Ankara BAM 22. HD 2021/874 E. 2024/86 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ

T.C.

A N K A R A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ

22. H U K U K D A İ R E S İ

ESAS NO : 2021/874 (ESASTAN RET )

KARAR NO : 2024/86

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : DR. ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 30/12/2020

ESAS-KARAR NO : 2010/798 E - 2020/768 K

DAVACILAR :

VEKİLİ :

DAVALI

DAVANIN KONUSU : İpoteğin Kaldırılması

KARAR TARİHİ : 15/02/2024

YAZILDIĞI TARİH : 14/03/2024

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacılar vekili, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında akaryakıt bayilik sözleşmesi kapsamında ticari ilişki bulunduğunu, 30/03/2004 tarihinde ise "akaryakıt kredi sözleşmesi" imzalandığını ve bu sözleşme kapsamında kullanılan krediye teminat olmak üzere müvekkili ...'ya ait ... Parsel (yeni tapu kaydı ... Parsel) taşınmaz üzerine davalı şirket lehine iki adet 100.000,00 TL'lik ipotek tesis edildiğini, müvekkili tarafından sözleşme kapsamında kullanılan tüm kredi borçlarının ödendiği ve bu sözleşme kapsamında herhangi bir kredi borcu bulunmadığı halde, ipoteklerin kaldırılmadığını, davalı şirketin cevabi ihtarnamesiyle Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2010/13487 E. sayılı dosyasında takibe konu bayilik sözleşmesi kapsamındaki borcu ileri sürerek ipoteklerin fek edilmeyeceğini bildirildiğini, ancak adı geçen takibe konu 243 adet faturanın 13/02/2004 tarihli bayilik sözleşmesi, 31/12/2007 ve 31/12/2008 tarihli hizmet sözleşmelerine istinaden talep edilen bedeller olduğunu ve ipotekler ile aralarında herhangi bir hukuki ilişkinin bulunmadığını, dava konusu ipoteklerin akaryakıt kredi sözleşmesi kapsamında kullanılan kredinin teminatını oluşturduğunu ve bu sözleşme kapsamındaki borcun ödendiğini belirterek müvekkili ...'a ait ... parsel (yeni tapu kaydı ... parsel) taşınmaz üzerindeki 31/03/2004 tarih 3337 ve 3338 yevmiye sayılı davalı lehine tesis edilen iki adet 100.000,00 TL'lik (toplam 200.000,00 TL lik) ipoteklerin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında, ... parsel de kayıtlı taşınmazda bulunan akaryakıt istasyonunda, ... Kurumsal kimliği altında her türlü akaryakıt ve madeni yağ satışı konusunda, 13/02/2004 tarihli ve 9 yıl süreli bayilik sözleşmesinin imzalandığını, bu sözleşmenin Rekabet Kurumu kararı sebebiyle 18/09/2011 tarihinde sona erdiğini, bu bayilik sözleşmesi yanında davacı şirket ile 2006-2009 yıllarını kapsayacak şekilde 31/12/2003 tarihli özel tüketim vergisi kapsamında, vergisiz akaryakıt alabilecek müşterilerin ... yönlendirilmesi ve bu müşteriler arasında ... uygun gördüklerine özel tüketim vergisiz deniz yakıtı satılması ve bu yakıtın ... nam ve hesabına hizmet veren davalı tarafından kara veya deniz tankeri yoluyla taşınması ile akaryakıt bedellerinin tahsili için 31/12/2007 tarihli ve 31/12/2008 tarihli hizmet sözleşmelerinin düzenlendiğini, sözleşmenin 5. Maddesinde, davacı hizmet verenin, yönlendirdiği müşterilerin aldığı deniz yakıtı bedellerinin tamamına garantör olduğunu, bu kapsamda ödenmemiş fatura bedelleri bulunduğunu ve noter vasıtasıyla 21/09/2010 tarihinde ihtar edildiği halde ödeme yapılmadığından davalı şirket aleyhinde Ankara 5.İcra Müdürlüğü'nün 2010/13487 esas sayılı dosyasında 333.152,63 TL alacağın tahsili istemiyle 05/11/2010 tarihinde takip başlatıldığını ve itirazı üzerine Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde itirazın iptali davası açıldığını, yine taraflar arasında 13/02/2004 tarihli bayilik sözleşmesinin teminat başlıklı 7-b maddesinde, bayinin, bu sözleşmenin eki olan ek sözleşmeler ve taahhütname hükümlerinden herhangi birini ihlal etmesi halinde 7. maddede belirtilen teminatların ve tesis edilen ipoteklerin muaccel hale geleceği ve de paraya çevrileceği hükmünün yer aldığını, ayrıca 31/03/2004 tarihli 3338 tarihli ipotek resmi senet metninde de ipoteğinin "bayilik sözleşmesi nedeniyle " verildiğinin yazılı olduğunu, yine akaryakıt kredi sözleşmesinin bayilik sözleşmesinin eki olarak düzenlendiğini ve bayilik sözleşmesinden ayrı olarak düşünülmesi mümkün olmadığını bildirerek açılan davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ... şirketi ile davalı şirket arasında 13/02/2004 tarihli bayilik sözleşmesinin imzalandığı, bu sözleşme kurulmadan önce ... lehine dava konusu taşınmaz üzerinde 02/11/2001 gün ve 6130 yevmiye sayılı 1. Derecede 100.000.000.000 Eski TL ipotek kurulduğu, daha sonra taraflar arasında 30/03/2004 tarihli akaryakıt kredi sözleşmesi imzalandığı ve dava konusu 2. ve 3. derecedeki 100.000.000.000 Eski TL’ lik ipoteklerin bu kredi sözleşmesinde doğan kredi borcuna teminat olarak verildiği, bayilik sözleşmesi için verilmediği, dosya kapsamında alınan raporlarda ve de taraf beyanlarında davacı şirketin akaryakıt kredi sözleşmesinde kaynaklanan bir borcunun bulunduğunun da iddia edilmediği, Ankara 5. İcra Müdürlüğü dosyasında takibe konu edilen borcun taraflar arasındaki deniz yakıtı satışına ilişkin imza edilen hizmet sözleşmesinden kaynaklandığı, yine İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nde dava konusu edilen alacağın ariyet sözleşmesinden kaynaklandığı, dava konusu ipoteklerin teminatını teşkil ettiği 30/03/2004 tarihli akaryakıt kredi sözleşmesinden kaynaklı bir borcun kalmadığı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davalı vekili tarafından;

Mahkemece dava konusu ipoteklerin bayilik sözleşmesinden kaynaklanmadığına ilişkin değerlendirmesinin yerinde olmadığı, Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2014/299 E. sayılı dosyasının kesinleşmesinin beklenmemesinin hatalı olduğu, müvekkilinin bu dosya kapsamında alacaklı olması nedeniyle ipoteklerin kaldırılamayacağı bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında ipoteğin kaldırılması koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, akaryakıt kredi sözleşmesi kapsamında kullandırılan kredinin teminatını teşkil eden ipoteklerin fekki istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan 13/02/2004 tarihli bayilik sözleşmesi incelendiğinde; intifa hakkı ... ait olan, ...'nda bulunan ve ... parselde kayıtlı arsa üzerinde ... kurumsal kimliği altında her türlü akaryakıt ve madeni yağların satılacağı, akaryakıt satış yeri işletmeciliği sözleşmesi, yani bayilik sözleşmesinin 9 yıllık olarak imzalandığı, 7. maddesinde teminat olarak bayilik sözleşmesinden doğan ya da doğacak tüm borçlar için ... lehine 100.000,00 TL (100.000.000.000 eski TL) ipotek tesis edileceğinin belirlendiği görülmüştür.

Taraflar arasında imzalanan 30/03/2004 tarihli akaryakıt kredi sözleşmesi incelendiğinde; ... ile bayi ... arasında 3 ayrı dilim halinde toplam 180.000 $ 'a tekabül edecek şekilde teminat karşılığında akaryakıt verilerek akaryakıt kredisi kullandırılacağı, 65.000 $' a tekabül eden akaryakıtın ... belirleyeceği ikmal noktasında, ...parsel sayılı taşınmaz kaydına 3. şahıslar lehine herhangi bir takyidat olmaksızın ... lehine 100.000.000.000 TL' lik ipotek tesis edilmesinden sonra verileceği, yine ikinci dilim kredinin tarafların mutabık kalması halinde Mayıs 2004 ayı içinde 55.000 $' a tekabül edecek akaryakıtın ... belirleyeceği ikmal noktasında, ... parsel sayılı taşınmaz kaydına 3. şahıslar lehine herhangi bir takyidat olmaksızın ... lehine 100.000.000.000 TL' lik ipotek tesis edilmesinden sonra verileceğinin ve de bu sözleşme gereği akaryakıt kredisi için ... lehine tesis edilen ipoteklerin, akaryakıt kredisi borçlarının ödenmesi halinde, bayinin talebi ile fek edilebileceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

31/03/2004 tarih ve 3337 yevmiye sayılı ipotek resmi senedi incelendiğinde; ... parsel sayılı 2307.00 m2 miktarındaki akaryakıt otogaz ve servis istasyonunun tamamı ve üzerindeki ... ...A.Ş. lehine bulunan 02/11/2001 gün ve 6130 yevmiyeli 1. derecede ipotek ile birlikte ... adına kayıtlı iken, bu kere ... bizzat hareketle iş bu taşınmazın tamamını, ... ... Tic.A.Ş. ile ... Petrol Turizm. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında bayilik sözleşmesi nedeniyle, 30/03/2004 tarihli akaryakıt kredi sözleşmesinden doğacak borcuna karşılık 100.000.000.000 TL fekki alacaklı tarafından bildirilecek güne kadar geçerli olmak kaydıyla 2. derecede ve serbest derecede faydalanmak kaydıyla ... ... Tic.A.Ş. lehine ipotek tesis edildiği, yine 31/03/2004 tarih ve 3338 yevmiye sayılı ipotek resmi senedi incelendiğinde ... parsel sayılı 2307.00 m2 miktarındaki akaryakıt otogaz ve servis istasyonunun tamamı ve üzerindeki ... ...A.Ş. Üzerinde bulunan 02/11/2001 gün ve 6130 yevmiyeli 1. derece 100.000.000.000 TL İpotek ve 31/03/2004 tarih ve 3337 yevmiye nolu ... lehine 2. derece 100.000.000.000 TL' lik ipotek ile birlikte ... adına kayıtlı iken, bu kere ... bizzat hareketle iş bu taşınmazın tamamını ... ... Tic. A.Ş. ile ... Petrol Turizm. İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti. arasında bayilik sözleşmesi nedeniyle, 30/03/2004 tarihli akaryakıt kredi sözleşmesinden doğacak borcuna karşılık 100.000.000.000 TL bedelle ve fekki alacaklı tarafından bildirilecek güne kadar geçerli olmak kaydıyla 3. ve serbest derecede faydalanmak kaydıyla ... ... Tic.A.Ş. lehine ipotek tesis edildiği görülmüştür.

Davacıların Ankara 34. Noterliği'nin 25/11/2010 tarih 27989 yevmiye sayılı ihtarnamesinde; davalı şirkete akaryakıt kredi sözleşmesi kapsamında verilen 1. ve 2. derece ipoteklerin, söz konusu kredi sözleşmesi kapsamında borçlarının tamamının ödenmesi ve davalı firmaya herhangi bir akaryakıt kredi borçlarının bulunmaması nedeniyle 3 adet ipoteğin fek edilmesini talep ettiği, davalı şirketin ise Kadıköy 14. Noterliği'nin 29/11/2010 tarih ve 26751 yevmiye sayılı cevabi ihtarnamesiyle Petrol-San Şirketinin borçları sebebiyle, Ankara 5. İcra Müdürlüğü' nün 2010/13487 esas sayılı dosyasından icra takibine geçildiğini ve icra takip borcunun ödenmediğini belirterek ipotek fek talebinin yerine getirilemeyeceğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2010/13487 E. sayılı takip dosyasının incelenmesinden, ... tarafından ... aleyhinde cari hesap, faturalar, bayilik ve hizmet sözleşmelerine dayalı olarak 333.152,63 TL asıl alacağın tahsili için 05/11/2010 tarihinde icra takibinin başlatıldığı, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/787 sayılı (Ankara 9 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/10 sayılı Ankara Ticaret Mahkemelerinin yapılandırması sonucu ,bu mahkeme ve esas numarasını almıştır) dosyasının incelenmesinden, mahkemece yapılan yargılama sonucundan 02/04/2014 tarihli karar ile Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2010/13487 esas sayılı dosyasına yapılan itirazın, bayilik sözleşmesinin 16. maddesinde, ... defter ve kayıtlarının kesin delil olarak kabul edildiği nazara alınarak ... defterleri üzerinde bilirkişi vasıtasıyla yapılan inceleme sonunda tespit edilen davalı borç miktarı 322.021,38 TL yönünden itirazın iptaline karar verildiği, kararın temyizi üzerine Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 07/10/2015 tarihli ve 2014/14910 esas 2015/12192 karar sayılı ilamıyla ; HMK 'nun 193/2. maddesi gereğince bayilik sözleşmesinin 16. maddesindeki ... ticari defter ve kayıtlarının münhasır delil olarak kararlaştıran hükmünün, davacı ticari defter ve kayıtlarının dayanakları gösterilmedikçe, bu kayıtların davacı lehine delil olarak kabul edilemeyeceği, yani delil sözleşmesinin taraflardan birinin ispat hakkının kullanılmasını imkansız kılan veya güçleştiren nitelikte olduğundan geçerli olmadığı, ispat yükü kendisinde olan davacının usulüne uygun delillerle iddiasını ispat etmesi gerektiği, bu nedenle yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan eksik delillerle sonuca gidildiğinden karar bozulmuştur. Söz konusu Mahkemece, bozma sonrası yargılamasının sürdürüldüğü, 2017/299 Esas saylı dosyada , İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/77 talimatı sayılı dosyasında ...' nın ticari defterleri üzerinde mali müşavir bilirkişi vasıtasıyla inceleme yaptırılarak alınan raporda, Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2010/13487 esas sayılı dosyada, takip konusu edilen alacağın dayanağı faturaların 2007-2008 ve 2009 yıllarında yapılan deniz yakıtı satışı nedeniyle Petro -San' nın, bayilik ve hizmet sözleşmesi nedeniyle, 3. kişilere kesilen faturalara garantörlüğü nedeniyle bir kısım borcun zamanında ödenmemesinden kaynaklandığı ve faturaların ... carisine işlenerek 05/11/2010 icra takip tarihi itibariyle, ... nın ticari defterlerinde 322.021,38 TL alacaklı göründüğünün tespit edilerek bildirildiği, adı geçen mahkemenin yaptığı yargılama sonunda 03/04/2019 tarih ve 2019/294 sayılı kararıyla davacının, alacağını usulüne uygun delillerle ispat edemediği gerekçesiyle reddine karar verildiği, kararın Yargıtay 11. HD.’nin 2021/4944 E. 2021/6981 K. sayılı kararı ile bozulduğu anlaşılmıştır.

Davalı ...'nın defterlerin bulunduğu İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak alınan 17/10/2017 tarihli mali müşavir bilirkişi raporunda; 31/12/2009 tarihi itibariyle ... 'nın, ... 'dan 385.218,28 TL alacaklı göründüğünün tespit edildiği bildirilmiştir.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2010/13487 E. sayılı dosyasında takibe konu edilen borcun taraflar arasındaki deniz yakıtı satışına ilişkin imza edilen hizmet sözleşmesinden kaynaklanmasına, dava konusu ipoteklerin teminatını teşkil ettiği 30/03/2004 tarihli akaryakıt kredi sözleşmesinden kaynaklı bir borcun kalmamasına göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1. b.1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 13.662,00 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 3.415,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 10.246,50 TL harcın istinaf eden davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

3. İstinaf eden tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4. İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

5. HMK'nin 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

6. Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,

HMK'nin 362/1.a maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda kesin olmak üzere 15/02/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Katip ...

e-imzalıdır

NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.

"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."