borçlularda borcun sona ermesini düzenleyen TBK'nın 166. maddesinde; "(1)Borçlulardan biri, ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmişse, bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtarmış olur. (2)Borçlulardan biri, alacaklıya ifada bulunmaksızın borçtan kurtulmuşsa, diğer borçlular bundan, ancak durumun veya borcun niteliğinin elverdiği ölçüde yararlanabilirler. (3)Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtarır." düzenlemesine yer verilmiş, bu doğrultuda müteselsil borç nedeniyle alacaklıya halef olmayı düzenleyen TBK'nın 168/2 maddesinde de; "Alacaklı diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirirse, bunun sonuçlarına katlanır." denilerek, bir borçlu lehine yapılacak olan iyileştirmenin, diğer borçluların aleyhine olması halinde, iyileştirmenin aleyhine olduğu, diğer borçluların da bundan istifade edeceği kabul edilmiştir.

Davadan feragat borcu sona erdiren bir irade beyanı olup, kural olarak feragat edilen borçlu yönünden hüküm ifade etmekle birlikte, borçluların müteselsil sorumluluğunun bulunduğu hallerde, müteselsil borçlular ancak durumun ve borcun niteliği elverdiği ölçüde veya feragat ile borçlulardan birinin durumunu diğerlerinin zararına iyileştirmiş ise feragatten istifade edebilirler. Aksi takdirde, feragat ancak yapılan kişi lehine sonuç doğurur.

Somut olayda; davacı, müşterek müteselsil borçlulardan, ... İnş. Ve Tic. A. Ş hakkındaki haksız fesih nedeniyle işçilik alacaklarından kaynaklı tazminat taleplerinden feragat etmiş olup, feragat alt işveren yararına olduğundan alt işverene de sirayet edeceğinden alt işveren de borcundan kurtulacaktır." gerekçesiyle, davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; somut olayda davalıların zorunlu dava arkadaşı olmadıklarını, müvekkilinin dava dışı ... İnşaat ve Tic. A.Ş. ile yaptığı şartlı feragatinin iş bu davadaki davalıya sirayetinin söz konusu olmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere, protokol doğrultusunda hiç bir yargılama gideri ve vekalet ücreti talep edilmemesi kaydıyla Milas 1. Asliye (İş) Hukuk Mahkemesi'nin 2017/1429 E. sayılı dosyasında şartlı feragat edilmiş bulunulduğu dikkate alındığında, iş bu davada mahkeme gider ve vekalet ücretinin davalı lehine hükmedilmiş olmasının da hukuka aykırı olduğunu belirterek, İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :

Dava, işçilik alacaklarının iflas masasına kaydı istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından, davacı işçinin müflis davalı şirket nezdinde işçi olarak çalıştığı , üst işverenin ... İnşaat ve A.Ş. olduğu, davacı tarafından iş bu davanın tefrik edildiği Milas Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla)'nin 2017/1429 E. sayılı dosyasında yapılan sulh protokolüne dayalı olarak davadan feragat edildiği, anılan Mahkemenin 11.04.2018 tarih ve 2018/236 K. sayılı kararıyla davanın feragat nedeniyle reddine karar verildiği, Mahkemece bozma öncesinde bilirkişi incelemesi yapıldığı, davacı işçinin işçilik alacaklarının belirlendiği, bu doğrultuda davacı tarafından 18.07.2016 tarihli dilekçeyle davanın ıslah edildiği anlaşılmıştır.

Davadan feragat, öncelikle bir usul işlemidir. Dava konusu olayda, davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan davacı tarafın davalılardan birisi hakkındaki feragati usul hukuku bakımından diğer davalı aleyhine bir sonuç doğurmaz ise de, davadan feragat aynı zamanda bir maddi hukuk işlemi olduğundan, dava dışı üst işveren şirket hakkındaki feragatin, rücu hakkı bulunan müflis davalı alt işvereni etkileyip etkilemediğinin üzerinde durulması gerekir. Davalı alt ve üst işveren 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesi uyarınca, davacı işçiye karşı alacaklardan müştereken ve müteselsilen sorumludurlar. Borçlar Kanunu'nun, müteselsil sorumlulukta borçluların iç ilişkilerini düzenleyen hükümleri gereğince, müteselsil borçlulardan biri alacaklıya borcu ödediği takdirde, diğer müteselsil borçlulara rücu hakkı bulunmaktadır. Diğerlerine rücu hakkına sahip olan borçlulardan her biri, ifa ettiği miktar oranında alacaklının haklarına halef olur. Alacaklı diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirirse, bunun sonuçlarına katlanır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı tarafından bilirkişi raporu ile belirlenen alacakları daha fazla olmasına rağmen, dava dışı üst işveren şirket ile daha az miktar üzerinden yapılan sulh protokolüne dayalı olarak üst işveren ile ilgili davadan feragat edilmiştir. Asıl işveren- alt işveren ilişkisinde, alt işverenin işçilik alacaklarından tam sorumluluğu bulunmaktadır. Buna göre davacının üst işveren hakkındaki davadan feragati, feragat edilen tutar yönünden iş bu davada davalı şirket bakımından da sonuç doğuracak ise de alt işveren davalı şirketin fark tutarlar yönünden sorumluluğu devam edecektir.

Buna göre İlk derece Mahkemesince, üst işveren yönünden feragat edilen tutarlar dışında kalan miktarın belirlenmesi ve hüküm altına alınması gerekirken yazılı şekilde yanılgılı gerekçeye dayalı olarak karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu durumda Dairemizce, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/(1)-a.6. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM :

1. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/(1). a.6. maddesi uyarınca Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 01.11.2023 tarih, 2015/712 E., 2023/741 K. sayılı kararının ESASI İNCELEMEDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,

2. Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının istek halinde iadesine, 

3. Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk derece Mahkemesince esas hükümle birlikte değerlendirilmesine,

4. Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine,     

28.02.2024 tarihinde, HMK'nın 353/(1)-a ve 362/(1)-g maddeleri uyarınca KESİN olmak üzere, oybirliği ile karar verildi. (Gerekçeli karar yazım tarihi: 29/02/2024)

Başkan ...

e-imza

Üye ...

e-imza

Üye ...

e-imza

Katip ...

e-imza