Ankara BAM 21. HD 2023/1400 E. 2023/1395 K.

T.C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2023/1400 Esas 2023/1395 Karar

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

21.HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/1400

KARAR NO : 2023/1395

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

BAŞKAN : ... ...

ÜYE : ... ...

ÜYE : ... ...

KATİP : ... ...

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ : ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 03/07/2023

NUMARASI : 2023/457 Esas 2023/393 Karar

TALEP EDEN :

KARŞI TARAF : HASIMSIZ

TALEP : Zayi Belgesi Verilmesi

TALEP TARİHİ : 27/06/2023

KARAR TARİHİ : 11/10/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 12/10/2023

Zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin talebin yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle talebin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep eden yetkilisi tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep eden yetkilisi talep dilekçesinde özetle; şirketi Ocak 2023 tarihinde devir aldığını ve adres değişikliği yaptığını, 2022 yılı yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defterinin kendilerine ulaşmadığını, hisse devri ve taşınma nedeniyle kaybolduğunun düşünüldüğünü belirterek 2022 yılı yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defterine ilişkin zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, 6102 sayılı TTK'nun 82/7. maddesine göre zayi belgesi verilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı, hırsızlık gibi iradesi dışında gerçekleşen bir olay sonucunda zayi olması gerektiği, tacirin kusuru nedeni ile kaybolma halinde zayi belgesi verilmesinin söz konusu olamayacağı, dava konusu olayda da evrakın davacının iradesi dışında zayi olduğuna ilişkin iddia ve delil bulunmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden yetkilisi istinaf dilekçesinde özetle; 2022 yılı yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defterinin hisse devri ve taşınma nedeniyle kaybolduğunu düşündüklerini, defterlerin bulunamadığını, defterlerin kapanış tasdik dönemi olmasından dolayı defterlerin tasdik işlemi yapılmak üzere arandığını, bulunamadığını, defterlerin kaybolduğunu, önceki hissedarların da defterin yerini bilmediğini belirttiğini, yeni bir defterle işleme devam edebilmeleri için zayi belgesi dışında kanunun öngördüğü dışında başka bir çözüm bulunmadığını, şirketin ticari hayatının devam edebilmesi için ve gerekli yasal işlemlerin yapılabilmesi için zayi belgesi alınmasının zorunlu olduğunu, kanun metninde sayılan hallerin tahdidi olmadığını, kaybolma halinde de zayi kararı verilebileceğini, yaşanan hukuki aksaklığı giderebilecek başka bir kanuni düzenleme bulunmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, talebin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep; zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nun 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

6102 sayılı TTK'nun 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

Anılan maddede zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.

Somut olayda, talep eden yetkilisi talep dilekçesinde, şirkete ait 2022 yılı yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defterinin kaybolduğunu iddia ederek zayi belgesi verilmesine yönelik istemde bulunmuştur. İstinaf dilekçesinde de, 2022 yılı yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defterinin şirketin taşınması ve hisse devri sırasında kaybedildiğini ve bulunamadığını iddia ederek zayi belgesi verilmesine yönelik istemde bulunmuştur. Talep edenin anılan isteminden anlaşılacağı üzere zayi belgesi verilmesi talep edilen defterler, talep eden tacir tarafından elinde olmayan sebepler ile değil, defterin saklanmasındaki özen yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle kaybedilmek suretiyle tacirin elinden çıkmıştır.

Hal böyle olunca, talep edenin zayi belgesi verilmesi talep edilen şirkete ait 2022 yılı yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defterinin korunması için gerekli dikkat ve özeni göstermediğinin kabulü gerekeceği gözetilerek mahkemece TTK'nun 82/7. maddesindeki koşullarda zayi edildiğine ilişkin dosyaya delil sunulmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin talebin reddi yönündeki kararında bir isabetsizlik görülmediğinden talep eden yetkilisinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Talep eden yetkilisinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1). b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 

2. Talep edenden alınması gerekli olan istinaf karar harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 

3. Talep eden tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme HMK'nın 362/(1).ç maddesi gereğince kesin olmak üzere, tarafların yokluğunda dosya üzerinden oy birliği ile karar verildi. 11/10/2023

Başkan - ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi - ...

... ... ... ...

Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.