Karar Detayı

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ

Esas-Karar No: 2022/1314 - 2024/1446

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

20. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2022/1314

KARAR NO : 2024/1446

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK

MAHKEMESİ

TARİHİ : 12/01/2022

NUMARASI : 2021/113 E. - 2022/4 K.

DAVACI :

VEKİLİ

DAVALI :

DAVANIN KONUSU :Markaya ve Tasarıma Tecavüzün, Haksız Rekabetin Tespiti, Men'i, Ref'i, Hükmün İlanı

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 12/01/2022 tarih ve 2021/113 Esas - 2022/4 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili müvekkili şirketin 2005 yılından bu yana temizlik ve hijyenik ürünler sektöründe faaliyet gösterdiğini, dünyanın sayılı deterjan üreticileri arasında yeri aldığını, müvekkilinin tescilli “...” markalarının bulunduğunu, aynı zamanda 2019/04505 ve 2020/02864 sayılı tescilli tasarımlarının da bulunduğunu, müvekkilinin “... ...” ürününün 2019 yılı sonu, 2020 yılı başından itibaren piyasaya sunulmasının, ürün reklamlarının görsel, dijital ve sosyal mecralarda yayınlanmaya başlamasının hemen ardından davalı tarafından “...” ürününün piyasaya sürüldüğünü, davalı tarafça 04.04.2021 tarihinde müvekkili şirketin markalarının tescilli olduğu sınıflarda “...” marka başvurusunda bulunduğunu, anılan başvurunun inceleme aşamasında olduğunu ve tescil edilmediğini, davalı marka başvurusunun tescil edilmiş edilse bile müvekkilinin marka ve tasarımlarının, davalının marka başvurusunda önce koruma altına alındığından, davalının markasının savunma aracı olarak ileri sürülemeyeceği, davalının dava konusu ürününün müvekkilinin marka ve tasarımları ile renk, şekil, ebat, mizansen, yazı karakterleri, renkleri ve genel kompozisyonları dahil taklit boyutunda birebir benzer olduğunu, davalı şirketin ürününde kullandığı şişe tasarımından etiket tasarımına, şişe üzerindeki kabartma yazı ve boğumlarının, kapak, sprey başlığı, deterjan-şişe rengi, yazı karakteri ve renkleri dahil müvekkilinin ürününe benzediğini, aynı sınıfta, aynı raflarda yer alacak ürünlerin ortalama tüketici nezdinde karıştırılacağını, e-satış siteleri ve kullanıcı yorumları üzerinde yapılan taramada, tüketicilerin davalı şirket ürün-tanıtım görseli altına müvekkili şirketin marka adını “...” yazarak yorumda bulunduğunun tespit edildiğini, davalı Şirketin müvekkili şirketin itibarı, şöhreti ve ürün başarısından faydalanmak amaçlı kötü niyetle hareket ettiğini, davalının dava konusu eylemlerinin müvekkilinin marka ve tasarım hakkına tecavüz oluşturduğu gibi haksız rekabet de teşkil ettiğini ileri sürerek, dava konusu üründe kullanılan ürün etiket ve şişe tasarım, tanıtıcı işaret, yazı ve görsellerin müvekkili şirket tescilli marka ve tasarımlarına benzerliğinin tespitini, markaya ve tasarıma tecavüzün, haksız rekabetin tespitine, men'ine, ref'ine, hükmün ilanına karar verilmesini talep ve etmiş, davalının ihlal oluşturan eylemlerinin durdurulması, ihlal teşkil eden ürünlerin toplatılması yönünde de ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.

Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, davalının "Şekil+..." şeklindeki kullanımının, 2021/054560 sayılı "..." ibareli markasını içermekle birlikte, davalının dava konusu kullanımı tescil başvurusuna konu ettiği markanın haklı kullanımı sınırlarını aşan ve davacı markasına yaklaşan bir görsel kompozisyonuna haiz olduğundan davacının, davalı marka başvurusundan sonraki tarihli markalarının da iltibas değerlendirmesine esas alınması gerektiğini, davacıya ait "... ..." isimli ürünün, davalı yanın "..." isimli dava konusu ürününden daha önce kamuya sunulduğu ve ticari etki doğuracak şekilde kamuya tanıtımımın yapıldığı, davalının dava konusu kullanımının "Şekil+..." şeklinde olduğu, dava konusu kullanımla , davacının 2011/38529, 2018/113735 ve 2020/43207 sayılı markaları arasında iltibasa neden olacak düzeyde bir benzerlik bulunmadığı, davacının 2021/057242 sayılı "... ......+Şekil" ve 2021/057246 sayılı "... ..." ibareli markaları yönünden ise dava konusu kullanım ile davacının anılan markaları arasında iltibasa sebebiyet verecek derecede benzerlik bulunsa da; dava konusu kullanımın davacının anılan markalarının başvuru tarihinden önce başladığı, bu durumun, marka hakkı ihlali iddiası bakımından davalı lehine hukuka uygunluk sebebi oluşturduğu, dolayısıyla, bilirkişi raporunda belirtilen görüşün aksine, davalı yanın, davaya konu markasal kullanımının oluştuğu ilk tarih itibariyle davacıya ait 2021/057246 ve 2021/057242 sayılı marka başvurularının mevcut olmaması nedeniyle, davacı tarafın bu markalarından kaynaklı haklarının ihlal edildiği söylenemeyeceği, ancak davalının dava konusu ürününün görünüm olarak davacı yana ait 2019/04505 ve 2020/02864 sayılı tasarımları bakımından, bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu, davalının, davacı tasarımları ile karıştırılabilecek davaya konu ürünü ticari amaçlı kullanması eyleminin SMK m.81/1-a hükmü uyarınca davacıya ait mezkur tasarımlara tecavüz oluşturduğu, davalının, gerek ürün şişesinin formu, gerek etiketteki renk ve figür tercihi, gerekse de genel ambalaj kompozisyonu itibariyle davacının "... ..." markalı ürünü ile karıştırılmaya yol açan önlemler aldığı ve hatta taklit kastı ile hareket ettiği, diğer taraftan davacı yanın dayanak ürününün eylemli ilk kullanım tarihi 08.04.2020 tarihi olup, davalının dava konusu ürünü ilk kullanım tarihinin ise 01.03.2021 tarihi olduğu, buna göre davacı yanın, davalıdan daha önceki bir tarihte, davaya konu "... ..." ibareli ürünü kamuya tanıtarak kullanmaya başladığı, davalının daha sonraki bir tarihte, davacı yanın ürün görünümünü taklit ederek davaya konu “Şekil+...” ibareli ürünü kullanmaya başladığı, davalı yanın bu eyleminin, TTK m.55/1-a-4 hükmü uyarınca davacı aleyhine haksız rekabet oluşturduğu, davacı tarafın, tasarım hakkı ihlali ve haksız rekabet iddialarının sübut bulması nedeniyle tedbir isteminin de yerinde olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalı tarafından üretilerek piyasaya sürülen "..." temizlik ürünlerinde kullanılan ürün etiket ve şişe tasarım, tanıtıcı işaret, yazı ve görsellerin davacıya ait 2019/04505 ve 2020/02864 sayılı tasarımlara benzer olduğunun tespitine, davalının, davacıya ait tasarım haklarına tecavüz ve aynı zamanda davacı aleyhine haksız rekabet oluşturan eylemlerde bulunduğunun tespitine, bu eylemlerin men'i ve ref'i ile olumsuz maddi sonuçlarının giderilmesine, davalı ürününe ilişkin mevcut reklam, video ve tüm içeriklerinin yazılı, sesli, görsel, radyo-tv ve dijital ortamlardan kaldırılmasına, karar kesinleştiğinde masrafı davalı yandan karşılanmak suretiyle hükmün ulusal düzeyde yayın yapan bir gazetede ilan edilmesine, davacının marka hakkı ihlalinden kaynaklı olarak ileri sürdüğü fazlaya ilişkin istemlerin reddine, davacı vekilinin ihtiyati tedbir isteminin de kabulüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı vekili, davacının tüm iddialarının inkar etmelerine rağmen mahkemece müvekkiline ait tasarım tescil dosyasının celp edilmediğini ve incelenmediğini, oysa mahkemece rese'en bu incelemenin yapılması gerektiğini, dava konusu kullanımın müvekkilinin tescilli markasının ve tescilli tasarımının kullanılmasından ibaret olduğunu, buna rağmen dava konusu ürünün ihlal oluştuğunun kabul edilmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin ürünlerinin laboratuvarlarda test edilerek tüketiciye sunulduğunu, mahkemece belirlenen uyuşmazlık konusunun ve bilirkişi raporunda belirtilen tespitlerin dava konusunu aşar mahiyette bulunduğunu, mahkemece nihai kararla birlikte tedbir kararı verilmesinin hatalı ve orantısız olduğunu, diğer taraftan mahkemece dilekçeler, ön incelme, tahkikat ve sözlü yargılama aşamalarında HMK kapsamında usulü hatalar yapılması nedeniyle kararın hukuka aykırı hale geldiğini, müvekkiline çıkarılan tüm tebligatların yasal nitelikte olup olmadığının incelenmesi gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

GEREKÇE : Dava, dava konusu kullanımların davacının marka ve tasarımları ile benzer olduğunun tespiti, markaya ve tasarıma tecavüz ile haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i, sonuçlarının ortadan kaldırılması, hükmün ilanı istemlerine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, mahkemece görüşüne başvurulan bilirkişi raporunda, birbirleriyle kıyaslanan tasarımların ilke olarak farklılarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilerek ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu göz önüne alınarak yapılan karşılaştırmada, dava konusu ürünün davacı adına tescilli 2019/04505 ve 2020/02864 sayılı tasarımlarla bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunun belirlendiği, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunduğu davalının, davacı tasarımları ile ayırt edilemeyecek derecede benzer olan davaya konu ürünü ticari amaçlı kullanması eyleminin davacının tescilli tasarımdan doğan haklarına tecavüz oluşturduğu, ayrıca dava konusu ürün, davacının daha önce satışa sunduğu "... ..." ibareli ürünü ile de taklit düzeyinde benzer olduğundan, davalının dava konusu eyleminin TTK'nın 54 ve devamı maddeleri uyarınca da haksız rekabet teşkil ettiği, diğer taraftan yargılama sırasında davalı tarafa çıkarılan tüm tebligatların usulüne uygun olarak tebliğ ediliği, buna rağmen davalının davaya cevap vermediği gibi yargılamaya da katılmadığı, HMK'nın 357. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen savunmaların istinaf aşamasında ileri sürülmesinin ve yeni delillere dayanılmasının mümkün olmadığı, mahkemenin davalı tarafa ait tescilli tasarım bulunup bulunmadığı konusunda res'en araştırma yükümlülüğünün bulunmadığı, marka ve tasarım tescillerinin koruma kapsamı farklı olduğundan, davacının tasarımlarına tecavüz oluşturan ürün üzerinde davalının tescilli markasını kullandığı itirazının da yerinde bulunmadığı, kaldı ki dava konusu kullanımların tescilli markanın kullanımı mahiyetinde olmadığının dosya kapsamında anlaşıldığı, mahkemece hükümle birlikte tedbir kararı verilmesinde de bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;

1. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1. b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2. Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60. TL maktu istinaf karar ve ilam harcından, davalı tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 80,70. TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubu ile kalan 346,90. TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 

3. İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi uhdesinde bırakılmasına,

4. İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile 20/09/2024 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde TEMYİZ yolu açık olmak üzere karar verildi.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 09/10/2024

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.