Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/876 E. 2024/94 K.

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

T.C.

...

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

ESAS NO : 2023/876 Esas

KARAR NO : 2024/94

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVA İHBAR OLUNAN : ... -...

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 19/12/2023

KARAR TARİHİ : 09/02/2024

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 12/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA:

Davacı vekili 19/12/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket adına kayıtlı, ... plakalı Chevrolet / Aveo marka - model aracın, şirket yetkilisi ... tarafından, Kahramankazan 2. Noterliği'nin 04.01.2023 tarih ve 00143 yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile davalıya devredildiğini, 04.01.2023 keşide tarihli araç satış sözleşmesinde; alıcının ( davalının ) aracı halihazır durumu ili görüp beğenerek ve bedelini banka yolu ile ödeyerek teslim aldığı belirtilmişse de, davalı ( alıcı ) tarafça ilgili araç satış bedelinin müvekkili şirket veyahut şirket yetkilisi ...'ye hiçbir şekilde ödenmediğini, bu durumun müvekkili şirket ve yetkilisi ...'nin banka hesap hareketleri / özetleri ile de sabit olduğunu, hileli davranışlarla müvekkili şirket ve temsile yetkili ...'yi aldatarak, noter marifetiyle araç devrini yaptıran ve bu sayede yarar sağlayan davalı hakkında taraflarınca şikayet başvurusunda bulunulduğunu, Kahramankazan Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/2139 soruşturma numaralı dosyası ile soruşturma başlatıldığını, ilgili soruşturma kapsamında; Kahramankazan Cumhuriyet Başsavcılığı'nca 21.09.2023 tarihli kararıyla " ... taraflar arasındaki ilişkinin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu, olay ile ilgili olarak müştekinin hukuk mahkemelerinde dava açma hak ve yetkisinin bulunduğu, ... " gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığı dair karar verildiğini, itirazları üzerine ... Batı 2. Sulh Ceza Hakimliği'nin 2023/10308 D.İş sayılı kararıyla, aynı gerekçeyle ( araç alım - satımından kaynaklı hukuki ihtilaf ) itirazlarının reddine karar verildiğini, bunun üzerine müvekkilin alacağına kavuşması adına ... 2. Genel İcra Dairesi'nin 2023/235759 Esas sayılı icra dosyası kapsamında icra takibi başlatıldığını, borçlunun ( davalının ) itiraz dilekçesi üzerine icra takibinin durdurulduğunu, arabuluculuk sürecinin 2023/14712 büro dosya numarası ve 23.11.2023 tarihli e-imzalı tutanak ile anlaşamama olarak neticelendiğini, duran icra takibine devam edebilmek ve alacağın tahsiline matuf işbu itirazın iptali davasını açma zaruretimiz hasıl olduğunu, 04.01.2023 tarihli araç satışı kapsamında müvekkilinin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirip, araç devrini gerçekleştirmesine rağmen, karşı tarafın araç bedelini ödemeyerek müvekkilinin mağduriyetine sebep olduğunu, icra takibine konu alacak likid bir alacak olup, davalının itirazında kötü niyetli olduğunu, bu sebeple davalı aleyhine % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, bu nedenlerle; davalarının kabulüne, itirazın iptaline, takibin devamına,% 20'den aşağı olmamak kaydıyla davalı aleyhine icra inkar tazminatına, her türlü yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili 12/01/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın ...'e ihbar edilmesini, müvekkili gerçek kişi olduğundan işbu davanın ticari dava niteliği taşımadığını, davanın görevsizlik nedeni ile reddini talep ettiklerini, müvekkilinin sadece taraflar arasındaki araç satımına aracılık etmesi nedeni ile söz konusu alacağın muhatabı olmadığı için husumet itirazlarının olduğunu, davanın zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin davacı ve ihbar edilen arasında kurulduğunu, müvekkilinin bu sözleşme ile hiçbir alakasının olmadığını, belirterek davanın reddine, kötü niyetli davacı aleyhine %20 'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE:

Dava; "Davacının, davalı aleyhine ... 2. Genel İcra Müdürlüğü’nün 2023/235759 Esas sayılı dosyası ile başlattığı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın iptali " istemine ilişkindir.

Talep, cevap, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 17/12/2023 tarihli yazı cevabı, ... Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'nin yazı cevabı, ... Vergi Dairesi Başkanlığı'nın 02/01/2024 tarihli yazı cevabı ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Dosyamızda davalı tarafın gerçek kişi olması nedeni ile öncelikle Mahkememizin davaya bakmaya görevli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda, bilindiği üzere 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)’nun 3. maddesi hükmüne göre bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.

Ticari davalar ise; aynı Kanunun 4/1 maddesinde tanımlanmıştır. Bu maddeye göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın söz konusu düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.

Bu bağlamda, ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Nispi ticari davalar ise; her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre; bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Üçüncü grup ticari davalar ise; yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır.

Somut olayda uyuşmazlık, davacının, davalı aleyhine ... 2. Genel İcra Müdürlüğü’nün 2023/235759 Esas sayılı dosyası ile başlattığı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazının iptali istemine yönelik olup, bu nevi davaların ticari dava olduğuna ya da Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceğine ilişkin bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. O halde, eldeki davanın ticari dava olarak kabulü ve Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olması için uyuşmazlık konusu işin her iki tarafın birden ticari işletmesi ile ilgili olması ve her iki tarafın da tacir olması zorunludur.

Somut olayda, dosyaya gelen yazı cevaplarından davalının tacir ya da esnaf kaydının bulunmadığı yine potansiyel (gelir getirici kazancı olmayan) vergi mükellefi olduğu bu yönü ile davalının tacir sıfatının bulunmadığı sabit olmakla, davalı tarafın tacir sıfatı bulunmadığından görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olmadığı sonucuna varılmıştır.

Mahkemelerin görevi ancak kanunla belirlenir (HMK m.1). Göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden sayıldığından yargılamanın her aşamasında mahkeme tarafından re’sen nazara alınması gerekir (HMK 20,114,115). Görev konusunda taraflar için kazanılmış hak doğmaz ve yeni bir kanunla kabul edilen görev kuralları kanunda aksine düzenleme yapılmadığı sürece geçmişe de etkilidir (HGK 14.04.2004 tarih 2004/19-218 Esas 2004/221 sayılı kararı).

Dosya içerisinde toplanan tüm deliller ve diğer belgelerin incelenmesinde taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacının, davalı aleyhine ... 2. Genel İcra Müdürlüğü’nün 2023/235759 Esas sayılı dosyası ile başlattığı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın iptali isteminden kaynaklandığı, davalının tacir olmadığı ve itirazın iptalinden kaynaklanan uyuşmazlıklar da mutlak ticari dava sayılmadığından açılan bu davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğundan davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyle (HMK 114/1-c, 115/2) davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davaya bakmaya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeniyle HMK 114/1. c ve 115/2 maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu sebebi ile USULDEN REDDİNE,

2. Kararın kesinleşmesinden itibaren tarafların 2 hafta içerisinde müracaatı halinde dosyanın görevli ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,

3. HMK 331/2 maddesi gereğince yargılama giderlerine görevli mahkemece karar verilmesine,

4. Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. md.gereğince bir karar verilmesine,

Dair; taraf vekillerinin yokluğunda, evrak üzerinden yapılan inceleme sonucuda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 09/02/2024

Katip ...

✎ e-imzalıdır

Hakim ...

✎ e-imzalıdır