Ankara BAM 21. HD 2024/230 E. 2024/551 K.

T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2024/230 Esas 2024/551 Karar

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

21.HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/230

KARAR NO : 2024/551

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ : ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 07/06/2023

NUMARASI : 2022/755 Esas 2023/448 Karar

ASIL DAVA

DAVACILAR :

VEKİLİ :

DAVALI :

DAVA : Şirketin İhyası

DAVA TARİHİ : 22/03/2023

KARAR TARİHİ : 25/04/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 25/04/2024

Taraflar arasındaki şirketin ihyasına ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı ... vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

ASIL DAVADA DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri tarafından murisleri ..., ... Vakfı Huzurevi ve Yaşlı Bakım Merkezi İktisadi İşletmesinde özel bakım yaşlısı olarak kalmakta iken sözleşme hükümlerine ve yönetmeliğe aykırı davranılması, tedbirsizlik ve dikkatsizlikle murisin yaralanmasına sebebiyet verilmesi, bakım ve gözetim görevinin gereği gibi yerine getirilmeyip ihmal edilmesi nedenleriyle maddi ve manevi tazminat davası açıldığını, ancak Ankara 2. Tüketici Mahkemesinin 2022/58 Esas sayılı dosyası ile yargılama devam ederken ... Vakfı Huzurevi ve Yaşlı Bakım Merkezi İktisadi İşletmesinin ticaret sicilinden terkin edildiğini öğrendiklerini, davada taraf teşkilinin sağlanması açısından Ankara 2. Tüketici Mahkemesinin 2022/58 Esas sayılı dosyasında verilen 11/10/2022 tarihli ara kararı ile taraflarına ihya davası açmak üzere iki haftalık kesin süre verildiğini, işbu dava ile ihyasını talep ettikleri ... Vakfı Huzurevi ve Yaşlı Bakım Merkezi İktisadi İşletmesinin ticaret sicilinden terkin edilmeden önceki merkez adresi : "..." olduğunu, Ankara Ticaret Sicili Müdürlüğünün sicilinde kayıtlı ... Vakfı Huzurevi ve Yaşlı Bakım Merkezi İktisadi İşletmesinin tüzel kişiliğinin ihyasına ve tüzel kişiliğin canlandırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

BİRLEŞEN DAVADA DAVA

Davacı vekili iddiasında özetle; müvekkilleri davacılar tarafından murisleri ...'ün ... Vakfı Huzurevi ve Yaşlı Bakım Merkezi İktisadi İşletmesinde özel bakım yaşlısı olarak kaldığını, tedbirsizlik ve dikkatsizlikle murislerinin yaralanmasına sebebiyet verildiğini, ihmal nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası açtıklarını, Ankara 2. Tüketici Mahkemesinin 2022/58 Esas sayılı dosyası ile görülen davanın yargılaması sırasında dava dışı işletmenin terkin edildiğinin öğrenilmesi üzerine adı geçen dava dışı işletmenin ihyası için taraflarına süre verildiğini, Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/755 Esas sayılı dava dışı şirketin tüzel kişiliğinin ihyasına ve tüzel kişiliğin canlandırılması istemiyle dava açtıklarını, bu dava ile dava dışı şirketin son yöneticisi ... hakkında dava açılıp Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyası ile birleştirilmesini sağlamak üzere taraflarına süre verildiğini, dosyanın Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/755 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

ASIL DAVADA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı iktisadi işletmesinin tüzel kişiliği bulunmayıp ... vakfına bağlı bir işletme olduğunu, iktisadi işletmenin taraf husumet ehliyeti bulunmadığını, dava açılmasında davacının hukuki yararının bulunmadığını belirtmiş ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

BİRLEŞEN DAVADA CEVAP

Davalı vekiline dava dilekçesi tebliğ edilmemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı tarafından ihyası talep edilen şirket aleyhine Ankara 2. Tüketici Mahkemesinin 2022/58 esas ayılı dosyasında dava açıldığı, yargılama sırasında davacı tarafa şirketin ihyası için dava açmak üzere süre verildiği, şirketin TSM'den terkin edilmiş olması nedeniyle TTK 547 maddesi gereğince ek tasfiye amacıyla ihyası gerektiği gerekçeleriyle asıl ve birleşen davanın kabulüne, şirketin son tasfiye memuru ...'nun tasfiye memuru olarak atanmasına, davalı Ticaret Sicil Müdürlüğü yasal hasım olduğundan ve dava açılmasına sebebiyet vermediğinden yargılama giderlerinden davalı tasfiye memurunun sorumlu tutulmasına, davanın asıl ve birleşen dosyadaki davanın kabulü ile, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 370192 Sicil Numarasında kayıtlı ... ... Vakfı Huzur Evi ve Yaşlı Bakım Merkezi İktisadi İşletmesi'nin Ankara 2. Tüketici Mahkemesi'nin 2022/58 Esasında görülen dava ile sınırlı olarak TTK 547 maddesi gereğince ihyasına, şirketin son yetkilisi davalı ... T.C. Kimlik Numaralı ...'nun tasfiye memuru olarak atanmasına, karar kesinleştiğinde tescil ve ilan için karardan bir suretin Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın yasaya aykırı olduğunu, ilk derece mahkemesinin karar gerekçesinde dayanılan yasa hükmünün dava konusu iktisadi işletmenin ihyası ile ilgisi bulunmadığını, şirketin ihya kararı alınmasında davacının hiç bir hukuki yararı bulunmadığını, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin müvekkil ... üzerine bırakılması açıkça hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin davada taraf ehliyetinin bulunmadığını, davanın iktisadi işletmenin sahibi olan vakfa yöneltilerek açılması gerektiğini bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, resen Ticaret Sicilinden terkin edilen iktisadi işletmenin TTK 547.maddesi hükümlerine göre ihya edilmesine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Ankara 2 Tüketici Mahkemesi tarafından 11/10/2022 tarihli duruşmada 2022/58 esas sayılı dava yönünden ihyası talep edilen işletmenin ihyası için dava açmak üzere davacıya süre verildiği tespit edilmiştir.

Ankara TSM'nin 31/10/2022 tarihli yazısına göre, ihyası talep edilen ticari işletmenin 14/12/2020 tarihinde tasfiye kapanış tescili sonucu terkin edildiği anlaşılmıştır.

Dava, dava dışı vakfa ait iktisadi işletmenin ticaret sicilinden terkin edilmesi nedeniyle vakfa ait iktisadi işletmenin yeniden ihyası talebine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İhya davası, şirketin tamamlanmamış tasfiyesinin tamamlanmasını sağlayan bir müessesedir. Şirketin tüzel kişiliği ticaret sicilinden terkin edilmesiyle sona erer. Tüzel kişiliğin sona ermesi için de tasfiye işlemlerinin eksiksiz tamamlanması gerekir. Şayet, tasfiye işlemleri gerektiği gibi tamamlanmamış ve tasfiyesi gereken hususlar eksik bırakılmış ise, tüzel kişilik ticaret sicilinden terkin edilmiş olsa dahi, şirketin ihyası sağlanarak, tüzel kişiliğin davalara taraf edilmesi mümkündür. Tasfiye süreci; ya tasfiye memuru atanarak, ya da şirket ana sözleşmesinde düzenleme var ise şirket ortaklarınca yerine getirilebilir. Bu sebeple tüzel kişiliği sona ermiş şirketin hak ehliyetinin ve bu kapsamda davada taraf ehliyetinin varlığından söz edilemez. Feshedilmekle tüzel kişiliği sona eren şirketin, medeni haklardan yararlanma ve bu hakları kullanma ehliyeti de son bulacağından, münfesih tüzel kişiliğin, gerek yargıda gerekse diğer resmi merciler önünde temsil edilebileceğinden bahsetmek olanaklı değildir. Dolayısıyla tasfiyesi tamamlanıp ticaret sicilinden silinmek suretiyle hukuk alemindeki varlığı sona eren münfesih şirketin taraf olma ehliyeti de bulunmamaktadır. Açıklandığı üzere şirket ihya davası, tüzel kişiliğin tekrar kazanılması üzerine açılan davadır.

Somut olayda davacılar tarafından, ticaret sicilinden terkin edilen ... Vakfı Huzurevi ve Yaşlı Bakım Merkezi İktisadi İşletmesi hakkında ihya talebinde bulunulmuş ise de, belirtilen vakfa ait iktisadi işletme, maddi ve gayrımaddi unsurları bünyesinde barındıran iktisadi bir değer olarak, eşya hukuku bakımından bir hukuk objesi ve bir hukuk kişisi olmadığı gibi (Prof. Dr. Rıza Ayhan, Prof. Dr. Hayrettin Çağlar, Ticari İşletme Hukuku Genel Esaslar, 11. Bası, sayfa 93), şirketlerin tüzel kişiliğinin yeniden canlandırılmasını (ek tasfiye/ihya) düzenleyen TTK'nun 547. ve Geçici 7. maddelerinde, iktisadi işletme kaydının ihyası kurumuna yer verilmemiştir.

Hal böyle olunca, TTK.nun 547. ve Geçici 7.maddelerinde düzenlenen ihya ve ek tasfiye müesseselerinin tüzel kişiliği bulunan ticaret şirketlerine özgü olmasına, vakfa ait iktisadi işletme kaydının ticaret sicilinden terkin edilmiş olmasının, iktisadi işletmenin sahibi olan vakfın taraf ehliyetini ortadan kaldırmayacağı, ticaret sicilinden kaydın silinmesi halinde, hak ve fiil ehliyeti sona ermediğinden, dava ve taraf ehliyetinin devam edeceği, bu nedenle davacının, aleyhine dava açtığı iktisadi işletmelerin ihyasını ve ticaret siciline yeniden tescilini istemesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Tüm bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

A)1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2.  Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/06/2023  tarih ve  2022/755 Esas 2023/448 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/(1). b.2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

B)1-Asıl ve birleşen davanın REDDİNE,

2. Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan  260,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 167,00 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 

5. Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden istinaf karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'na verilmesine, 

6. Kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

C)1-İstinafa başvuran davalı ... tarafından yatırılan 269,85 TL istinaf maktu karar harcının kararın kesinleşmesi ve talep halinde davalı tarafa iadesine,

2. İstinafa başvuran davalı ... tarafından yapılan 738,00 TL istinaf başvuru gideri ve 122,30  TL dosya gönderme ücreti olmak üzere toplam 860,30 TL istinaf giderinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine, 

3. İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,  	

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.25/04/2024

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -

Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.