Karar Detayı

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1451 - 2024/1379

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

20.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2024/1451

KARAR NO : 2024/1379

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 4. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK

MAHKEMESİ

TARİHİ : 31/05/2023

NUMARASI : 2022/276 E. - 2023/251 K.

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALILAR :

VEKİLİ :

DAVANIN KONUSU : "İncelemesiz" Patentin Hükümsüzlüğü

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 31/05/2023 tarih ve 2022/276 E. - 2023/251 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili, 02.11.2015 başvuru tarihli TR 2015 13570 B sayılı incelemesiz patent belgesinin konusunun, akciğer kapasite ve fonksiyonlarının ölçüldüğü, akciğer hastalıklarının tespiti ve bilinen hastalıkların takibi için kullanılan solunum fonksiyon testi sürecinin daha anlaşılır hale getirilebilmesi için hastayı test süresince yönlendiren, hastaya test sırasında yapması gereken işlemleri görsel ve işitsel olarak aktaran ve hastanın nefes alıp vermesi sırasında nefes şiddetini ve başarı oranını görmesini sağlayan bir geri bildirim ünitesine sahip spirometre ve kontrol yöntemi ile ilgili olduğunu, tescil işlemleri sırasında Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 03.01.2018 tarihli Araştırma Raporunun hazırlandığını ve raporun sonucunun patent alınması bakımından olumsuz olması neticesinde incelemesiz sistemin tercih edildiğini, spirometre tarifinin, zaten bu ürünün genel fonksiyonunu ifade ettiğini ve piyasadaki tüm spirometre ürünlerinin ortak özelliklerini sergilediğini, yapılan araştırmalarda patent ile ilgili ihlal davalarının açıldığının, işyerlerine baskınlar yapılarak ürünlerin toplatıldığının, firmaların bu ürünlerle ilgili tedirgin edici bir şekilde ihtar edildiğinin öğrenildiğini, müvekkilinin de ticaret alanına çıkartma hazırladığında olduğu bu ürünler ile ilgili patent sahipleri ile hukuki problemler yaşamak istemediğini, TR 2015 13570 B sayılı incelemesiz patentin yeni olmadığını ve/veya buluş basamağı kriterini sağlamadığını ve ilgili olduğu teknik alanda bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte, açık ve tam olarak tanımlanmamış olduğunu ileri sürerek, mülga 551 sayılı KHK'nın 129 (a) ve (c) maddesi hükümleri gereğince anılan patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar ... vekilleri, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı ..., savunmada bulunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamından, Ankara 2. FSHHM'nin 2022/265 Esas sayılı dosyasında davacılar 1- ... Sağlık Teknolojileri A.Ş, 2- ..., 3- ... vekili tarafından, davalı ... aleyhine "..." isimli tıbbi cihazda TR 2015/13570 sayılı incelemesiz patente izin ve onay alınmaksızın kullanılıp ihlal edilmediği yönünde SMK 154. maddesine göre menfi tespit davasının 05/07/2022 tarihinde açıldığının, 26/04/2023 tarihinde ön inceleme duruşmasının yapılıp tahkikata geçildiğinin, bilirkişi raporu alınmasına karar verildiğinin, tahkikat duruşmasının 14/06/2023 gününe bırakıldığının tespit edildiği, Ankara 2. FSHHM'nin 2022/269 Esas sayılı dosyasında, davacı ... vekili tarafından, davalılar 1- ... Sağlık Teknolojileri A.Ş, 2- ..., 3- ... aleyhine 2015/13570 sayılı Patent'e yönelik tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, önlenmesi, men ve ref'i talepli davanın 07/07/2022 tarihinde açıldığının, davalılar vekili tarafından 08/08/2022 tarihinde davaya cevap verildiğinin, dilekçe teatileri tamamlandıktan sonra 22/02/2023 tarihinde ön inceleme duruşmasının yapıldığının, tahkikata geçildiğinin, aynı mahkemenin 2022/265 Esas sayılı dosyası ile bağlantısı nedeniyle bu dosyanın 2022/265 Esas sayılı dosya üzerinden birleştirilmesine karar verildiğinin tespit edildiğini, TR 2015 13570 B sayılı incelemesiz patentin hükümsüzlüğü davasının esasının, 6769 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesi 4. bendine uyarınca 551 sayılı KHK hükümlerine göre çözümlenmesinin gerektiği, ancak Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından gönderilen 03/03/2023 havale tarihli yazıda ve ekli belgelerde, adı geçen TR 2015 13570 B sayılı incelemesiz patentin 02/11/2015 tarihinde başvurusunun yapıldığının, 22/05/2017 tarihinde bültende yayımlandığının, 21/03/2019 tarihinde incelemesiz patent olarak tescil edildiğinin, başvuru tarihinden itibaren 7 yıl olarak koruma aldığının, koruma süresinin 02/11/2022 tarihinde (davadan sonra karardan önce) sona erdiğinin, sonrasında incelemesiz patentin başvuru sahiplerinin koruma süresi içinde 08/04/2022 tarihli talebi üzerine incelemeli patent başvurusuna dönüştüğünün, dönüşüm ilamının 21/12/2022 tarihli resmi patent bülteninde yayımlandığının ve henüz 1. inceleme aşamasında olduğunun tespit edildiğinin bildirildiği, işbu davanın esasının TR 2015/13570 B sayılı incelemesiz patentin hükümsüzlüğü talebi olup, her şeyden önce hükümsüz kılınmak istenilen patentin incelemesiz patent belgesi olduğu, 551 sayılı KHK 130/2. maddesinde "Patentin hükümsüzlüğü koruma süresinin devamınca veya hakkın sona ermesini izleyen beş yıl içinde dava edilebilir." denildiğinden, dava tarihi itibariyle 21/03/2019 tarihinde incelemesiz patent olarak tescil edilen 02/11/2015 başvuru tarihinden itibaren 7 yıl olarak koruma alan, koruma süresi de 02/11/2022 tarihinde biten TR 2015/13570 B sayılı incelemesiz patentin koruma süresinin devam ettiği, ancak incelemeli patent başvurusuna dönüştüğünden, davalı ...'in vekilinin dava tarihinde Türk Patentte tescilli bir patentinin bulunmadığı, incelemeli patente dönüşen başvuru nedeniyle davanın vakitsiz açıldığı için reddinin gerektiği görüşüne iştirak edilmediği, diğer yönden karar tarihinde davaya konu edilen incelemesiz patentin koruma süresinin dolduğu, dava tarihinde de koruma süresinin devam ettiği, bu tarihten önce ise 08/04/2022 tarihli başvuru sahibinin talebi üzerine incelemeli patent başvurusuna dönüştüğü, dönüşüm ilamının 21/12/2022 tarihli resmi patent bülteninde yayımlandığı ve henüz 1. inceleme aşamasında olduğu anlaşıldığından, davadaki taleple bağlı kalınarak karar tarihinde ortada hükümsüz kılınacak incelemesiz bir patentin bulunmadığı, incelemeli patente dönüşüm talebi ile ilgili olarak şayet ileride incelemeli patent belgesi verilebilecek ise bunun statüsü ve koruma süresi incelemesiz patente göre değişikliği nedeniyle buna karşı yeni bir talep (dava) isteminde bulunulmasının gerektiği, incelemeli patent işlem sonucunun beklenmesinde de hukuki yararın bulunmadığı gerekçesiyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dava konusu 2015/13570 nolu incelemesiz patentin incelemeli patente dönüştüğü tarihin, Kurumun talebi kabul ettiği 24.11.2022 tarihi olup, anılan kararın ilan tarihinin ise 21.12.2022 olduğunu, eldeki davanın açılış tarihinin 05.07.2022 olup, anılan tarih itibariyle davaya konu 2015/13570 no'lu patentin “İncelemesiz Patent” statüsünde bulunduğunu, dolayısıyla eldeki hükümsüzlük davasının vakitsiz açılmasından söz etmenin mümkün olmayacağını, zira davanın açıldığı 05.07.2022 tarihinde 2015/13570 no'lu patentin statüsünün “İncelemesiz Patent” olup, davanın açıldığı tarihte dava dışı TÜRKPATENT tarafından verilmiş “İncelemesiz Patentin Patent Başvurusuna” çevrilmesine ilişkin bir kararın da bulunmadığını, şu halde dava tarihinde dava konusu patentin “İncelemesiz Patent” olarak değerlendirilmesinin gerektiğini, davalı ...'in 18.04.2022 tarihinde TÜRKPATENT’e “İnceleme” talebinde bulunup, 21.09.2022 tarihinde davalı ...’ten bilgi talebini takiben, 24.11.2022 tarihinde tekrar incelemesiz patentin incelemeliye çevrilmesi talebinin Kuruma sunulduğunu ve neticesinde talebin Kurum tarafından onaylanarak incelemesiz patentin, patent başvurusuna dönüştürüldüğünü, bir an için davaya konu patentin patent başvurusuna dönüştürüldüğünün kabulünde dahi davanın vakitsiz olması nedeniyle reddinin gerekmediğini, zira 6100 sayılı HMK’nın 165. maddesinde kanun koyucunun “Bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir.” demek suretiyle derdest bir davada hüküm verilebilmesinin, başka bir davaya veya idari makamın tespitine bağlı olması durumunda, idari makamın kararına kadar yargılamanın bekletileceğini hüküm altına aldığını, diğer bir anlatımla yargılama devam ederken TÜRKPATENT’in inceleme talebini kabul ettiği varsayımında dahi 6100 sayılı Yasa'nın 165. maddesi gereğince inceleme talebinin sonucunun bekletici mesele yapılmasının gerektiğini, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2012/3290 E.- 2013/3951 K. sayılı ilamında “…Davalı vekili, yargılama sırasında davanın konusunu teşkil eden incelemesiz patentin 551 sayılı KHK’nın 60 ve devamı maddeleri uyarınca incelemeli patent başvurusuna dönüştürülmesi amacıyla dava dışı TPE’ye başvurduklarını beyan etmiştir. 551 sayılı KHK’nın 60/son maddesi uyarınca yapılan bu başvuru, incelemeli patent başvurusu hükmündedir. Başka bir deyişle, dava konusu incelemesiz patent artık incelemeli patent başvurusuna dönüşmüştür ve bu başvuru üzerine anılan KHK’nin incelenerek patent verilmesine ilişkin 62. ve devamı maddeleri uygulanır. Anılan başvurunun sonucu davanın sonucunu etkileyebilecek durumdadır. Bu durum karşısında, davanın sonucunu etkileyebileceği dikkate alınıp, bu başvurunun sonucu beklenilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir…” demek suretiyle inceleme talebinin sonucunun bekletici mesele yapılması gerektiğini hüküm altına aldığını, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/1630 E.- 2017/5480 K. sayılı ilamında açıkça ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde “Davacı/karşı davalı vekilinin karşı davada hükümsüzlüğü istenen müvekkiline ait 2008/10078 Sayılı patente yönelik karara dair temyiz itirazlarına gelince; davacı/karşı davalı, dava tarihinden önce TPE nezdinde yapmış olduğu 31.12.2008 tarihli başvuru sonucu 2008/10078 Sayılı incelemesiz patent belgesi sahibidir. Davacı/karşı davalı, 551 Sayılı KHK 60/son fıkrası uyarınca 22.07.2013 tarihinde söz konusu incelemesiz patenti için inceleme talebinde bulunmuştur. Davacı, başlangıçta 2008/10078 Sayılı incelemesiz patent sahibi iken işbu dava açılmadan önce aynı buluş için inceleme talebinde bulunduğuna göre 551 Sayılı KHK 60. maddesi uyarınca incelemesiz patenti artık incelemeli patent başvurusuna dönüşmüştür. Bu başvuru üzerine artık anılan KHK'nin incelenerek patent verilmesine dair 62. vd maddeleri uygulanır. Dolayısıyla incelemesiz patente dayalı koruma sona ermiş bulunmaktadır. Nitekim, Dairemizin 04.03.2013 tarih 3290/3951 Sayılı kararı da bu yöndedir. Anılan başvuru neticesinin davanın sonucunu etkileyebileceği dikkate alınıp, bu başvurunun sonucunun beklenilmesi gerektiğinden, davacı/karşı davalı vekilinin patent belgesinin hükümsüzlüğüne dair karşı davadaki temyiz itirazlarının kabulüyle karşı davada verilen hükmün davacı/karşı davalı yararına bozulması gerekmiştir…” demek suretiyle dava tarihinde veya öncesinde dahi incelemesiz patentin incelemeli patentte ve/veya patent başvurusuna dönüştürülmesi sebebi ile davanın reddedilemeyeceğini belirttiğini, TÜRKPATENT tarafından düzenlenen inceleme raporuna göre de D6 ve D7 no'lu dokümanların varlığında yenilik unsurunun, D1, D2, D3 ve D4 no'lu dokümanların varlığında ise buluş basamağı unsurunun mevcut olmadığının haber verildiğini, şu halde dava konusu patentin yeni ve buluş basamağını haiz olmadığının, dava dilekçesi ekinde sunulan inceleme raporlarından ayrı olarak, TÜRKPATENT tarafından da tekrardan tespit edildiğini, diğer bir anlatımla dava konusu patentin inceleme talebinin de olumsuz sonuçlanacağının aşikar olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE : 1- Dava, TR 2015/13570 B sayılı "İncelemesiz" patentin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava konusu TR 2015/13570 B sayılı incelemesiz patentin 02/11/2015 tarihinde başvurusunun yapıldığı, başvuru tarihinden itibaren 7 yıl süreyle koruma aldığı, koruma süresinin 02/11/2022 tarihinde sona erdiği, sonrasında incelemesiz patentin başvuru sahiplerinin koruma süresi içinde 08/04/2022 tarihli talebi üzerine incelemeli patent başvurusuna dönüştüğü, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından gönderilen 03/03/2023 havale tarihli yazıdan ve ekindeki belgelerden anlaşılmaktadır.

6769 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 4. bendi uyarınca, somut uyuşmazlığın 551 sayılı KHK hükümlerine göre çözümlenmesinin gerektiği açıktır. 551 sayılı KHK'nın 130/1. maddesi uyarınca "zarar gören kişi" sıfatıyla işbu davada davacının aktif dava ehliyeti vardır. 551 sayılı KHK 130/2. maddesinde "Patentin hükümsüzlüğü koruma süresinin devamınca veya hakkın sona ermesini izleyen beş yıl içinde dava edilebilir." denildiğine ve dava konusu incelemesiz patentin koruma süresinin 02/11/2022 tarihinde sona erdiğine göre, 20.07.2022 tarihinde açılan işbu dava da süresinde olup, esasen mahkemenin kabulü de bu yöndedir.

Ancak dava tarihinden önce davanın konusunu teşkil eden incelemesiz patent için 551 sayılı KHK'nin 60/son maddesi uyarınca incelemeli patent başvurusunda bulunulduğundan, dava konusu incelemesiz patente dayalı koruma sona ermiş olup, incelemesiz patent artık incelemeli patent başvurusuna dönüşmüştür. Bu başvuru üzerine anılan KHK'nin incelemeli patent verilmesine ilişkin 62 ve devamı maddeleri uygulanır. Buna göre incelemeli patent başvurusunun kabul edilip edilmeyeceği, edilirse son halinin ne olacağı, eldeki davanın sonucunu etkileyebilecek durumdadır.

Bu durum karşısında mahkemece, eldeki davanın sonucunu etkileyebileceği dikkate alınıp, bu başvurunun sonucunun beklenilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir. Yargıtay'ın emsal uygulaması da bu yöndedir (Yargıtay 11. HD.'nin 26.02.2013 gün ve 2011/2774 E.- 2013/3479 K., 04.03.2013 gün ve 2012/3290 E.- 2013/3951 K., 18.10.2017 gün ve 2016/1630 E.- 2017/5480 K.). Ancak ilgili başvurunun kesinleşmesi uzun zaman alabileceğinden, işbu başvurunun sonucunun istinaf mahkemesinde uzun süre bekletilmesi de mümkün değildir. İlk derece mahkemesinin incelemeli patent başvurusunun kesinleşmesinden sonra delilleri yeniden değerlendirilerek yeni bir karar verilmesi gerektiğinden, davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.

2.  İstinaf neden ve şekline göre, davacı vekilinin diğer istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir. 

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;

1. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1. a. 6 maddesi gereğince kabulü ile Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 31/05/2023 gün ve 2022/276 E. .  2023/251 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA;

2. Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine İADESİNE,

3. Davacı vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

4. Davacı tarafından istinaf başvurusunda peşin olarak yatırılan 269,85. TL maktu istinaf karar ve ilam harcının istek halinde davacıya iadesine, 

5. İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 

6. İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yapılacak yargılamada değerlendirilmesine, 

7. Kararın tebliği ve harç işlemlerinin yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına,	

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 13/09/2024 tarihinde HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere karar verildi.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 13/09/2024

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.