Ankara BAM 21. HD 2021/1779 E. 2023/1866 K.

T.C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2021/1779 Esas 2023/1866 Karar

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

21.HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/1779

KARAR NO : 2023/1866

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

BAŞKAN : ... ...

ÜYE : ... ...

ÜYE : ... ...

KATİP : ... ...

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 26/06/2020

NUMARASI : 2017/867 Esas 2020/210 Karar

DAVACILAR :

VEKİLİ :

DAVALI :

DAVA : Menfi Tespit, İpoteğin Fekki, Blokenin Kaldırılması, Depo Edilen Bedelin İadesi

DAVA TARİHİ : 02/11/2017

KARAR TARİHİ : 27/12/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 16/01/2024

Taraflar arasındaki menfi tespit, ipoteğin fekki, blokenin kaldırılması, depo edilen bedelin iadesi istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle menfi tespit talebinin kabulüne, ödenen bedelin istirdatına, blokede tutulan bedelin davalıdan tahsiline, ipoteklerin fekkine yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ithal ettiği ürünlerin gümrük vergileri ve ferilerinin güvencesi olarak ... A.Ş.'den toplam 318,15 TL bedelli 3 adet teminat mektubu aldığını, anılan bankanın daha sonra davalıya devredildiğini, teminat mektuplarının konularının kalmadığını, davalının ayrıca lehine ipotekler bulunmasına karşın müvekkillerine karşı depo talepli icra takibi başlattığını, müvekkilinin cebri icra tehdidi altında 2.655,32 TL'yi icra dosyasına depo ettiğini, ayrıca davalının müvekkillerine ait hesaptaki 1.559,22 Usd üzerine de re'sen bloke koyduğunu, müvekkillerinin tüm teminat mektupları veya serbest bırakma yazılarını davalıya vererek depo edilen tutarların geri ödenmesini ve ipoteklerin fekkini talep ettiğini, davalının ise müvekkillerinin dava dışı ... ... Ltd. Şti'ne kefaleti bulunduğu gerekçesiyle talebi reddettiğini, geçerli bir kefalet sözleşmesi bulunmadığını, davalının dava dışı ... Elekt. .. Ltd Şti'nden olan alacaklarını dava dışı ... AŞ'ye devrettiğini, herhangi bir alacağının kalmadığını belirterek müvekkillerinin asaleten ve kefaleten davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, toplam 10.500,00 TL bedelli iki ayrı ipoteğin fekkine, cebri icra tehdidi altında depo edilen 2.655,32 TL'nin depo tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte geri ödenmesine, hesapta bulunan 1.559,22 Usd üzerindeki blokenin çözülerek bloke tarihinden itibaren işleyecek TCMB'nin ABD Doları mevduat faizi ile birlikte müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü ve zaman aşımı sürelerinin geçtiğini, davacıların müvekkiline asaleten ve kefaleten borcu bulunduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı şirketin ithal ettiği ürünlerin gümrük vergisi ve fer'ilerini güvence altına almak için ... Bankasından 3 adet teminat mektuplarını aldığı, anılan davacının asaleten teminat mektuplarından kaynaklı risklerin 04/07/2017 tarihinde sona erdiği ve herhangi bir borcun kalmadığı, davacıların dava dışı ... ... Tic. ve San. Ltd. Şti'ne olan kefaletinin geçersiz olduğu, 04/07/2017 tarihi itibariyle ipotek ile teminat altında bulunan bir alacak kalmadığı, ipoteğin fekki ile icra dosyasına mektup bedeli olarak depo edilen 2.019,72 TL'nin iadesi ve de hesapta bloke edilen 1.559,22 Usd üzerindeki blokenin kaldırılarak iadesi gerektiği, bloke ve depoda bulunan bedellerin iadesi yönünde davalıyı temerrüte düşürecek geçerli bir ihtarın da bulunmadığı gerekçesiyle davacıların davalı bankaya müşterisi ... ... Tic.ve San. Ltd. Şti.'ne borçlarından dolayı asaleten veya kefaleten borçlu olmadıklarının tespitine, davalıya ödenen 2.019,72 TL'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi kapsamında değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine, bloke hesapta tutulan 1.559,22 Usd'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi gereğince devlet bankalarınca bir yıllık dolar mevduatına uyguladıkları en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine, fazla istemin reddine, ... parselde kayıtlı Bodrum kat 10 numaralı depolu dükkan vasıflı bağımsız bölüm üzerindeki davalı lehine 1. derece 5.500,00 TL ve 2. derece 5.000,00 TL'lik ipoteklerin fekkine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı şirketin müvekkili banka bünyesinde devren birleştirilen ... ...'nin devir öncesi kredili müşterisi olduğunu, diğer davacıların sözleşmeyi müteselsil kefil olarak imzaladıklarını, borçluların genel kredi sözleşmelerinden doğan sorumluluklarını yerine getirmemeleri üzerine tüm kredi hesaplarının kat edildiğini, borcun ödenmesinin ihtar edildiğini, ihtarnameye rağmen borç ödenmeyince davacılar aleyhine icra takibi başlatıldığını, borçlular tarafından icra müdürlüğü dosya hesabı kapsamında takibe konu borcun icra dosyasına ödendiğini, davacılar tarafından müvekkiline olan işbu takibe konu borç rızai olarak ödendiğinden borçlu olmadıklarının tespiti hususunda açılan işbu davanın haksız olduğunu, dava dışı ... .... Elek. Tic. ve San. Ltd. Şti'nin müvekkili banka bünyesinde devren birleştirilen ... ...'nin devir öncesi kredili müşterisi olup imzaladığı genel kredi sözleşmelerine istinaden kredi kullandığını, davacıların ilgili kredilerin teminatı olarak genel kredi sözleşmelerini müteselsil kefil olarak imzaladıklarını, borçtan sorumlu olduklarını, borçluların genel kredi sözleşmelerinden doğan sorumluluklarını yerine getirmemeleri üzerine tüm kredi hesaplarının kat edildiğini, borcun ödenmesinin ihtar edildiğini, ihtarnameye rağmen borç ödenmeyince davacılar aleyhine icra takibi başlatıldığını, takiplerden görüleceği üzere davacıların müvekkiline asaleten ve kefaleten borçlu olduklarını, teminat mektuplarının risk çıkışı yapılana kadar ( aslının müvekkil bankaya iadesi veya mektup muhatabından açıkça mektupla ilgili bir risk olmadığına dair ibraname gerekmektedir) mer'i teminat mektuplarına komisyon işlemeye devam ettiğini, takibe konu edilmeyen borçların da bulunduğunu, alınan bilirkişi raporlarında da mektupların takip tarihinde mer'i olduğu, müvekkili tarafından başlatılan takibin haklı olduğunun belirtildiğini, mektupların takip başladıktan sonra iade edildiğini, müvekkilinin takipte haklı olduğunu, noter masrafı, icra masrafı gibi masrafları tahsil edilen tutardan mahsup etme hakkı bulunduğunu, davacı şirketin müvekkiline yalnızca hesaplarındaki blokenin çözümü için bir başvurusu olduğunu, ipoteklerin fekkine dair yapılmış herhangi bir başvurusu bulunmadığını, borçluların ipotek fek davası açmadan önce bankaya başvurmaları ve ipotek fek masrafını yatırmaları halinde yapılacak risk araştırması sonucunda herhangi bir riskin kalmadığının anlaşılması kaydıyla ipotek fek yazısı verilebileceğini, bu yöndeki itirazlarının ilk derece mahkemesi tarafından dikkate alınmadığını, davacı şirketin bankaya olan doğmuş ve doğacak tüm borçlarının teminatını teşkil etmek üzere ipotek tesis edildiğini, davacıların müvekkil bankaya devam eden borçları bulunduğunu, işbu ipoteklerin de asaleten/kefaleten kaynaklı tüm borçların teminatını oluşturduğunu, ipotek nedeniyle de davacıların müvekkiline olan sorumluluklarının devam ettiğini, genel kredi sözleşmeleri hükümleri ve yasal mevzuat kapsamında müvekkilinin hesapta bulunan tutarlar üzerinde hapis hakkı ve takas/mahsup yetkisi bulunduğunu, davacıların müvekkiline olan borçlarını ödemeleri, borcun sona ermesi üzerine müvekkiline başvurarak ipotek fek masrafını yatırmaları gerektiğini, tüm bu yükümlülükler yerine getirilmeden dava açılmasının haksız olduğunu, dava açılmasında müvekkilinin herhangi kusuru bulunmamasına rağmen müvekkili aleyhine yargılama giderine ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, gayrinakdi borcu oluşturan teminat mektubunun deposu talebi müvekkili nezdinde açılacak faizsiz bir hesaba depo edilmesi talebini içerdiğini, bloke edilen tutara faiz işletilemeyeceğini, dolayısıyla mahkeme tarafından müvekkiline depo edilen tutarların işleyecek faizi ile birlikte davacılara ödenmesine karar vermesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, davacıların iade taleplerinin haklılığı kabul edilse dahi ancak iade hakkının olduğunun tespit edildiği tarihten itibaren (gayrinakdi alacaklar buna dahil olmayıp bu alacaklara faiz talep edilmesi mümkün değildir) yasal faize hükmedilmesi mümkün olabilecekken mahkeme kararında hükmedilen faiz oranlarının taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, müvekkilinin yönetimi ve denetimi fon tarafından yürütüldüğünden gerek borçlu ve gerekse de alacaklı olduğu dava ve icra takiplerinde her türlü harç, teminat, tazminat ve cezalardan muaf olduğunu, mahkeme kararında müvekkili aleyhine harca hükmedildiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan borç bulunmadığından ve kefalet sözleşmesi geçersiz olduğundan asaleten ve kefaleten borçlu olunmadığının tespiti, icra dosyasına depo edilen bedelin tahsili, ipoteklerin fekki, banka hesabına konulan blokenin kaldırılması, blokede bulunan paranın tahsili istemine ilişkindir.

Dava Ankara 6. Sulh Hukuk Mahkemesinde açılmış olup, asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle verilen 2017/1829 Esas 2017/1614 Karar sayılı görevsizlik kararının kesinleşmesi ve davacı vekilince süresinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talebi üzerine dosya Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilmiştir.

6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Umumi Kredi Taahhütnamesi, Ankara 10. İcra Müdürlüğünün 2013/10032 sayılı takip dosyası sureti, ipotek resmi senetleri, hesap kat ihtarnamesi, davacılar tarafından davalıya gönderilen ihtarname suretleri, davalı cevabi ihtarname, Esenboğa Gümrük Müdürlüğünün yazısı, Çankaya Tapu Sicil Müdürlüğü müzekkere cevabı, teminat mektup suretleri, Esenboğa Gümrük Saymanlık Müdürlüğü müzekkere cevabı, Haydarpaşa Gümrük Müdürlüğü müzekkere cevabı, Atatürk Havalimanı Gümrük Saymanlık Müdürlüğü müzekkere cevabı, yargılama aşamasında bankacı bilirkişiden alınan 27/11/2019 tarihli kök, 05/03/2020 tarihli ek rapor dosya içerisinde yer almaktadır.

Davalı bankaya devredilen ... A.Ş. ile davacı ... ... A.Ş. arasında bila tarihli 15.000.000.000 TL limitli, bila tarihli, bila bedelli, bila tarihli 1.000.000.000 TL limitli, 09/02/1994 tarihli 501.000,00 Usd limitli, 11/11/1992 tarihli 3.500.000.000 TL limitli, 16/11/1993 tarihli 1.000.000.000 TL limitli umumi kredi taahhütnamesi akdedildiği, diğer davacıların sözleşmelerde müteselsil kefil sıfatıyla imzasının yer aldığı dosya içeriğiyle sabittir.

Dava dışı ... ... Ltd. Şti. ile davalı bankaya devredilen ... A.Ş. arasında 07/08/1995 tarihli bila bedelli umumi kredi taahhütnamesi akdedildiği, davacıların sözleşmede müteselsil kefil sıfatıyla imzasının yer aldığı, kefalet limitlerinin boş olduğu dosya içeriğiyle sabittir.

Ankara 10. İcra Müdürlüğünün 2013/10032 sayılı takip dosyasında, alacaklı ... tarafından borçlular ... ... A.Ş., ..., ..., ... aleyhine toplam 223,62 TL nakit alacağın ödenmesi, 2.019,72 TL gayri nakit alacağın depo edilmesi talebiyle icra takibi başlatıldığı, davacı borçlular tarafından 11/07/2013 tarihinde icra dosyasına 2.655,32 TL ödendiği, anılan miktarın 12/07/2013 tarihinde davalı alacaklı banka vekili hesabına havale edildiği görülmüştür.

Davacılar ..., ..., ... taşınmazında davacı ... ... A.Ş.'nin ... A.Ş.'ye asaleten ve kefaleten doğmuş doğacak borçlarının teminatını teşkil etmek üzere 25/02/1994 tarihinde 5.500.000.000 TL limitli birinci derecede, 22/12/1995 tarihinde 5.000.000.000 TL limitli ikinci derecede ipotek tesis edilmiştir.

Davalı bankaya devredilen ... A.Ş. tarafından davacılar ile dava dışı ... ... Ltd. Şti.'nin 31/08/1999 tarihli hesap kat ihtarnamesi gönderilerek 952.152.000 TL teminat mektup bedelinin depo edilmesi, 513.700.000 TL komisyon alacağının ödenmesi talep edilerek borçlulara 1 günlük atıfet süresi verilmiştir.

Davacılar ile dava dışı ... ... Ltd. Şti.'ne davalı tarafından gönderilen 03/11/2011 tarihli ihtarname ile hesabın kat edildiği bildirilerek 4.660,70 TL teminat mektup komisyon bedeli ile faizinin 2 gün içinde ödenmesi talep edilmiştir.

Anılan ihtarname üzerine davacılar tarafından davalıya gönderilen 21/11/2011 tarihli ihtar ile ihtarın kabul edilmediği, ihtara konu genel kredi sözleşmesinde davacıların kefil olduğu tutarın boş bırakıldığı, boş olarak imzalandığını gösteren birer örneğin davacılara verildiği, geçerli kefaletin bulunmadığı bildirilmiştir.

Davalı tarafından davacılara gönderilen 27/05/2013 tarihli ihtarname ile kefaletlerin uzatılması, yenilenmesi veya teminat mektupları için yeterli tutar blokede yer almadığı için ek teminatın 10 gün içinde verilmesi, aksi halde 4.860,74 TL teminat mektup bedelinin depo edilmesi için takip başlatılacağı bildirilmiştir.

Davacı ... A.Ş. Tarafından davalıya gönderilen 09/02/2016 tarihli ihtarname ile 18/01/1994 tarihli 58,50 TL bedelli, 19/12/1995 tarihli 142,70 TL bedelli teminat mektuplarıyla ilgili mektupların kayıtlarda olmadığına dair yazıların ibraz edildiği, ancak mektupların iptal edilmediği, depo ve tahsil edilen tutarların iade edilmediği bildirilerek davalı tarafından depo ve tahsil edilen tutarların 7 gün içinde iade edilmesi talep edilmiştir.

Davalı 24/02/2016 tarihli cevabi ihtarnamesinde, teminat mektuplarının halen mer'i olduğu, mektupların risk çıkışının yapılmadığı, bu nedenle talep edilen ödemenin yapılmasının mümkün olmadığı bildirilmiştir.

Teminat mektubu suretlerinden 19/12/1995 tarihli mektubun 142,70 TL bedelli, 22/02/1994 tarihli mektubun 116,95 TL bedelli, 18/01/1994 tarihli mektubun 58,50 TL bedelli olup, mektupların süresiz olarak düzenlendiği görülmüştür.

Esenboğa Gümrük Müdürlüğünün 28/03/2016 tarihli yazısında, 18/01/1994 tarihli, günümüz değeri ile 58,50 TL bedelli teminat mektubuyla ilgili bir kayda rastlanılmadığı, davalı bankadan herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmadıkları, ...'yi ibra ettikleri belirtilmiştir.

Çankaya Tapu Sicil Müdürlüğü müzekkere cevabından, 17/07/2018 tarihi itibarıyla tapu kaydı üzerinde dava konusu iki adet ipotek kaydının halen bulunduğu anlaşılmıştır.

Esenboğa Gümrük Saymanlık Müdürlüğünün 31/07/2018 tarihli müzekkere cevabında, davacı ... A.Ş. Lehine verilen herhangi bir teminat mektubunun saymanlık müdürlüğü kayıtlarında bulunmadığı belirtilmiştir.

Haydarpaşa Gümrük Müdürlüğünün 08/08/2018 tarihli müzekkere cevabında,12/04/2017tarihli yazıyla teminat mektubunun yükümlüsüne iadesi bildiriminde bulunulduğundan mektubun iadesinin gerçekleştiği bildirilmiştir.

Atatürk Havalimanı Gümrük Saymanlık Müdürlüğünün 26/02/2019 tarihli müzekkere cevabında, 116,95 TL bedelli teminat mektubunun 20/02/2017 tarihinde ...'ye iade edildiği belirtilmiştir.

Yargılama aşamasında alınan kök ve kök rapordaki görüşü tekrar eden ek raporda dava konusu teminat mektuplarının risk çıkışlarının 02/11/2017 dava tarihinden önce gerçekleştiği, dava dışı ... ... Ltd. Şti. Umumi kredi taahhütnamesinde kredi limitinin yazılı olmadığı, kefalet limitinin de boş olduğu, davacıların bu sözleşmedeki kefaletlerinin geçersiz olduğu, davacıların 04/07/2017 tarihine kadarki süreçte icra dosyasıyla deposu sağlanan 2.019,72 TL ile ipoteğin fekkini talep edemeyecekleri, anılan tarihte teminat mektup riskinin sona erdiği, davacılara davalı tarafından teminat mektup komisyon borcunun ödenmediği konusunda keşide edilen bir ihtar ve yapılan bir takip bulunmadığı gibi, dosyada komisyon borcunun olduğunu gösteren bilgi ve belge bulunmadığından komisyon borcunun olmadığı, ... Ltd. Şti'ne kullandırılan teminat mektubunun 26/03/2008 tarihinde sona erdiği, dava dışı ... Ltd. Şti ve davacılara davalının teminat mektup komisyon alacağıyla ilgili olarak keşide ettiği ihtarın olduğu, davacıların kefaletlerinin geçersiz olduğu yönünde cevabi ihtar gönderdiği, davacıların davalı bankadan 1.559,22 Usd ve 2.019,72 TL'nin iadesiyle ipoteklerin fekkini talep edebileceği tespit edilmiştir.

Davacı yan davalı bankaya asaleten ve kefaleten bir borcunun bulunmadığını, buna rağmen davalı tarafından aleyhlerine icra takibi başlatıldığını, cebri icra tehdidi altında icra dosyasına borcun ödendiğini, ipoteklerin teminat altına aldığı bir borcun bulunmadığını, kefaletlerinin geçersiz olduğunu, bankanın hesap üzerine haksız olarak bloke koyduğunu iddia etmiş, davalı yan ise bankanın 3 adet teminat mektubundan kaynaklanan riskinin devam ettiğini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle yukarıda özetlenen gerekçe ile davacıların davalı bankaya müşterisi ... ... Tic.ve San. Ltd. Şti.'ne borçlarından dolayı asaleten veya kefaleten borçlu olmadıklarının tespitine, davalıya ödenen 2.019,72 TL'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi kapsamında değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine, bloke hesapta tutulan 1.559,22 Usd'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi gereğince devlet bankalarınca bir yıllık dolar mevduatına uyguladıkları en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine, fazla istemin reddine, ipoteklerin fekkine karar verilmiştir.

Taraflar arasında davalıya devredilen ... A.Ş. ile davacı şirket arasında 6 ayrı genel kredi sözleşmesi imzalandığı, diğer davacıların sözleşmelerde müteselsil kefil sıfatıyla imzalarının bulunduğu, ... A.Ş. İle dava dışı ... Ltd. Şti. arasında akdedilen genel kredi sözleşmesinde davacıların müteselsil kefil sıfatıyla imzalarının yer aldığı, davacı şirket dışındaki davacıların taşınmazında davacı şirketin asaleten ve kefaleten doğmuş ve doğacak borçlarını teminat altına almak üzere davalı banka lehine ipotek tesis edildiği, davalının davacılar aleyhine nakit ve gayri nakit alacağını tahsili için başlattığı icra takip dosyasında davacıların 2.655,32 TL ödeme yaptığı, davacının hesabı üzerine davalı tarafından bloke konulduğu hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık, davacıların dava tarihi itibarıyla davalıya genel kredi sözleşmelerinden kaynaklanan asaleten ve kefaleten bir borçlarının bulunup bulunmadığı, ... A.Ş ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında akdedilen genel kredi sözleşmesinde yer alan davacıların kefaletinin geçerli olup olmadığı, ipoteğin fekki koşullarının oluşup oluşmadığı, davacıların icra dosyasına ödedikleri bedelin istirdatını talep edip edemeyecekleri, davalının davacı hesabına bloke koymakta haklı olup olmadığı hususlarından kaynaklanmaktadır.

Davalı vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde, yargılama aşamasında alınan bilirkişi kök ve ek raporuyla dava konusu 3 ayrı teminat mektubunun risk çıkışlarının dava tarihinden önce gerçekleştiği, davalının davacılardan ... A.Ş. ile davacı ... A.Ş. arasında akdedilen genel kredi sözleşmelerinden kaynaklanan bir alacağının bulunmadığı tespit edilmiştir.

Her ne kadar davalı yan aşamalarda teminat mektuplarından kaynaklanan riskin devam ettiğini, komisyon alacağı bulunduğunu ileri sürmüş ise de, komisyon alacağı bulunduğuna ilişkin herhangi bir hesap kat ihtarnamesini dosyaya sunmadığı gibi, davacılardan teminat mektubu komisyon alacağı bulunduğuna dair bir bilgi ve belgeyi de dosyaya ibraz etmemiştir. Bilirkişi tarafından da herhangi bir komisyon alacağının varlığı tespit edilmemiştir.

Öte yandan, davalı bankaya devredilen ... A.Ş. İle dava dışı ... Ltd. Şti. arasında 07/08/1995 tarihli umumi kredi taahhütnamesi imzalanmıştır. Davacıların anılan sözleşmede müteselsil kefil sıfatıyla imzaları yer almaktadır.

Davalı banka anılan sözleşme uyarınca dava dışı ... Ltd. Şti.'nden olan olacağından davacıların müteselsil kefil sıfatıyla sorumlu olduğunu, ipoteğin davacı ... A.Ş.'nin kefaletinin teminatı vasfına sahip bulunduğunu ileri sürmüştür. Davalı bankanın dava dışı ... Ltd. Şti'nden var ise dava tarihi itibarıyla olan alacağını davacılardan talep etmesi, bu alacağın davacı ... A.Ş'nin kefaletinden kaynaklanan borcu da teminat altına alan ipotekler ile teminat altına alındığını ileri sürmesi ancak davacıların sözleşmedeki kefaletlerinin geçerli olması halinde mümkün olacaktır.

Davalı bankaya devredilen ... A.Ş. ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında 07/08/1995 tarihli umumi kredi taahhütnamesinde davacıların müteselsil kefil sıfatıyla imzası bulunmaktadır. Anılan kefalet, sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan mülga BK'nun 484 vd. maddelerinde yer alan şekil koşullarına tabidir. Buna göre kefalet sözleşmesinin geçerli olması ancak kefalet limitinin yer alması halinde mümkündür.

Anılan sözleşmede davacıların imzasının bulunduğu kefalet kısmında, kefalet limiti yazılı olmadığı gibi, sözleşme limiti de boştur. Bir başka anlatımla, sözleşme limiti de boş olduğundan kefalet limitinin belirli olduğundan söz edilemeyecektir.

Bu durumda mahkemece davacıların ... A.Ş. ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında akdedilen genel kredi sözleşmesinde yer alan kefaletlerinde kefalet limitinin bulunmadığı, kefaletin mülga BK'nun 484 vd. maddelerinde yer alan şekil koşullarına uygun olmadığı, davalının dava dışı şirketin kredi borcu nedeniyle davacı kefillere başvuramayacağı, davacıların dava dışı şirketin borcundan kefil sıfatıyla sorumlu olmadıkları gözetilerek hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere davacı ... A.Ş. ile ... A.Ş. arasında akdedilen genel kredi sözleşmeleri kapsamında verilen teminat mektuplarına ilişkin risk çıkışları dava tarihinden önce yapılmıştır. Davalının anılan sözleşmelerden kaynaklanan nakit ve gayri nakit bir alacağı da bulunmamaktadır.

Davalı tarafından başlatılan Ankara 10. İcra Müdürlüğünün 2013/10032 sayılı takip dosyasında davacılar tarafından borçlu olunmadığı halde 11/07/2013 tarihinde icra dosyasına 2.655,32 TL ödenmiştir. İcra dosyasına yapılan ödeme rızai ödeme kapsamında olmayıp, cebri icra tehdidi altında yapılan ödemedir. İİK'nun 72. maddesi uyarınca davacı yan ödediği miktarın istirdatını talep edebilecektir.

Açıklandığı üzere davalının davacılardan bir alacağı bulunmadığı halde banka hesabına bloke koyması da haksız olup, blokeye konulan miktarın davacılara iade edilmesi gerekir.

Yargılama aşamasında alınan bilirkişi kök ve ek raporu ayrıntılı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli niteliktedir.

Hal böyle olunca, mahkemece yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunun ayrıntılı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, dava tarihi itibarıyla davalının davacılardan asaleten ve kefaleten bir alacağının bulunmadığı, davacıların davalıya borçlu olmadıkları, icra dosyasına ödenen bedelin istirdatı gerektiği, blokede tutulan miktarın davacılara ödenmesi gerektiği, ipoteğin teminat altına aldığı bir alacak bulunmadığından ipoteğin fekki koşullarının oluştuğu gözetilerek hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Öte yandan, dava tarihinden önce davalının temerrüte düşmediği gözetilerek dava tarihinden itibaren faiz işletilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

Davalı vekilinin harca yönelik istinaf itirazına gelindiğinde, 5411 sayılı Kanunun 140/1 maddesi uyarınca davalı ...Ş. yargı harçlarından muaftır. Mahkemece ise davada haksız bulunduğu anlaşılan davalı aleyhine karar ilam harcına hükmedilmiştir. Bu durum 5411 sayılı Kanuna aykırı olup, harç yönünden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerekmiştir.

Tüm bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun harç yönünden kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi hükmünün harç yönünden kaldırılmasına, davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının reddine, davacıların davalı bankaya müşterisi ... ... Tic.ve San. Ltd. Şti.'ne borçlarından dolayı asaleten veya kefaleten borçlu olmadıklarının tespitine, davalıya ödenen 2.019,72 TL'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi kapsamında değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine, bloke hesapta tutulan 1.559,22 Usd'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi gereğince devlet bankalarınca bir yıllık dolar mevduatına uyguladıkları en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine, fazla istemin reddine, ipoteklerin fekkine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

A)1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun harç yönünden KISMEN KABULÜ ile, Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26/06/2020 tarih 2017/867 Esas 2020/210 Karar sayılı kararının harç yönünden KALDIRILMASINA, davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının reddine,

2. Davacıların davalıya, müşterisi ... ... Tic.ve San.Ltd.Şti.'ne borçlarından dolayı kefaleten veya asaleten borçlu olmadıklarının tespitine,

3. 2.019,72 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,

4. Bloke hesapta tutulan 1.559,22 Usd'nin dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi gereğince devlet bankalarınca bir yıllık dolar mevduatına uyguladıkları en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine, fazla istemin reddine,

5. ... parselde kayıtlı Bodrum kat 10 numaralı depolu dükkan vasıflı bağımsız bölüm üzerindeki davalı lehine 1. derece  5.500,00 TL ve 2. derece 5.000,00 TL'lik ipoteklerin fekkine, 

6. Karar kesinleştiğinde ipoteklerin fekki için ilgili tapu sicil müdürlüğüne müzekkere yazılmasına,

7. Davalı harçtan muaf olup, harç alınmasına yer olmadığına, 

8. Davacılar tarafından peşin yatırılan 179,32 TL harç ile TL 14,50 TL başvurma harcının talebi halinde davacıya iadesine, 

9. Davacılar tarafından yapılan 750,00 TL bilirkişi ücreti, 205,00 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 955,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,

10-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

11-Davacılar davada kendisini vekille temsil edildiğinden kararın kaldırma gerekçesi de gözetilerek kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,

12-Yatırılan gider avansının artan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara iadesine,

B)1-Davalı harçtan muaf olup, harç yatırmadığından bu hususta karar verilmesin yer olmadığına,

2. Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin davadaki haklılık durumu gözetilerek davalı üzerinde bırakılmasına, 

3. İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda uyuşmazlık konusu miktar dikkate alındığında HMK'nın 362. maddesi gereğince kesin olmak üzere, tarafların yokluğunda oy birliği ile karar verildi. 27/12/2023

Başkan - ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi - ...

... ... ... ...

Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.