Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/253 E. 2024/297 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/253 Esas - 2024/297

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C.

ANKARA GEREKÇELİ KARAR

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/253 Esas

KARAR NO : 2024/297

HAKİM : ...

KATİP : ...

DAVACI : ...

VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ...

VEKİLİ : Av. ...

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/03/2024

KARAR TARİHİ : 07/05/2024

KARAR Y.TARİHİ : 09/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki karar tesis edilmiştir.

I-İDDİALAR

1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 01.10.2015 - 30.09.2016 tarihleri arasında geçerli olmak üzere abonelik sözleşmesi imzalandığını, abonelik sözleşmesi ile müvekkili ajansı, kendilerine yayınlanan finans haberleri terminalinden yararlama hakkını tanındığını, sözleşmenin diğer tarafındaki abone ise, iş bu yararlanma veya yayınlama hakkı karşılığında belli bir ücret ödemeyi ve kendisi dışında başka hiçbir organ veya kuruluşa paylaşmamayı, kullandırmamayı, satmamayı, çoğaltmamayı ve sair yükümlülükleri üstlendiğini, taraflar arasındaki anlaşma neticesinde güncellenen sözleşmedeki hizmet bedeli olarak aylık 100,00 TL+KDV ödenmesinin kararlaştırıldığını, hizmetin alınmasını müteakip her ay abonelik bedeli aboneye fatura edileceğinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin sözleşmeden doğan tüm edimlerini yerine getirdiğini ve sağlanan hizmet karşılığında aylık faturalar düzenlendiğini ancak abone tarafından sözleşmede taahhüt edilen abone ücreti bedelinin ödenmediğini, ödeme yapılmaması nedeniyle davalı aleyhine .... sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın itirazı üzerine takibin durduğunu, itirazın haklı nedenlere dayanmadığını belirterek itirazın iptaline, takibin devamın, %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-SAVUNMALAR

2. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin vergi kaydının olmadığı gibi tacir sıfatının da bulunmadığını, mahkemenin görevsiz olduğunu, davanın yasal süresi içeresinde açılmadığını, müvekkilinin davacı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını, dava konusu edilen faturaların müvekkiline tebliğ edilmediğini, müvekkilinin sözleşmeden kaynaklı herhangi bir hizmet almadığını savunmuş öncelikle mahkemenin görevsizliğine, aksi kanaatte söz konusu ise davanın arabuluculuk sonrası hak düşürücü sürede açılmaması nedeniyle davanın süre yönünden reddine, aksi kanaatte ise davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR

A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar

3. Tarafların üzerinde anlaştıkları bir husus bulunmamaktadır.

B.Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları

4. Bu aşamada uyuşmazlık belirlenmemiştir.

IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

5. Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı.

6. ... sayılı takip dosyası.

7. ... müzekkere cevabı.

8. ... müzekkere cevabı.

9. ... müzekkere cevabı.

V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA VE GEREKÇE

10. Dava, abonelik sözleşmesinden kaynaklanan fatura alacağının tahsiline yönelik girişilen icra takibinde vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

11. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.11.2011 tarihinden sonra 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 5. maddesinde 6335 sayılı Kanun ile değişiklik yapılmış ve ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılıp görev ilişkisine dönüştürülmüştür. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olmasının yanında HMK'nın 114. maddesinde açıkça dava şartı olarak düzenlenmiş olduğundan, mahkemelerce ve istinaf incelemesi aşamasında re'sen dikkate alınması gerekir. Bu kuralın tek istisnası, 6335 sayılı Kanunun 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı TTK'nın 5/4. maddesinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre yargı çevresinde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde, asliye hukuk mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez.

12. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK'nın 5. maddesinde düzenlenmiş ve maddenin 1. fıkrasında "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." denilmiştir.

13. Bir davanın ticari dava olup olmadığı ise TTK'nın 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre belirlenmekte olup, öğretide benimsenen görüşe göre de ticari davalar kendi aralarında mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Mutlak ticari davalar için tarafların sıfatlarına ve dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmazken, nispi ticari davalarda dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığı kriter olarak kabul edilmiştir.

14. TTK'nın 4. maddesinde ticari davalar sayılmış olup, bu maddeye göre her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Türk Medeni Kanunu’nun rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun mal varlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde; fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta; borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde ve bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.

15. Bu düzenlemeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent hâlinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.

16. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın sırf dava konusunun TTK'da düzenlenmesi nedeniyle ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar TTK'nın 4/1. maddesinde bentler hâlinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra ve İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu gruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

17. Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması hâlinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava hâline getirmez.

18. Öte yandan TTK'nın 4. maddesinin son cümlesindeki düzenleme nedeniyle yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale ve vedia gibi sözleşmelerden doğan davalarla fikri ve sınai haklara ilişkin davalar da ticari davadır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken, burada sayılan davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması yeterli görülmüştür.

19. Somut olayda; davacı yan, taraflar arasında davalıya finans haberleri terminalinden yararlama hakkı tanıyan abonelik sözleşmesi imzalandığını, sözleşme uyarınca edimlerini yerine getirdiğini, ancak davalının aldığı hizmet karşılığında düzenlenen fatura bedellerini ödemediğini, fatura bedellerinin tahsili için giriştiği icra takibine davalı yanca haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir. Bu yönüyle eldeki dava; TTK'nın 4'üncü maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan değildir. Davacı yan, tüzel kişi tacir ise de, davalının; ticaret sicilinde kaydının bulunmadığı, TTK'nın 12'nci maddesinde sayılan tacir kişilerden olmadığı, ... gelen cevabi yazılardan da ticari kazanç mükellefiyetinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda davanın, TTK'nın 4. maddesinde belirtilen nispi ticari davalardan da olmadığı görülmekle, uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Açıklanan nedenlerle davanın, HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine, süresinde ve istek halinde dosyanın HMK'nın 1. ve 20. maddeleri uyarınca, görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

VI-HÜKÜM

1. Davanın, mahkemenin görevli olması dava şartı yokluğu nedeniyle HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine,

2. HMK 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren iki haftalık süre içinde taraflarca müracaat edilmesi halinde dava dosyasının görevli .... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

3. HMK 331/2 maddesi uyarınca harç ve yargılama gideri hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine,

Dair, tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ... Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile .... Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 07.05.2024

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır