Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/807 E. 2023/408 K.

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/807 Esas - 2023/408

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA

... GEREKÇELİ KARAR

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/807 Esas

KARAR NO : 2023/408

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 20/10/2022

KARAR TARİHİ : 05/06/2023

G.K. YAZILDIĞI TARİH : 20.06.2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından müvekkillerinin müteveffa babaları ... aleyhine haksız ve hukuka aykırı bir şekilde ... 22. İcra Müd. 2018/4975 Esas sayılı dosyası üzerinden 17.04.2018 tarihinde Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu ile icra takibi başlatılarak Örnek 10 ödeme emri gönderildiğini, ilgili icra dosyasında borcun kesinleşmesi üzerine takip borçlusu adına kayıtlı ... İli, Keçiören İlçesi, 30308 Ada, 7 Parselde kaim, zemin kat No:1 mesken, Kat 3 No:7-8 çatı katı arası meskenler, Kat 1 No: 9 dükkan ve Kat 2 No:6'da bulunan toplam 5 adet taşınmaz üzerindeki hissesine haciz konulduğunu ve satışa esas olmak üzere kıymet takdiri işlemlerinin devam ettiğini, takip borçlusu ...'ın vefat etmesi üzerine davalı tarafından icra takibinin murisin mirasçıları olan müvekkillerine yöneltildiğini, icra takibine konu bono metni üzerinde keşideci ...'ın ad, soyad ve adres bilgileri ile alacak tutarının sol ve sağı "-" işareti kapatılarak rakamla 2.000 TL olacak şekilde el yazısı ile yazıldığını ancak bononun eksik kalan kısımlarını tamamlanmak ve ayrıca haksız kazanç elde etmek amacıyla daktilo ile sonradan doldurulduğunu, özellikle el yazılı ve rakam ile 2.000 TL alacak yazılmasına karşın harf ile yazılacak kısmın el yazılı olarak yazılması yerine sonradan daktilo ile yazılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, keşideci ...'ın adı, soyadı ve adresinin el yazısı ile yazıldığını fakat adreste eksik kalan ilçe ve il kısmının da "Keçiören/..." olarak daktilo ile sonradan doldurulduğunun anlaşıldığını, bu tür eklemelerin BONO'nun geçerli kılınması ve üzerindeki rakam ile yazılı 2000 TL yerine bu miktarın yüz katı olan 200.000 TL yazılıp doldurularak haksız kazanç elde edilmeye çalışıldığını açık ve net bir şekilde ispatladığını, davalının yapmış olduğu bu işlemlerin hukuka aykırı olmakla birlikte kötü niyetle yapıldığını, icra tarihinde müvekkillerinin müteveffa babalarının bu kadar fahiş miktarlı muaccel bir borcunun bulunmadığını belirterek, ... 22. İcra Müd. 2018/4975 Esas sayılı icra dosyasında takip tarihi olan 17.04.2018 itibariyle asıl alacak 2.000,00 TL, 0,37 işlemiş faiz, 0,60 komisyon olmak üzere toplam 2.000,97TL dışında kalan ve icra takibi toplamı 200.970,00-TL'den düşüldükten sonra kalan 198.969,03-TL yönünden müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline, öncelikle takdiren teminatsız olarak dava neticesinde müvekkillerinin mağdur olmaması amacıyla icra dosyasına yatacak paraların alacaklı davalı tarafından çekilmemesi, dosyanın üçüncü şahıslara temlik edilmemesi ve de dava sonuçlanıncaya kadar ... 22. İcra Müd. 2018/4975 E. sayılı icra takibinin durdurulması konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile takip bedeli olan 198.969,03-TL’nin % 20’si üzerinden kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak müvekkillerine verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

Islah Dilekçesi: Davacı vekilince mahkememize sunulan 17.03.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile; müvekkillerin müteveffa babaları ... hakkında; bononun düzenlendiği tarih olan 15.01.2018 tarihinden önce Trabzon 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/1230 Esas, 2016/358 karar sayılı kararı 22.03.2016 tarihinden itibaren bihakkın tahliye tarihi olan 24.07.2023 tarihine kadar kısıtlanmasına karar verildiği ve kendisine vasi atandığının bilgisinin öğrenildiğini, buna göre bononun düzenlenme tarihi itibariyle müteveffanın kısıtlı olup, bono düzenleme ehliyeti bulunmadığından ... 22. İcra Müd. 2018/4975 E. sayılı icra takip dosyasında borçlu olmadıklarının tespiti ile davalının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini istemiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak davaya karşı cevap dilekçesi sunulmamış olduğu anlaşılmıştır.

DELİLLER

-... 22. İcra Müd. 2018/4975 Esas sayılı dosya örneği

-Trabzon 1 SHM 2015/1230 Esas, 2016/358 karar sayılı dosyasına ait karar örneği

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, bonoya dayalı olarak başlatılan icra takibine karşı açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacı vekilince eldeki dava dosyasında, 17.03.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile; ... 22. İcra Müd. 2018/4975 Esas sayılı dosyasında, müvekkilleri olan mirasçılar aleyhine, müvekkillerinin müteveffa babaları ... tarafından tanzim edilen bonoya dayalı olarak takip yürütüldüğünü ancak bononun düzenlendiği tarih olan 15.01.2018 tarihinde müteveffanın uzun süreli hapis cezasına mahkumiyet nedeni ile kısıtlanmasına karar verilmiş olduğunu, bono'nun bu nedenle geçersiz olduğunu belirterek, ... 22. İcra Müd. 2018/4975 E. sayılı icra takip dosyasında borçlu olmadıklarının tespitine dair karar verilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.

Davanın konusu dikkate alındığında öncelikle fiil ehliyeti-sınırlı ehliyetsiz kavramını açıklamak ardından yapılacak açıklamalar ışığında somut olayı değerlendirmek gerekmektedir. Buna göre;

Hukuki ehliyetsizlik kamu düzeni ile ilgili olup, yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerekir. Bilindiği üzere; davranışlarının ve eylemlerinin sebep ve sonuçlarını anlayabilme, değerlendirebilme ve ayırt edebilme kudreti (gücü) bulunmayan bir kimsenin, kendi iradesi ile hak kurabilme, borç (yükümlülük) altına girebilme ehliyetinden söz edilemez. Nitekim Türk Medeni Kanunun "fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir" biçimindeki 9. maddesi hükmüyle hak elde edebilmesi, borç (yükümlülük) altına girebilmesi, fiil ehliyetine bağlamış, 10. maddesinde de, fiil ehliyetinin başlıca koşulu olarak ayırtım gücü ile ergin (reşit) olmayı kabul ederek "ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan bir ergin kişinin fiil ehliyeti vardır." hükmünü getirtmiştir.

"Ayırtım gücü" eylem ve işlev ehliyeti olarak da tarif edilerek aynı Kanunun 13. maddesinde "yaşının küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk ya da bunlara benzer sebeplerden biriyle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkes bu kanuna göre ayırt etme gücüne sahiptir" denilmek suretiyle açıklanmış, ayrıca ayırtım gücünü ortadan kaldıran önemli nedenlerden bazılarına değinilmiştir. Önemlerinden dolayı bu ilkeler, söz konusu kanun ile öteki kanunların çeşitli hükümlerinde de yer almışlardır. Hemen belirtmek gerekir ki, Türk Medeni Kanunun 15. maddesinde ifade edildiği üzere, ayırtım gücü bulunmayan kimsenin geçerli bir iradesinin bulunmaması nedeniyle, kanunda gösterilen ayrık durumlar saklı kalmak üzere, yapacağı işlemlere sonuç bağlanamayacağından karşı tarafın iyi niyetli olması o işlemi geçerli kılmaz (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu Kararı 11.06.1941 tarih 4/21).

Türk Ticaret Kanunu’nun 582. maddesine göre “Akit ile borçlanmaya ehil olan kimse, poliçe, çek ve bono ile borçlanmaya da ehildir.” Bu hüküm gereğince, bir kişinin kambiyo senedi düzenleyerek borçlanabilmesi için fiil ehliyetine sahip olması gerekmektedir. Dolayısıyla tam ehliyetsiz bir kimsenin kambiyo senedi ile borç altına girmesi hüküm ifade etmeyecektir. Tam ehliyetsiz bir kişi herhangi bir şekilde kambiyo senedi ile borç altına girerse, bu işlem batıldır ve bu herkese karşı ileri sürülen bir def’idir. Sınırlı ehliyetsiz kişilerin kambiyo senediyle kanuni temsilcisinin izni olmaksızın borç altına girmesi durumunda da sınırlı ehliyetsiz kişi bakımından borç herhangi bir hüküm ifade etmeyecektir. Sınırlı ehliyetsiz kişi bunu herkese karşı ileri sürebilecektir.

Dosya kapsamına göre davacının, davaya ve takibe konu olan bononun düzenleme tarihinin 15.01.2018 olduğu , ödeme tarihinin ise 10.04.2018 tarihi olduğu, davacıların müteveffa babası ...'ın ... karar sayılı dosyasında, uzun süreli hükümlülük neden ile kısıtlanmasına karar verildiği, kendisine Vasi olarak ...'ün atanmasına karar verildiği, bi hakkın tahliye tarihinin 24.07.2023 olmakla birlikte, 29.02.2020 tarihinde tahliye edilmekle hapis halinin sona erdiği, buna göre bono'nun tanzim tarihi olan 15.01.2018 tarihinde ...'ın kısıtlı olup, dosya kapsamına göre Vasi tarafından düzenlenen bono'ya onay verildiğine dair bir delilin ve savunmanın da dosya kapsamında ileri sürülmediği, hal böyle olunca icra takibine esas bono nedeni ile başlatılan icra takibi nedeni ile davacıların borçlu olmadığının tespitine dair karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla, davanın kabulüne dair karar verilmiş'tir.

Davacı vekilince, kötüniyet tazminatı talebinde bulunulmuş ise de, davalının bononun düzenlenmesinde ve takip başlatmasında kötüniyetli olduğu ispat edilememiş olmakla, bu yöndeki talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hükmün tesisi yoluna gidilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;

1. Davanın Kabulüne,... vade tarihi 18.10.2018 olan rakamla 2.000TL, yazı ile ikiyüzbin TL bedelli Bono nedeni ile davacıların davalıya BORÇLU OLMADIKLARININ TESPİTİNE,

2. Davacıların Kötüniyet tazminatı talebinin yasal koşullar oluşmadığından reddine,

3. 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 13.728,26 TL harçtan peşin alınan 3.577,95 TL harcın mahsubu ile bakiye 10.150,31 TL bakiye karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

4. Davacı yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 31.135,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiline, davacıya ödenmesine,

5. Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, tebligat. müzekkere ücreti toplamı 211,00 TL olmak üzere toplam 291,70 TL yargılama gideri ile 3.577,95 TL harç giderinin davalıdan tahsiline, davacıya verilmesine,

6. HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,

Dair, davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/06/2023