Ankara BAM 21. HD 2022/1769 E. 2024/168 K.

T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2022/1769 Esas 2024/168 Karar

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

21.HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2022/1769

KARAR NO : 2024/168

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ :ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 16/06/2022

NUMARASI : 2021/493 Esas 2022/507 Karar

DAVACI :

VEKİLLERİ :

DAVALI

DAVA : Ticari Nitelikteki Banka Garanti Sözleşmesinden

Kaynaklanan Davalar (Alacak)

DAVA TARİHİ : 27/08/2021

KARAR TARİHİ : 06/02/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 06/02/2024

Taraflar arasındaki ticari nitelikteki banka garanti sözleşmesinden kaynaklanan alacağa ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkil Kurum Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne bağlı 24. Bölge Müdürlüğü sınırları dahilinde, DSİ 241. Şube Müdürlüğü denetiminde 2015 Yılı Yatırım Programı ve Uygulama Planında bulunan "Kars-Arpaçay Koçköy Göleti İnşaatı" işi 22.12.2015 tarihinde ihale edilmiş ve 01.01.2016 tarihinde dava dışı "...-... İnşaat A.Ş. Ortak Girişimi" ile sözleşme imzalandığını, ... İnşaat A. Ş. firması sözleşme karşılığı Kamu İhale Kanunu m. 43 Kesin Teminatın Hükümleri "İhaleyi kazanan şirket ya da şahıstan ihalenin toplam bedelinin %6 oranında olmak şartıyla teminat göstermek zorundadır." hükmü uyarınca müvekkil Kuruma sözleşme bedeli üzerinden davalı ... A.Ş. tarafından 12.12.2016 tarih, TMDZ16-133214 sayı ve 15.000 TL bedelli, 24.10.2016 tarih, TMDZ16-113377 sayı ve 50.000 TL bedelli, 15.01.2016 tarih, TMDZ16-1062 sayı ve 360.000 TL bedelli olmak üzere üç adet kesin teminat mektubu verildiğini, yüklenici firma işe başlayarak gölet yapımı %90 fiziki gerçekleşme seviyesindeyken Tarım ve Orman Bakanlığının 10.07.2020 tarih ve 78 sayılı Olur'u dikkate alınarak, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun Geçici 4. Maddesi Hükümleri çerçevesinde 29.07.2020 tarih ve 437664 sayılı DSİ 24. Bölge Müdürlüğü Olur'u ile iş tasfiye edildiğini, müvekkil Kurum Bölge Müdürlüğünce işe ait Kesin Hakediş Raporu düzenlenmiş olup yükleniciden 601.490,34 TL müvekkil idarenin alacağının olduğu tespit edildiği, ayrıca yüklenicinin SGK ve vergi borcu ile temlik verilmesinden kaynaklı borçlarının olduğu anlaşılmış olduğundan söz konusu kesin teminat mektuplarının ilgili banka şubelerince nakde çevrilerek müvekkil Kurum hesabına gönderilmesi talep edildiği, ancak son olarak davalı ... A.Ş. ... Şubesi ile yapılan ve ekte sunulan yazışmalar ile 3 adet toplam 425.000,00 TL kesin teminat mektuplarının 14.07.2021 tarihinde sürelerinin biteceği de göz önüne alınarak; 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun Sözleşmelerin tasfiyesi veya devri başlığı altında bulunan Geçici Madde 4- (Ek:17/1/2019-7161/32 md ve İşin sözleşme eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi Madde 45 maddesi doğrultusunda davalı bankadan teminat mektuplarının nakde çevrilmesi ve müvekkil Kurumun belirtilen hesabına aktarılması talebi iletildiğini, ... A.Ş. ... Şubesi'nin 19.07.2021 tarihli yazısı ile tazmin talebimizin hukuken uygun bulunmadığı gerekçesiyle nakde çevirme işlemi gerçekleştirilmediğini ifade ederek kesin teminat mektuplarından kaynaklı 425.000,00 TL alacağın davalı bankadan ret cevabı verilen 19.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; DSİ Genel Müdürlüğü 24. Bölge Müdürlüğü tarafından müvekkil Bankaya gönderilen 23.06.2021 tarih E-97443286-755.02.09(755.02.09)- 1329867 sayılı yazı ile 06.07.2021 tarihinde süresi sona erecek teminat mektuplarının sürelerinin 06.07.2022 tarihine kadar uzatılması aksi halde tazmini talep edildiğini, müvekkil Banka Şubesi tarafından DSİ Genel Müdürlüğüne gönderilen 05.07.2021 tarih ŞÜ-4197/298 sayılı yazı ile “teminat mektubunun vadesinin uzatılması, aksi takdirde mektubun tazmini” şeklindeki talebin geçerli bir tazmin talebi olmadığı, geçerli bir tazmin talebinin iletilmesi halinde değerlendirme yapılabileceği bildirildiğini, bu kez DSİ Genel Müdürlüğü 24. Bölge Müdürlüğü tarafından gönderilen 06.07.2021 tarih E-97443286-755.02.09- 1381978 sayılı yazı ile "... İnş. A.Ş. yüklenimindeki Kars Arpaçay Koçköy Göleti İnşaatı işinin 7161 sayılı Kanun kapsamında feshedildiği" belirtilerek teminat mektuplarının sürelerinin 06.07.2022 tarihine kadar uzatılması, uzatılmaması halinde tazmininin talep edildiğini, lehdarın talimatıyla teminat mektuplarının süresi 14.07.2021 tarihine kadar uzatıldığını, DSİ Genel Müdürlüğü 24. Bölge Müdürlüğü tarafından müvekkil Bankaya gönderilen 07.07.2021 tarih E-97443286-755.02.09- 1387100 sayılı yazı ile “... & ... İnş. A. Ş. İş Ortaklığı yükleniminde iken ''Kars Arpaçay Koçköy Göleti İnşaatı" işinin, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 10.07.2020 tarih ve 78 sayılı oluru dikkate alınarak, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun Geçici 4 üncü maddesi hükümleri çerçevesinde, 29.07.2020 tarih ve 437664 sayılı Bölge Müdürlüğü Oluru ile feshedildiği", işe ait kesin hakediş raporunun düzenlendiği, İdarenin yükleniciden 601.490,34-TL alacağı olduğu, yüklenicinin SGK ve vergi borcu ile temlik verilmesinden kaynaklı borçlarının bulunduğu vs. belirtilerek tazmin talebinde bulunulmuş olmakla birlikte mektubun süre uzatımının da kabul edileceğinin iletildiğini, müvekkil Banka ... Şubesinin 13.07.2021 tarih ŞÜ-4197/326 sayılı yazısı ile “4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun Geçici 4 üncü maddesinde; "Sözleşmesi feshedilen yüklenicinin teminatının iade edileceği" hususunun düzenlendiği; gerek yeni tarihli hüküm olması gerekse geçici madde niteliğinde olması nedeniyle öncelikle uygulanması gereken hüküm olan, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun Geçici 4 üncü maddesi uyarınca teminatların iade edilmesi gerektiğinden 07.07.2021 tarihli tazmin talebinin uygun olmadığı” hususu DSİ Genel Müdürlüğü’ne iletildiğini, DSİ Genel Müdürlüğü 24. Bölge Müdürlüğü tarafından müvekkil Bankaya gönderilen 13.07.2021 tarih E-97443286-755.02.09(755.02.09)-1407312 sayılı yazı ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun Geçici 4 üncü maddesinde "sözleşmesi feshedilen veya sözleşmeyi devreden yüklenicinin teminatı iade edilir" hükmü yer almakta ise de aynı Kanunun 13.maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 45.maddesi hükmü çerçevesinde mektupların nakde çevrilerek Kurum hesabına aktarılması; aksi halde Türkiye Bankalar Birliği ile Türkiye Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'na gerekli müracaatlar yapılarak yasal süreç başlatılacağı" hususu iletildiğini, davacı idarenin tazmin talebi, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, teminatın sözleşmesi feshedilen yükleniciye iade edilmesi gerekirken tazmin talebinde bulunulması açıkça hukuka ve yasaya aykırılık oluşturduğu gibi hukuken hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, ... İnşaat A.Ş.’ye davanın ihbar edilmesi gerektiğini ifade ederek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı kurumun nakde çevirme talep yazısında, kesin hak ediş raporu düzenlendiğini yükleniciden 601.490,34 TL alacaklı olduğu, ayrıca SGK ve Vergi Borcu ile Temlik (Alacağın Devri) verilmesinden kaynaklı borçlarının olduğu beyanları ile ödeme talebinde bulunmuştur. Bu talep usulüne uygun geçerli bir tazmin talebidir.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle, teminat mektubunun niteliği dikkate alınarak davalı bankanın, teminat mektubunun nakde çevrilmesi talebini reddetmesi, teminat mektubunun niteliğine ve hukuka aykırı olup davanın kabulü ile 425.000,00 TL'nin 19.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline dair, davanın kabulüne, 425.000,00 TL'nin 19.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine karar vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili banka şubesi tarafından DSİ Genel Müdürlüğüne gönderilen 05.07.2021 tarih ŞÜ-4197/298 sayılı yazı ile “teminat mektubunun vadesinin uzatılması, aksi takdirde mektubun tazmini” şeklindeki talebin geçerli bir tazmin talebi olmadığını, geçerli bir tazmin talebinin iletilmesi halinde değerlendirme yapılabileceğinin bildirildiğini, bu kez DSİ Genel Müdürlüğü 24. Bölge Müdürlüğü tarafından gönderilen 06.07.2021 tarih e-97443286-755.02.09- 1381978 sayılı yazı ile "... İnş. A.ş. Yüklenimindeki Kars Arpaçay Koçköy Göleti İnşaatı işinin 7161 sayılı kanun kapsamında feshedildiğini" belirtilerek teminat mektuplarının sürelerinin 06.07.2022 tarihine kadar uzatılması, uzatılmaması halinde tazmininin talep edildiği görüldüğünü, 29.07.2020 tarih ve 437664 sayılı bölge müdürlüğü oluru ile feshedildiği", işe ait kesin hakediş raporunun düzenlendiğini, idarenin yükleniciden 601.490,34-TL alacağı olduğunu, yüklenicinin SGK ve vergi borcu ile temlik verilmesinden kaynaklı borçlarının bulunduğu vs. belirtilerek tazmin talebinde bulunulduğunu, mektubun süre uzatımının da kabul edileceğinin iletildiğini, bankaların, muhatabın tazmin talebini reddetmesi gereken diğer halleri değerlendirmeden hüküm ihdas ettiğini, muhatabın tazmin talebinin bankaca reddini gerektiren durumların başında; bankanın kendi (şahsi) defilerini ileri sürmesi ve muhatabın tazmin talebinin hakkın kötüye kullanılmasını oluşturup oluşturmadığı hususlarının geldiğini, yerel mahkeme kararı eksik inceleme ve yanlış değerlendirmeye dayalı olduğunu, nihai olarak gerek yeni tarihli hüküm olması gerekse geçici madde niteliğinde olması nedeniyle 4735 sayılı kamu ihale sözleşmeleri kanunu'nun geçici 4 üncü maddesi hükümleri uyarınca davacı idarenin tazmin talebi uygun bulunmadığını, 4735 sayılı kamu ihale sözleşmeleri kanunu'nun geçici 4 üncü maddesinde açıkça; yükleniciye fesihten kaynaklı yaptırımların uygulanmayacağını, teminatının sözleşmesi feshedilen yükleniciye iade edileceğini ve bu yüklenicinin fesih tarihine kadar gerçekleştirdiği imalatlar dışında idareden herhangi bir hak talebinde bulunamayacağını, hükme bağlandığını, teminatın sözleşmesi feshedilen yükleniciye iade edilmesi gerekirken tazmin talebinde bulunulması açıkça hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, 17.01.2019 tarihli ve 7161 sayılı vergi kanunları ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanunun 32 inci maddesi ile 05.01.2002 tarihli ve 4735 sayılı kamu ihale sözleşmeleri kanununa “sözleşmelerin tasfiyesi veya devri” başlıklı geçici 4 üncü madde eklendiğini, anılan geçici 4. madde; sözleşmelerin imalat girdilerinde meydana gelen beklenmeyen fiyat artışları dolayısıyla ülkemizin kalkınması için çok önemli olan büyük projelerin ve kamu hizmetlerinin aksamaması ve oluşan mağduriyetlerin giderilmesini teminen yüklenicilere idare onayına bağlı fesih ya da devir hakkı verilmesi amacıyla getirilmiş geçici bir düzenleme olduğunu, davacı idarenin tazmin talebi, yasalara ve hukuka aykırı olmakla birlikte hukuken hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, yasaya açıkça aykırı olarak verilen yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddedilmesi gerektiğini, devirden veya fesihten kaynaklanan kısıtlamaların ve yaptırımların uygulanmayacağı açıkça ortada olduğunu, bu nedenlerle kararının kaldırılmasını, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, teminat mektubunun nakde çevrilmemesinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.

Davalı vekili süresinde vermiş olduğu istinaf başvuru dilekçesinden ve istinaf incelemesi için dava dosyası Bölge Adliye Mahkemesine gönderildikten sonra UYAP üzerinden sunduğu 19/01/2024 tarihli dilekçe ile istinaf isteminden feragat ettiğini bildirmiştir.

Feragat, 6100 Sayılı HMK'nın 307. maddesi ve genel hükümler uyarınca istemde bulunanın talep sonucundan vazgeçmesidir. Dosyada mevcut T.C. Beyoğlu 48. Noterliği 10961 yevmiye sayılı vekaletnamede davalı vekilinin istinaftan feragat yetkisinin olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru hakkından feragati düzenleyen HMK'nın 349/2. maddesinde; "Başvuru yapıldıktan sonra feragat edilirse, dosya bölge adliye mahkemesine gönderilmez ve kararı veren mahkemece başvurunun reddine karar verilir. Dosya, bölge adliye mahkemesine gönderilmiş ve henüz karara bağlanmamış ise başvuru feragat nedeniyle reddolunur." hükmüne yer verilmiştir. Bu durumda, dava dosyası istinaf incelemesi yapılmak üzere Bölge Adliye Mahkemesine gönderildikten sonra davalı vekilince istinaf başvurusundan feragat edilmiş olmakla davalı vekilinin istinaf isteminin feragat sebebiyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1. Davalı  vekilinin istinaf isteminin HMK'nın 349/2. maddesi gereği FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE, 

2. Davalı tarafından yatırılan istinaf yoluna başvuru harcı 220,70TL ve  7.257,95‬ TL istinaf karar harcının istek halinde istinafa başvuran tarafa iadesine, 

3. İstinaf giderlerinin başvuran taraf üzerinde bırakılmasına,

4. İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davalılar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 06/02/2024

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -

Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.