Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/21 E. 2024/237 K.

T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2016/21 Esas - 2024/237

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

ANKARA

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2016/21 Esas

KARAR NO : 2024/237

HAKİM : ...

KATİP : ...

DAVACILAR :1-...

: 2- ...

VEKİLLERİ : Av. ...

: Av. ....

DAVALI : ...

VEKİLİ : Av. ...

DAVA : Tazminat

DAVA TARİHİ : 11/01/2016

KARAR TARİHİ : 18/03/2024

YAZIM TARİHİ : 01/04/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 18/10/2015 günü sürücüsü belirlenemeyen ... plakalı ticari otobüsün şoförünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi neticesinde otobüsün devrilmesi nedeniyle davacıların malul kaldıklarını davacıların yolculuk yaptıkları bu aracın ZMMS'nin davalı şirketçe yapıldığını, kişi başına 290.000 TL sakatlanma ve ölüm teminat limiti bulunduğunu, davacı ...'nın 39, oğlu davacı ...'nın 12 yaşında olduğunu, belirterek davacı ... için 200 TL geçici iş göremezlik, 2.000 TL sürekli iş göremezlik olmak üzere 2.200 TL maddi tazminatın, davacı ... için 100 TL geçici iş göremezlik, 1.000 TL sürekli iş göremezlik olmak üzere 1.100 TL tazminatın davalıdan dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesi istemiyle belirsiz alacak davası açtığı, davacı vekilinin 09/02/2018 tarihli talep arttırım dilekçesi ile talebini davacı ... için 170.756,53 TL, davacı ... için 26.817,13 TL olarak arttırdığı, 11/07/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile davasını davacı ... için 6.415,88 TL geçici iş göremezlik ve 164.340,65 TL sürekli iş göremezlik olmak üzere toplam 170.756,53 TL'nin tahsili istemiyle taleplerini arttırdıklarını belirterek davacı ... için 4.060,96 TL geçici iş göremezlik ve 142.558,37 TL sürekli iş göremezlik olmak üzere toplam 146.619,33 TL olarak bu davacı yönünden davayı ıslah ettiklerini beyan etmiştir.

Davalı vekili süresinde sunduğu cevap dilekçesi ile; zorunlu karayolu taşımacılık mali mesuliyet sigorta limitleri tükenmeden ZMSS kapsamında talepte bulunulmasının mümkün olmadığını, davaya konu taşınmazın şehirler arası taşıma olduğunu ve otobüste yapıldığını, aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Sigortası bulunmaması halinde ... tarafından zararın karşılanması gerektiğini, bu anlamda kademeli sorumluluk bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Dava, trafik kazasına dayalı geçici ve sürekli iş göremezlik zararlarının tazmini istemlerine ilişkindir.

Davacıların yabancı uyruklu olması nedeniyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 84. maddesi gereği teminat alınmasının gerekip gerekmediğinin tespiti yönünden davacıların şartlı mülteci veya ikinci koruma statüsü verilen kişiler olup olmadığının tespiti yönünden...'ne müzekkere yazılmış, ...'nin 12/12/2023 tarihli müzekkere cevabı ile dava tarihinde davacıların ülkemizde şartlı mülteci statüsü ile ikamet ettikleri bildirildiğinden davacılardan teminat alınmasının gerekmediği anlaşılmıştır (Benzer yönde .... sayılı ilamı).

Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesinin 14/04/2016 tarihinde değiştiği, eldeki davanın 11/01/2016 tarihinde açıldığı, davanın açıldığı tarih itibariyle sigorta şirketine başvuru şartının bulunmadığı, bu yönden giderilmesi gerekli bir eksikliğin olmadığı anlaşılmıştır.

Davacıların yolcu olarak bulunduğu ... plakalı aracın davalı nezdinde ZMMS ile 13/07/2015 ile 2016 tarihleri arasında sigortalı olduğu, ölüm ve sakatlanma yönünden kişi başına limitin 290.000 TL olduğu, kaza başına limitin 8.990.000 TL olduğu anlaşılmıştır.

Davalı sigorta şirketinin 16/11/2018 tarihli yazı cevabında davaya konu kaza nedeniyle hasar dosyası açılmadığının, ödeme yapılmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.

...'nin 26/10/2018 tarihli müzekkere cevabı ile davaya konu ... plakalı araçta Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Mesuliyet Sigortası'nın bulunmadığı bildirilmiştir.

Davaya konu trafik kazası nedeniyle .... sayılı ilamı ile sanık sürücü ... sevk ve idaresindeki otobüsün kaçak göçmenlerin taşınması sırasında kaza yaptığı, eylemin göçmen kaçakçılığı suçunu ve taksirle yaralanma suçunu oluşturduğundan bahisle sanığın mahkumiyetine karar verildiği, taksirle yaralama suçu yönünden hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı anlaşılmıştır.

.... sayılı ilamı ile kazaya konu otobüsün şoförünün bilgilerinin tespit edilmesi karşısında kazanın meydana gelmesinde otobüs şoförünün ve davacıların kusurlarının tespiti yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılmış, adli trafik bilirkişisi 01/02/2024 tarihli bilirkişi raporu ile; dava dışı sigortalı araç sürücüsü ...'un kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu, davacıların olayda kusursuz olduğu, ancak 31 koltuk kapasiteli araca 51 kişi olarak binmelerinin yaralanmalarının artmasında etkili olduğu rapor edilmiştir.

... 12/01/2023 tarihli raporu ile; Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik gereği davacı ...'nın davaya konu kaza nedeniyle yaralanması neticesinde tüm vücut engellilik oranının %3 olduğu, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 4 aya kadar uzayabileceği rapor edilmiştir.

... 12/01/2023 tarihli raporu ile; Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik gereği davacı ...'nın davaya konu kaza nedeniyle yaralanması neticesinde tüm vücut engellilik oranının %2 olduğu, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 4 aya kadar uzayabileceği rapor edilmiştir.

Mahkememizce aldırılan 10/07/2023 tarihli aktüer bilirkişi ek raporu ile; davacı ... geçici iş göremezlik zararının 4.060,96 TL olduğu, sürekli iş göremezlik zararının 106.640,14 TL olduğu toplam zararının 110.701,10 TL olduğu, davacı ... yönünden sürekli iş göremezlik zararının 142.558,37 TL olduğu rapor edilmiştir.

Somut olayda; yolcu taşıması sırasında meydana gelen tek taraflı trafik kazasına bağlı yaralanma nedeniyle maddi tazminat talep edildiği, taşıma aracının otobüs olduğu, göçmen kaçakçılığına konu olayda taşımanın bilet kesilmeden gerçekleştirildiği dikkate alındığında uyuşmazlık yönünden mahkememizin görevli olduğu, yine ... Esas sayılı dosyası ile de belirtildiği üzere göçmen kaçakçılığı nedeniyle gerçekleşen taşıma faaliyetinde Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında bir taşıma söz konusu olmadığından Karayolu Trafik Kanunu'ndan doğan sorumluluğun ...'na yükletilemeyeceği, ...'na dava açılmaksızın eldeki davada davalı ZMMS sigortacısına husumet yöneltilmesinin isabetli olduğu anlaşılmıştır (Benzer yönde .... , .... sayılı, .... sayılı ilamları).

Tüm dosya kapsamından; 18/10/2015 tarihinde, davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunan ve dava dışı sürücü ...'un sevk ve idaresindeki, dava dışı ...... Ltd. Şti'nin işleteni olduğu ... plakalı aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında davaya konu otobüsün göçmen kaçakçılığı maksadıyla seyahatini gerçekleştirdiği, ceza dosyası ile sabit olduğu üzere 31 koltuk kapasiteli araçta 51 kişinin seyahat ettiği, kazanın oluşumunda dava dışı sürücünün tamamen kusurlu olduğu, bununla birlikte otobüsün kapasitesini aşan orandaki otobüsle yolculuk ederek davacı anne ...'nın yaralanmanın artmasında müterafik kusurlu olduğu, mahkememizce takdiren kusur oranının %10 olarak belirlendiği, diğer davacı yolcu ...'nın ise 12 yaşında çocuk olması (karar tarihi itibariyle ergin), göçmen kaçakçılığına konu olayda ebeveyninden bağımsız olarak hareket edilecek yaş ve idrakte bulunmadığı, bu ahvalde otobüse binmekten kaçınarak müterafik kusurun doğumunu engelleyici icrai bir davranışta bulunması kendisinden beklenemeyeceğinden takdiren bu davacı yönünden müterafik kusur indirimi yapılmasına yer olmadığı kabul edilmiştir. Hükme esas alınan ... raporu ile belirtildiği üzere davaya konu kaza nedeniyle davacı ...'nın tüm vücut engellilik oranının %3 olduğu, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 4 aya kadar uzayabileceği, ...'nın tüm vücut engellilik oranının %2 olduğu rapor edilmiştir. Mahkememizce aldırılan ve hükme esas alınabilir nitelikteki aktüer bilirkişi ek raporu ile belirtildiği üzere yaşı küçük çocuk olan ...'nın geçici iş göremezlik zararının doğmadığı, TRH2010 Yaşam Tablosu, prograsif rant %10 arttırım-%10 indirim yöntemi, son bilinen asgari ücret dikkate alınarak yapılan incelemede kaza tarihinde 12 yaşında olan davacının muhtemel bakiye ömrünün 60,76 yıl olduğu, 60 yaşına kadar aktif çalışmasını sürdürebileceği gelirinin asgari ücret düzeyinde olduğunun kabul edilmesi gerektiği dikkate alınarak yapılan hesaplamada sürekli iş göremezlik zararının ise 142.558,37 TL olduğu, davacı ...'nın ise TRH2010 Yaşam Tablosu, prograsif rant %10 arttırım-%10 indirim yöntemi, son bilinen asgari ücret dikkate alınarak yapılan incelemede kaza tarihinde 39 yaşında olan davacının muhtemel bakiye ömrünün 39,23 yıl olduğu, muhtemel ömrü sonuna kadar aile bütçesine katkısının AGİ, gelir ve damga vergisi mahsup edilmiş asgari ücretin neti düzeyinde olacağı dikkate alınarak yapılan hesaplamada ...'nın geçici iş göremezlik zararının 4.060,96 TL olduğu, sürekli iş göremezlik zararının 106.640,14 TL olduğu toplam zararının 110.701,10 TL olduğu rapor edilmiş olmakla, davacı ... yönünden mahkememizce %10 müterafik kusur uygulanmak suretiyle, talep artırım dilekçesi ve ıslah dilekçesi dikkate alınarak davacı ... yönünden davanın kısmen kabulü ile; 95.976,12 TL sürekli iş göremezlik, 3.654,87 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 99.630,99 TL tazminatın 11/01/2016 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı ...'ye verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ... yönünden davanın kısmen kabulü ile; 142.558,37 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 11/01/2016 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı ...'ye verilmesine, davacı ...'nın geçici iş göremezlik tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1.a-Davacı ... yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile; 95.976,12 TL sürekli iş göremezlik, 3.654,87 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 99.630,99 TL tazminatın 11/01/2016 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı ...'ye verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

1.b-Davacı ... yönünden; 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 11.664,37 TL karar ve ilam harcından 29,20 TL peşin harç, 575,70 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 604,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 11.059,47 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, davacı ... tarafından yatırılan toplam 604,90 TL harcın davalıdan tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,

2.a-Davacı ... yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile; 142.558,37 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 11/01/2016 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı ...'ye verilmesine,

2.b-Davacı ...'nin geçici iş göremezlik tazminatı talebinin reddine,

2.c-Davacı ... yönünden; 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 9.738,16 TL karar ve ilam harcından 87,83 TL tamamlama harcı, 409,18 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 497,01 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.241,15 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, davacı ... tarafından yatırılan toplam 497,01 TL harcın davalıdan tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,

3. Davacılar tarafından yapılan 29,20 TL başvurma harcı, 545,20 TL posta gideri, 3.250 TL bilirkişi gideri, 6.000 TL ATK rapor gideri olmak üzere toplam 9.824,40 TL yargılama giderinin toplam kabul . ret oranına göre hesaplanan 7.637 TL tutarının davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, bakiyesinin davacılar üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5. Davacı ... vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 17.900 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı ...'ye verilmesine,

6. Davacı ... vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 22.809,34 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı ...'ye verilmesine,

7. Davalı vekille temsil olunduğundan, davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan davacı ...'nın reddedilen dava değeri üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan tahsili ile davalıya verilmesine,

8. Davalı vekille temsil olunduğundan, davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan davacı ...'nın reddedilen dava değeri üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2. maddesi uyarınca hesaplanan 4.060,96 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan tahsili ile davalıya verilmesine,

9. HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,

Dair, davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/03/2024

Katip .... Hakim ...

¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır