Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/520 E. 2023/673 K.

T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/520 Esas - 2023/673

T.C.

ANKARA

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/520

KARAR NO : 2023/673

GEREKÇELİ KARAR

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

HAKİM : ....

KATİP : ...

DAVACI : ...

DAVACI VEKİLİ : AV. ...

DAVALI : ...

DAVALI VEKİLİ : AV. ....

DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 26/07/2022

KARAR TARİHİ : 17/10/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 27/10/2023

Davacı tarafından davalı hakkında açılan alacak davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda ;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TALEP ;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle davacı ile davalı arasında ... ihale kayıt numaralı ihale sonrasında 04/02/2021 tarihinde “... ihtiyacı 12.000.000 litre motorinin nakliye dahil satın alınması ve ilgili ... teslim edilmesi” konulu birim fiyatı KDV hariç 4,865,00 TL üzerinden toplamda KDV hariç 58.380.000,00 TL bedelli mal alımına ait sözleşme imzalandığını, davacının taahhüt konusu işi gereği gibi ifa ederken davalı tarafça 29/07/2021 tarihinde (bu tarihe kadar toplamda 9.659.039,75 litre motorin teslim alındıktan sonra) enerji arz güvenliği için gereken kritik stok miktarına ulaşılması ve tanklarımızın güvenlik seviyesi sınırına yaklaşılması nedeniyle daha fazla motorin alınmasına gerek kalmamıştır şeklinde gerekçe ile sözleşme tamamlanmadan/eksik olarak tek taraflı olarak sonlandırıldığını, sözleşmenin erken sonlandırılması yazısında sözleşmenin %80'inin gerçekleştiği ve dolayısı ile sözleşmenin 24.3. maddesine göre iş eksilişi yapılabileceği hususuna da değinildiğini, böylesi bir durumun kabul edilmesi halinde dahi müvekkil şirketin sözleşmenin ifa edileceğine güvenerek yaptığı masraflarının tazmin edilmesi gerektiğini, davacının bahse konu taahhüt sözleşmesinin imzası sırasında sözleşme değeri üzerinden hesaplanan 553.443,00 TL (Binde 9,49 sözleşme ...), 332.183,00 TL (Binde 5,69 ihale karar pulu bedeli-...) ve 29.190,00 TL (Onbinde 5 ... payı) olmak üzere toplamda 914.816,00 TL masraf yaptığını, işin gerçekleşme oranının (12.000.000 litre yerine 9.659.039,75 litre teslim edildiğinden) 480,49 nispetinde olduğunu, bu bölüm dışında kalan yani işin gerçekleşmeyen 419,51 bölümüne isabet eden 178.480,60 TL işin tamamen ifa edileceğine güvenilerek davacı tarafından yapılmak zorunda kalınmış fazladan masraf olduğunu ileri sürerek sözleşmenin erken sona erdirilmesine bağlı olarak davacı tarafından fazla ödenmiş olan damga vergileri ve ... payı nedeni ile oluşan menfi zararın fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik 10.000,00 TL'sinin sözleşmenin erken sonlandırıldığı tarih olan 29/07/2021 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 11/03/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile dava dilekçesindeki talebini 168.463,22 TL artırarak 178.463,22 TL'ye yükselttiğini bildirmiş, artırdığı tutarın peşin harcını ödemiştir.

CEVAP ;

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle dava konusu uyuşmazlığın idari yargının görev alanına girdiğini, husumetin ... ile Kamu İhale Kurumuna yöneltilmesi gerektiğini ve davanın haksız olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER ;

... 06/12/2022 tarihli cevabi yazı ile davacının dava konusu sözleşmeye ait damga vergisinin ... tarafından tahakkuk ettirilmediğini ve ödenmediğini bildirmiştir.

... 29/12/2022 tarihli cevabi yazı ile davacı adına ödenen ... ödemesine ilişkin belgeleri göndermiştir.

Bilirkişiler ..., ... ve ... 09/03/2023 tarihli raporunda davaya konu sözleşmenin davalı idare tarafından yükleniciye yazılan 29/07/2021 tarih ve ... sayılı yazıyla sonlandırıldığını, bu tarih itibariyle davacı yüklenicinin davalı idareye taahhüt konusu malın miktarı yönünden (9.659.039,75 litre motorin/12.000.000 litre motorin) %80,4919 oranında edimini ifa ettiğini, bu tespit çerçevesinde davacı şirketin davaya konu mal alımı sözleşmesinde davalı idarenin tek yanlı iradesinden dolayı edimini (%100,00-%80,4919)=19,5081 oranında eksik olarak ifa etmiş olduğunu, buna göre davacı şirketin dava dilekçesinde yer alan talebi doğrultusunda davalı idareden talep edebileceği alacak tutarının ... ve karar pulu yönünden toplam: 885.626,00 TLx%19,5081=172.768,81 TL olduğunu, Kamu İhale Kurum payı yönünden 29.190,00 TLx%19,50810=5.694,41 TL olduğunun hesaplandığını bildirmiştir.

Bilirkişiler ..., ... ve ... 10/04/2023 tarihli raporunda dava dilekçesinde belirtilen KİK payı ve damga vergisinin davacı yüklenicinin başka bir kurumdan talep etmesinin ihale mevzuatı açısından mümkün bulunmadığını, davalı idarenin itirazları da göz önüne alındığında kök raporundaki hesaplamaların görevlendirme icabı mahkemenin takdirine sunumundan ibaret olarak yapılmış olduğundan konunun KİK mevzuatı açısından değerlendirildiğinde sözleşmenin taraflar arasında inikat aşaması anından itibaren ... ve KİK payı muaccel hale geldiğini ve yüklenicinin sözleşmeye göre anılan masrafları ödemesi gerektiğini, sözleşme bedelinin idare tarafından kendi kusuru ile tam olarak uygulanmaması halinde ise anılan masrafları yükleniciye idarece ödeneceğine dair taraflar arasında imzalanan bir sözleşme maddesinin de bulunmadığı göz önüne mahkemece alınması halinde davacının anılan zarar kalemlerini talep etme şartlarının oluşmayacağını bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE ;

Dava, taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi feshedilmesi sebebi ile davacı tarafın ..., karar pulu ve Kamu İhale Kurumuna ödenen paya ilişkin menfi zarar tazmini davasıdır.

Davalı vekilinin cevap dilekçesindeki dava konusu uyuşmazlığın idari yargının görev alanına girdiği itirazı dava konusu uyuşmazlığın özel hukuk sözleşmesinden kaynaklanması nedeni ile, husumetin ... ile Kamu İhale Kurumuna yöneltilmesi gerektiği itirazı ise 10/04/2023 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda ... ile ... payının davacı yüklenicinin başka bir kurumdan talep etmesinin ihale mevzuatı açısından mümkün bulunmadığının bildirilmesi nedeni ile kabul edilmemiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillerden davacı ile davalı arasında 04/02/2021 tarihinde ... İhtiyacı 12000 litre motorini nakliye dahil satın alınması ve ilgili ... teslim edilmesi konulu mal alımına ait sözleşme başlıklı sözleşme imzalandığı, sözleşmede birim fiyatın KDV hariç 4.865 TL üzerinden toplam 58.380,000,00 TL olarak belirlendiği, davacının sözleşmesinin imzalanması aşamasında 04/02/2021 tarihinde 553.443,00 TL ..., 332.183,00 TL karar pulu bedeli, 29.190,00 TL ... payı ödediği, sözleşmenin ifası sırasında davalının 29/07/2021 tarih ve ... sayılı yazısı ile 11/06/2021 tarihine kadar toplamda 9.659.039,75 litre motorin teslim alındığı, enerji arz güvenliği için gereken kritik stok miktarına ulaşılması ve tankların güvenlik seviyesi sınırına yaklaşılması nedeni ile daha fazla motorin alınmasına gerek kalmadığı gerekçesi ile sözleşme tamamlanmadan, eksik olarak tek taraflı olarak sonlandırıldığı, sözleşmenin davalı tarafından sonlandırıldığı 29/07/2021 tarihi itibarı ile davacı yüklenicinin davalı idareye taahhüt konusu malın miktarı yönünden (9.659.039,75 litre motorin/12.000.000 litre motorin) %80,4919 oranında edimini ifa ettiğini, davacının davaya konu mal alımı sözleşmesinde davalı idarenin tek yanlı iradesinden dolayı edimini (%100,00-%80,4919)=19,5081 oranında eksik olarak ifa ettiği, bu eksik ifa dolayısı ile davacının ... ve karar pulu yönünden toplam: 885.626,00 TLx%19,5081=172.768,81 TL ve Kamu İhale Kurum payı yönünden 29.190,00 TLx%19,50810= 5.694,41 TL fazla ödemiş olduğu sonucuna varılmıştır.

Davacı ile davalı arasında kamu davasına konu vakıanın yukarıda belirtilen şekilde geçekleştiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davacı davalının dava konusu sözleşmeyi tek taraflı olarak ve süresinden önce feshetmesi dolayısı ile sözleşmenin sözleşmeye uygun olarak ifa edileceğine güvenerek sözleşmenin imzalanması aşamasında fazla ödediği ..., karar pulu ile ... payını talep etmiş, davalı ise davanın haksız olduğunu savunmuştur.

Türk Borçlar Kanununun 125. maddesinin 2. ve 3. fıkralarına göre karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde taraflardan biri temerrüde düştüğü takdirde diğer taraf sözleşmeden dönebilir. Bu durumda karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir.

İspat yükü kendisine düşen davacının deliller incelenerek hazırlanan ve taraflar arasında uyuşmazlık bulunmayan vakıalara uygun olan bilirkişi kurulu raporu ve ek raporu ile dava konusu sözleşmeyi davalının tek taraflı olarak ve süresinden önce feshettiğini, fesih tarihi itibarı ile sözleşme konusu malın %80,4919 oranında teslim ettiğini, sözleşmenin imzalanması aşamasında sözleşmenin belirlenen sürede ifa edileceğine güvenerek ödediği ..., karar pulu ile ... payının %19,5081 oranını fazla ödediğini ispatlaması, dava dilekçesinde davanın kısmi dava olarak açıldığının açıkça belirtilmesi, 11/03/2023 tarihli dilekçesinin ıslah dilekçesi niteliğinde olması, dava tarihinden önce davalının temerrüde düşürüldüğünün iddia ve ispat edilmemesi nedenleri ile davanın kabulüne, 178.463,22 TL’nin 10.000,00 TL’sinin dava tarihi olan 26/07/2022 tarihinden, 168.463,22 TL’sinin ıslah tarihi olan 11/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;

1. Davanın KABULÜNE,

178.463,22 TL’nin 10.000,00 TL’sinin dava tarihi olan 26/07/2022 tarihinden, 168.463,22 TL’sinin ıslah tarihi olan 11/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

2. Harçlar Kanunu 2023 yılı Harçlar Tarifesinin 1 sayılı Yargı Harçları Tarifesinin A,III/1. a maddesi gereğince alınması gereken 1.2190,82 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan 170,78 TL peşin harçtan ve 2.876,95 TL ıslah harcından mahsubu ile alınması gereken 9.143,09 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine'ye gelir KAYDINA,

3. Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 80,70 TL, peşin harç 170,78 TL, ıslah harcı 2.876,95 TL, vekalet harcı 11,50 TL, vekalet pulu 18,15 TL, tebligat ve posta gideri 89,00 TL ve bilirkişi ücreti 3.600,00 TL olmak üzere toplam 6.847,08 TL yargılama giderinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 1. fıkrası gereğince davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4. Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 312. maddesinin 1. fıkrası gereğince kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

5. Davacı tarafça yatırılan avansın kullanılmayan kısmının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra İADESİNE,

6. Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Kanununun 168. maddesinin son fıkrası gereğince hüküm verildiği tarihte geçerli olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13. maddesinin 1. fıkrasına ve 2. kısmına göre kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan 28.554,12 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7. Arabuluculuk bürosu tarafından yapılıp .... tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 13. ve 14. fıkraları gereğince göre davalıdan alınarak Hazine'ye gelir KAYDINA,

Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341. maddesinin 1. fıkrasının a bendi ve 345. maddesinin 1. fıkrası gereğince gerekçeli kararın tebliğinden başlayarak iki haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.17/10/2023

Katip ...

e-imza

Hakim ...

e-imza