Ankara BAM 23. HD 2020/680 E. 2024/153 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ

T.C.

A N K A R A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ

23. H U K U K D A İ R E S İ

(İ S T İ N A F B A Ş V U R U S U N U N

E S A S T A N R E D D İ)

(D Ü Z E L T E R E K Y E N İ D E N

E S A S H A K K I N D A K A R A R)

ESAS NO : 2020/680

KARAR NO : 2024/153

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ... ...

ÜYE : ... ...

ÜYE : ... ...

KATİP : ... ...

İNCELENEN KARARIN:

MAHKEMESİ : Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 12.02.2020

ESAS-KARAR NUMARASI : 2019/222E., 2020/102K.

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

Davalı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ :

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ :

Davacı vekili; müvekkilinin kooperatifin 047 numaralı ortağı olduğunu, 15/04/2018 tarihinde yapılan genel kurul toplantısına katılamadığını, gündemin 7. maddesinin görüşülmesi ile şahsına yönelik karar alınarak 08/05/2018 tarihinde tebliğ edildiğini, genel kurul sonrası alınan 07/05/2018 günlü yönetim kurulu kararı ile devam eden soruşturmalar ve tazminat davası sonuna kadar kooperatif alacakları üzerine tedbir konulmasına ve ödeme yapılmasına karar verildiğini, Tüketici Mahkemesinde açılan davanın TKHK kapsamında olmadığı gerekçesiyle reddedildiğini, Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde açılan davanın kabul edildiğini, Anayasa'nın 36. maddesi gereğince herkesin meşru vasıtalarla yargı mercileri nezdinde hak aramasının mümkün olduğunu, alınan kararın mutlak butlanla sakat olduğunu, yönetim kurulunun söz konusu kararının uygulanması ile her ortağa yapılacak 9.000,00TL tasfiye payı ödemesinin tarafına yapılmayacak olması nedeniyle mağdur edileceğini belirterek, 15/04/2018 günlü genel kurulda alman 7 numaralı kararın iptaline ilişkin mahkememizin 2018/335 esas sayılı dosyasında verilen iptal kararına rağmen kooperatifin 14.04.2019 tarihli genel kurul gündemine yeniden ve aynen aldıkları, Anayasa, Kooperatifler Kanunun ve eşitlik ilkesine aykırı ve mutlak butlanla batıl olan adalet ve hakkaniyetle bağdaşmayan davalı kooperatifin 14.04.2019 tarihli genel kurulunun 7 nolu kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; kooperatif yönetiminin yüklenici firma ile yapmış olduğu sözleşmelerde, hukuka aykırılık bulunmadığını, bu hususun genel kurullarda dile getirilmesinin katılan ortakların tepkisine neden olduğunu, buna rağmen davacının söz konusu hususları dile getirmekte ısrar ettiğini ve kötüniyetli davrandığını, 05/06/2011 tarihinde seçim dönemi olmamasına rağmen yapılan seçim ile denetçi seçilmemesi sonrasında davacının husumetinin büyüdüğünü, davacının suç duyurusunun takipsizlikle sonuçlanacağını, tüketici mahkemesinde açtığı davanın reddedildiğini, alınan karar ile davacının hak arama ehliyetinin kısıtlanmadığını, kararın iyiniyetle ve kooperatif zararının giderilmesi için alındığını, davacının şahsına zarar verilmesinin söz konusu olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ :

İlk Derece Mahkemesince; "Dava, davalı kooperatifin genel kurulunda alınan 7 nolu kararın iptali istemine ilişkindir.

...

Davacı tarafından açılan iş bu genel kurul kararının iptali davası 1163 sayılı Yasanın 53. maddesinde açıklanan yasal bir aylık sürede açılmıştır.

Davacının, davalı kooperatif ortağı olduğu tartışmasızdır. Bu davayı açabilmek için nizalı genel kurula katılmış, muhalefet şerhini tutanağa işletmiş olmak gereklidir. Ancak, nizalı karar davacının şahsi haklarıyla ilgilidir. Bu halde (dava açabilme) anılan dava şartları aranmayacaktır. Öte yandan, bu nitelikteki kararların ilgiliye tebliği gerekir. Dava açmaya yönelik hak düşürücü sürelerde tebliğinden itibaren başlar. Bu nedenle de, davacının dava açma süresi dolmamıştır. Nizalı kararın yokluk ya da butlan yaptırımına tabi tutulması halinde de, süre kısıtlaması ve diğer dava şartlarının varlığı aranmadan, her zaman dava açılabilecektir.

İptali istenen 14.04.2019 tarihli genel kurulda alınan 7 nolu kararda; "Kooperatif ve kooperatif yöneticileri hakkında haksız ve husumete dayalı dava açan adli makamlara suç duyurusunda bulunan ve söz konusu dava ve iddialarında haksız görülerek aleyhine sonuçlanan ve/veya iddiası reddedilen kayıtlı ortak ve üyelerimiz hakkında tazminat davası açmaya, açılan ve kooperatif ve yöneticileri lehine sonuçlanan ve/veya reddedilen şikayet ve davalarda; mahkemelerin usul ve kararları dışında, kooperatifçe dava başı olarak ayrıca kooperatif avukatına geriye dönük ödenen ve ödenecek avukatlık ücretlerinin muhatap üyeden tahsil edilmesine, muhatap üye hakkında icra takibi yapılarak kooperatiften alacağı ve ilgilinin mal varlığı üzerine icra takibi yapılmasına, alacakların icra masrafları ile birlikte tahsil edilmesi hususlarında, tasfiye halindeki kooperatif yönetimine yetki verilmesinin görüşülüp karara bağlanması," denmektedir.

Anayasamızın 36 ve 74. maddelerinde şikayet ve ihbar hakları düzenlenmiştir. Buna göre herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak sureti ile yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkında sahiptir. Yine herkes, şikayet hakkını kullanabilir. Ancak bu haklar kullanılırken ilgilinin, yasanın çizdiği sınırlar içinde kalması gerektiği de tabidir. Davalı tarafından, nizalı kararın alınmasına gerekçe gösterilen dava ve şikayetlerde, bu hakların kullanımında yasal sınırların aşıldığı ortaya konmamıştır. Ayrıca, bu karar davacının Anayasa da düzenlenen hak arama özgürlüğü başlığı altındaki şikayet, davacı ve davalı olmak haklarını ortadan kaldırıcı, bu hakların kullanılması nedeniyle ortağı cezalandırıcı niteliktedir. Neticesinde, ortaklar arasındaki eşitlik ilkesini de zedelemektedir. Bu nedenle mutlak butlanla batıldır.

Öte yandan, mahkememizin 13.02.2019 tarih ve 2018/335 esas, 2019/95 karar sayılı ilamı ile; 15.04.2018 tarihli genel kurulda alınan 7 nolu kararda; "Kooperatif ve kooperatif yöneticileri hakkında haksız ve husumete dayalı dava açan adli makamlara suç duyurusunda bulunan ve söz konusu dava ve iddialarında haksız görülerek aleyhine sonuçlanan ve/veya iddiası reddedilen kayıtlı ortak ve üyelerimiz hakkında tazminat davası açmaya, açılan ve kooperatif ve yöneticileri lehine sonuçlanan ve/veya reddedilen şikayet ve davalarda; mahkemelerin usul ve kararları dışında, kooperatifçe dava başı olarak ayrıca kooperatif avukatına geriye dönük ödenen ve ödenecek avukatlık ücretlerinin muhatap üyeden tahsil edilmesine, muhatap üye hakkında icra takibi yapılarak kooperatiften alacağı ve ilgilinin mal varlığı üzerine icra takibi yapılmasına, alacakların icra masrafları ile birlikte tahsil edilmesi hususlarında, tasfiye halindeki kooperatif yönetimine yetki verilmesinin görüşülüp karara bağlanması," kararının iptaline ilişkin açılan dava sonunda davanın kabulüne, davalı kooperatifin 15.04.2018 tarihli genel kurulda alınan 7 nolu kararın iptaline karar verilmiş olup, karar istinaf edildiğinden henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Mahkememizin kararı kesinleşmeden, davalı kooperatif tarafından tekrar aynı konular gündeme alınmış ve karara bağlanmıştır. Davacı tarafından bu kararların iyiniyetli olmadığı belirtilerek huzurdaki dava açılmıştır.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 09.12.2019 tarih ve 2016/7772 esas, 2019/5200 karar sayılı ilamında belirtildiği üzere; haklarında dava açılan kararların, dava devam ederken yeniden gündeme alınıp görüşülüp karara bağlanması 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 53 maddesindeki iyiniyet kurallarına aykırı olup, bu nedenle iptali gerektiği anlaşıldığından, davacının davasının kabulüne, davalı ...n 14/04/2019 tarihli genel kurulda alınan 7 nolu kararın iptaline..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

İstinaf yasa yoluna başvuran-davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: davacının kişisel husumet ile davaları açtığını, davacının haksız ve kötüniyetli olduğunu, Genel Kurul Kararının 7. maddesindeki hususlar incelendiğinde kararın davacının şahsi haklarını etkiler şekilde verilmediğini, davacının üyelik borçlarını yerine getirmek istemediğini bildirerek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK :

Uyuşmazlık; davalı kooperatifin 14.04.2019 tarihli genel kurulunun (7) nolu gündem maddesinde alınan kararın Anayasa, usul ve yasalara aykırı olup olmadığı ve iptalinin gerekip gerekmediği hususlarında toplanmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :

1. Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan istinaf sebeplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Dava, davalı kooperatifin 14.04.2019 tarihli genel kurulunun (7) nolu gündem maddesinde alınan kararın Anayasa, usul ve yasalara aykırı olduğu iddiasıyla iptali istemine ilişkindir.

Dosya ve ticaret sicili kayıtlarından; davalı kooperatifin 02.07.2022 tarihli genel kurul kararına dayalı olarak ticaret sicilinden terkin edildiği, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin 23.11.2022 tarih ve 2022/1009 E., 2022/1123 K. sayılı kararıyla ihyasına karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır.

İptali istenen genel kurul kararında; kooperatif ve kooperatif yöneticileri hakkında adli makamlara suç duyurusunda bulunan ve iddialarında haksız bulunan ortaklar aleyhine tazminat davası açmak, bu sebeple avukata ödenen vekalet ücretinin tahsili için gerekli işlemleri yapmak üzere yönetim kuruluna yetki verilmesine karar verilmiş; İlk derece Mahkemesince, bu kararın 15.04.2018 tarihli genel kurulda alınan 7 nolu kararın iptaline karara verilmiş olup kararın istinaf edildiğinden henüz kesinleşmediği, karar kesinleşmeden tekrar aynı konuların gündeme alınıp karara bağlandığı bu durumun iyiniyet kurallarına aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bu kararın alındığı genel kurul tarihinde davalı kooperatif tasfiye halindedir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 81/6. ve ana sözleşmenin 87/1. maddeleri uyarınca, tasfiye kurulu üyeleri, tasfiye işlemlerinin biran önce bitirilmesi için çalışmakla yükümlüdür.

İlk derece Mahkemesince, aynı konuda daha önce alınan genel kurul kararı iptali davası sonuçlanmadan aynı konuda karar alınmasının iyiniyet kurallarına aykırı olduğu gerekçesine dayanılmış ise de aynı zamanda dava konusu genel kurul kararının tasfiye amacına yönelik olmadığı, tasfiye işlemlerinin açılacak davalar ve icra takipleri nedeniyle belirsiz bir süre uzamasına yol açacak nitelikte olduğu gerekçesiyle de davanın kabulü ile dava konusu genel kurulun 7. maddesinin iptaline karar verilmesi gerekirken, sadece iyiniyet kurallarına aykırılık nedenine dayanılması doğru olmamıştır.

Bu durumda Dairemizce, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararının gerekçe yönünden düzelterek, istinaf yoluna başvuranın sıfatı da gözetilerek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM :

I-Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin diğer istinaf sebeplerinin REDDİNE,

2. Yukarıda (II) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK m. 353/1,b,2 gereğince, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesİ'nin  2019/222E., 2020/102K. sayılı dava dosyasında verdiği 12/02/2020 tarihli KARARINI DÜZELTEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE.

Buna göre:

"a-Davacının davasının KABULÜNE,

Davalı ...n 14/04/2019 tarihli genel kurulda alınan 7 nolu kararın İPTALİNE,

b-Alınması gereken 427,60 karar ve ilam harcından peşin alınan 44,40TL harcın mahsubu ile bakiye 383,20 karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Davacı tarafından yatırılan 44,40TL peşin harç, 44,40TL başvuru harcı, 6,40TL vekalet harcı olmak üzere toplam 95,20TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

c-Davacı tarafından sarf edilen 121,10TL posta ve tebligat ücreti yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

d-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 17.900,00 vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

e-Karardan sonra yapılacak yargılama giderlerinin davacının gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının davacıya iadesine,"

3. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL'den peşin olarak yatırılan 108,80 TL'nin düşümü ile kalan 318,80 TL'nin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4. Davalı tarafından yapılan 108,80 TL istinaf harcı, 48,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 157,30 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5. HMK m. 359/4 gereğince kararın taraflara resen tebliğine; tebliğ, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemlerinin Dairemiz tarafından yapılmasına,

24.01.2024 tarihinde, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK m. 361 gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere, OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 25.01.2024

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...

e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır