Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/292 E. 2024/351 K.

T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/568 Esas - 2024/330

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/568 Esas

KARAR NO : 2024/330

HAKİM :...

KATİP : ...

DAVACI : ....

VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ...

VEKİLİ : Av. ....

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/09/2023

KARAR TARİHİ : 24/04/2024

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 06/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ...A.Ş ile akdedilen 01.03.2018-30 07.2020 tarihleri arasındaki sözleşme kapsamında ayrım dağıtım hizmetlerini üstlendiğini, davalının müvekkiline gönderdiği 16.03.2018 tarih ve .... sayılı yazı ile ... hizmet alım sözleşmesi kapsamında görev yapan personellerden emekliliğe hak kazananların iş sözleşmesinin feshedilmesi gerektiğini, 30.11.2018 tarihiyle 302 sayılı yönetim kurulu kararı ile bu şekilde sözleşmesi feshedilen personele ödenecek ihbar tazminatlarının davalı ...tarafından ödeneceğine karar verildiğini, ihale makamının kararı üzerine zarüreten iş aktı feshedilen dava dışı işçi ...'nın davacı ve davalı aleyhine işe iade davası ikame ettiğini, .... sayılı kararı ile dava dışı işçinin işe iadesine karar verildiğini, ilgili kararın istinaf incelemesi sonucu kesinleştiğini, davalı tarafından müvekiline gönderilen 19.08.2021 tarih ve .... sayılı yazı ile dava dışı işçinin ikame etmiş olduğu dava ile hükmolunan alacakların tahsilini temin için işçi tarafından başlatılan takibe ödenen 27.578,06 TL ile faiz bedelinin 7 gün içinde kendilerine ödenmesi gerektiğinin ihtar edildiğini, davalının talebine itiraz ettiklerini, itirazın kabul edilmediğini ve teminat mektuplarının bankaya ibraz edilmesi üzerine müvekilİ şirketinin ödeme yapmak zorunda kaldığını, kesin teminat mektubundan tahsil edilen ödemenin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, dava dışı personelin teknik şartnamede yer almayan ancak ihale makamı tarafından getirilen yeni bir şart sebebiyle işten çıkarıldığını, ihale ve sözleşmede yer almayan yeni bir yükümlülük getiren ihale makamının fesih talimatı verirken işe iade kararının mali neticelerine de katlanması gerektiğini, davalının bu kararın sonuçlarından ihbar tazminatı ödeme sorumluluğunun kendisine olduğunu tevil yoluyla ikrar ettiğini, 16.08.03.2018 tarihli ... yazı içeriğinde ; "Emekli personele ilişkin düzenlemeler " ...- Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmış personelin hizmetine ihtiyaç duyulmadığı, bu kapsamda personelden yeni sözleşme döneminde hizmet alınanların Mart ayı içerisinde fiilen çalıştığı günler dikkate alınarak ... girişlerin ve çıkışların firmalarca yapılmasının sağlanması ve bunun kontrolüne özen gösterilmesi, personelin şirketimiz aleyhine hukuki yollara başvurmaların önüne geçilmesi ve konu hakkında kimi avukatların şimdiden harekete geçtiklerine ilişkin alınan haberler doğrultusunda bu kapsamda personel ile birebir görüşmeler sağlanarak mağduriyet yaşanmayacaklarının anlatılması, Yüklenici firmaların mağdur edilmemesi.." şeklinde olduğunu,dava konusu maliyetin tamamen ve sadece davalının kararından kaynaklandığını, bu nedenle hukuki ilişkin niteliğinden işçiye ödenen miktarın yarısından davalının sorumlu olması gerektiğini olması gerektiğini, yüksek mahkeme kararları gereğince işçiye ödenen bedelden tarafların yarı yarıya sorumlu tutulmaları gerektiğini, fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla 14.858,50 TL ödemenin 10.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir .

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı ...'ın .... E. sayılı dosyasında müvekkili şirket ve davacı Sekmen firması aleyhine işe iade davası açtığını, mahkeme tarafından işe iadesine karar verildiğini, kararın İstinaf edilmesi üzerine ..... sayılı ve 14.12.2020 tarihli kesin kararı ile ilk derece mahkeme kararının usul ve esas yönden hukuka uygun olduğundan bahisle İstinaf başvurularının reddine karar verildiğini, ... vekili tarafından .... Noterliği 27 Ocak 2021 tarih ... yevmiye nolu ihtarname ile işe iade talep edildiğini, davacı Sekmen firması tarafından işe iade alınmadığını, her ne kadar sözleşme süresinin sona ermiş olması buna gerekçe gösterilerek işe iade gerçekleştirilmemiş ise de işçiyi başka bir birimde görevlendirilebileceklerini, dava dışı işçinin mahkeme kararında belirlenen alacakları için başlattığı.... E. Dosyaı ile ilamsız takip, .... dosyasından ilamlı icra takibi başlattığını, ilamsız icra dosyasına stopaj kesintisi de yapılarak 25.03.2021 tarihinde 22.461,79 TL, ilamlı takip dosyasına 18.11.2019 tarihinde 4.278,95 TL nakit teminat yaptırdığını, 19.08.2021 tarih ve 1446 sayılı yazı ile müvekkili idare tarafından ödenmek zorunda kalınan işçilik alacaklarına ilişkin tutarın araftar arasındaki sözleşme gereği davacı taraf sorumluluğunda olduğu, tahsilinin sağlanamaması durumunda sözleşme hükümler dikkate alınarak teminat mektubunun nakte çevrileceğinin ihtar edildiğini, herhangi bir ödeme olmaması nedeniyle de söz konusu miktarının teminat mektubundan karşılandığını, taraflar arasında akdedilen 28.02.2018 tarihli .... Ayrım Dağıtım Hizmetlerine İlişkin Doğrudan Temin sözleşmesinin teminata ilişkin hükümler başlıklı 11.1.3 maddesi uyarınca; Yüklenici tarafından belli teminat işçi ücreti ödemelerinde kullanılabilecektir. Hükmü gereği teminat mektubunun nakte çevrilmesinin sözleşme hükümlerine aykırı olmadığı gibi usul ve yasaya uygun olduğunu, yine sözleşme hükümleri uyarınca ödenmek durumunda olan işçilik alacağına ilişkin tüm tutarlardan yüklenici firmanın sorumlu olduğunu,27.maddesinde ; yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri çerçevesinde yükleniciye aittir. ...yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin muhatabı ve sorumlusu değildir. Hükmünün bulunduğunu, benzer hükmün 21 maddede de mevcut olduğunu, ihbar tazminatlarının rücu edilmemesinin nedeninin iş akitlerinin feshinde ihbar öneli tanınmadığını, bu durumun diğer mali hakların rücu edilemeyeceği anlamına gelmediğini , sözleşmenin 11.1.3, 27, 35.4 , 35.8 , 35.15 maddelerindeki düzenlemeler gereğince emekli edişen personele ilişkin yürütülen süreçte davacı firmanın ihtirazi kaydı bulunmadığını, davanın reddini talep etmiştir.

Dosya bilirkişiye tevdi olunmuş bilirkişi raporunda; ... tarafından dava dışı işçi ... adına yapılan ödeme için ... Ltd.Şti. Teminat mektubundan yapılan kesintinin taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uygun olduğunun kabulü halinde davacının talebinde haksız olduğuna, aksi halin yani taraflar arasında işe iade ve benzeri tazminatlarla ilgili sözleşmede hüküm bulunmadığı ve Mahkeme kararında da tarafların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmalarına göre ödeme yapılacağının kabulü halinde ise ...'nin 14.858,51 TL ödemesi gerekeceği görüş ve kanaatine varılmıştır.

Dava, alt işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının asıl işverenden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davalı ...... ile davacı şirket arasında ( .... ) Ayrım Dağıtım Hizmetlerine İlişkin Doğrudan Temin Sözleşmesi imzalandığı, Kesin Teminat ve Ek Kesin Teminatların Geri Verilmesi başlıklı 12 maddesinde; 12.5 işçi ücretleri ödenmediği takdirde öncelikli olarak yükleninin hak edişinden kesilerek hakedişi olmadığı veya karşılamadığı takdirde kesin ve/veya ek kesin teminatlar bozularak işçi ücretleri ödeneceğinin, diğer hususlar başlıklı 35.4 maddesinde ; ... sayılı kanunlar ile diğer kanun tüzük ve yönetmeliklerde yükleniciye yüklenen tüm sorumluluklar,yüklenici tarafından eksiksiz, tam ve zamanında yerine getirilecektir. Yüklenicinin bu sorumluluklarını yerine getirmediği takdirde mevzuatın verdiği yetki çerçevesinde idarenin yükleniciye rücu hakkı saklıdır düzenlemesinin, 35.8 maddesinde; kıdem tazminatı ile ilgili sorumluluk yükleniciye ait olacağı, 27.1 maddesinde; yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri çerçevesinde yükleniciye ait olduğu, ...yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin muhatabı ve sorumlusu olmadığı, 11.1.3 maddesinde; Yüklenici tarafından verilen teminat işçi ücret ödemelerinde kullanılabileceği düzenlemeleri mevcuttur.

Dava konusu hizmet alım sözleşmeleri ile eki şartnamelere göre; davalının asıl işveren olduğu, davacının alt işveren olduğu, bu haliyle davacının çalıştırılan dava dışı işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğunun bulunmadığı, dolayısıyla asıl ve alt işverenler arasındaki hukuki ilişkinin niteliği, asıl işveren ile alt işverenlerin, İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmalarına rağmen, rücu ilişkisinde taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin uygulanmasının, sözleşme hukukunun en temel ilkelerinden olması, işçilik alacakları ödenen işçinin alt işveren yüklenicinin işçisi olduğu, sözleşme bedeline işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olduğu, davalı asıl işveren ve davacı alt işveren arasındaki sözleşmede, "asıl işverenin, işçilik alacaklarından sorumlu olacağına" dair bir hüküm bulunduğunun da iddia ve ispat edilmemiş olması dikkate alındığında, davalı alt işverenin, ödemiş olduğu işçilik alacaklarının üst işveren konumunda olan davacıdan talep edemeyeceği kanaatine varılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın REDDİNE,

2. 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile 157,75 TL TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5. 6325 Sayılı Kanunun 18/A. 14 maddesi gereğince .... bütçesinden karşılanacak olan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

6. Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 14.858,50 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

7. HMK'nın 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/04/2024

Katip ....

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır