Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/862 E. 2023/929 K.

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

...

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/862 Esas

KARAR NO : 2023/929

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... ...

VEKİLİ : Av. ... - ...

DAVALI : ... - ...

VEKİLİ : Av. ... - ...

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 07/11/2022

KARAR TARİHİ : 14/12/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 14/12/2023

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ... Proje Danışmanlığı Mühendislik A.Ş. ile davalı İdare ... Müdürlüğü Etüt ve Proje Dairesi Başkanlığı arasında 2017/659266 ihale kayıt numaralı ihale sonucu 08.02.2018 tarihli ... Gar Uygulama Projelerinin Hazırlanması İşi Hizmeti Alımına Ait Sözleşmesi imzalandığını, yapılacak iş sözleşmenin 5. maddesinde ... Gar Uygulama Projelerinin Hazırlanması işi olarak belirtilmiş, işin teknik özellikleri ve diğer ayrıntılarının sözleşme ekinde yer alan ve ihale dokümanını oluşturan belgelerde yer aldığı düzenlendiğini, müvekkili şirket yüklenici sıfatıyla teknik şartnamede belirtildiği üzere gar, istasyon ve tesislere ait mimari, statik, mekanik, elektrik, peyzaj tip projelerinin hazırlanması, makas başından makas başına tevsiat planının hazırlanması, projenin hazırlanacağı sahanın halihazır haritalarının alınması, zemin etüdü yaptırılması, statik projeye esas zemin etüdü raporlarının düzenlenmesi ile altyapı işlerine ait avan proje, uygulama ve detay tip projeleri, yapım işine yönelik ihale dokümanları, detaylı yaklaşık maliyet hesabı -keşif-metraj-analiz- raporlar, özel teknik şartnamelerinin hazırlanması işleri, yapılara ait 3 boyutlu (3D) görseller, video animasyon ile sunum hazırlanması yükümlülüğü altında iken davalı İdare ise iş sahibi olarak müvekkile sözleşmede belirlenen bedel ile KDV'sini ödeme yükümlülüğü altında olduğunu, davalı idare hakediş ödemesini, hizmet işleri kabul tutanağının düzenlendiği 01.06.2020 tarihinin üzerinden 2 seneyi aşkın süre geçtikten sonra 12.08.2022 tarihinde yaparak müvekkil şirketin mağduriyetine sebep olduğunu, davalı idarenin, müvekkil şirketin hakediş raporuna usulüne uygun şekilde ihtirazı kayıt ekleyerek imzalamasına müsaade etmemesi ve aradan geçen süre boyunca kesin hakedişin düzenlenerek ödemenin yapılmasına ilişkin herhangi bir işlem yapmaması karşısında müvekkil şirket 25.12.2020 tarihli yazı ile hakediş ödemesi hala gerçekleştirilmediği için 5 suret olarak hazırladığı fiyat farkı, mükerrer iş ve 3D sunum proje bedellerini de içeren hakediş raporlarının onaylanarak hakedişin ödenmesi için davalı idareye başvurmuştur. Akabinde davalı idare müvekkil firmaya ilettiği 11.01.2021 tarihli yazı ile gerçekte vuku bulan olayın aksine müvekkilin 20.07.2020 tarihli hakediş raporuna itiraz ederek imzadan imtina ettiğini ve itirazın usulüne uygun şekilde yapılması gerektiğini beyan ederek müvekkiline herhangi bir ödeme yapmadığını, davalı idare yer teslimini süresinde yapmayarak iş bitirme süresinin uzamasına sebebiyet verdiğini, tüm bu nedenlerle fazlaya dair tüm hak ve talepleri ile ıslah ve talep artırım hakları saklı kalmak kaydıyla; eksik ödenen sözleşme bedeli alacağından şimdilik 1.000,00 TL'nin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; eldeki davada Ticaret Mahkemeleri görevli olup mahkemenizce görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, müvekkil idare Kamu İktisadi Teşebbüsü olup tacir sıfatını haiz olduğunu, eldeki dava her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirdiğini, bu nedenle görevli mahkeme ticaret mahkemeleri olup Mahkemenizce dosya üzerinden davanın görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği düşünüldüğünü, ... 7. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/31 E. 2019/117 K. Sayılı ilamı ve ... 23. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/163 E. 2021320 K. Sayılı ilamı emsal nitelikte olup ekte sunulduğunu, her iki hüküm de bu haliyle kesinleşmiş olup yargılamaya ticaret mahkemelerinde devam etmesi gerektiğini, ayrıca dava konusu alacak kalemlerine karşı zamanaşımı itirazında bulunduklarını, dava dilekçesinde hasım olarak daire başkanlığının gösterilmesi de usul ve yasaya aykırı olup daire başkanlığı tüzel kişiliğe haiz olmadığını, söz konusu iş kapsamında İdare’nin ihtiyacına uygun olacak şekilde ... Gar Binası’nın yıkılarak yerine günün şartlarına uygun bir gar binası yapılması ile ilgili proje çalışmaları yürütülmesi amaçlandığını, 19.12.2003 tarih ve 199 sayılı Kütahya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Karar Tutanağında ... Gar Binasının bulunduğu 181 ada 1 parselde bulunan “istasyon sahasının ve istasyonun” tescilli olduğu belirtildiğini, bu sebeple belirsizlik ortadan kalkıncaya kadar işin süresi durdurulmuş, Yüklenici 13.04.2018 tarihli yazısında söz konusu iş için yer teslimi yapılamadığından dolayı geçecek sürede, herhangi bir talebinin olmayacağını taahhüt ettiğini, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE:

Dava; taraflar arasında 08.02.2018 tarihinde imzalanan 2017/659266 ihale kayıt numaralı ... Gar Uygulama Projelerinin Hazırlanması İşi Hizmeti Alım Sözleşmesi kapsamında yüklenici davacının proje hazırlama işini zamanında hazırladığı ancak buna rağmen davalı tarafın edimi olan ücret ödenmesini geç ve eksik yaptığından bahisle hesaplanmayan hakedişinin ve eksik ödenen iş bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Davacı yanın dava dilekçesindeki talebi nitelik itibariyle alacak taleplerine ilişkindir. Eldeki dava 01.01.2019 tarihinden sonra açılmış olmakla, ticari bir dava olarak zorunlu arabuluculuğa tabi olup, arabulucuya başvurmak ve süreç tamamlandıktan sonra dava açılması hususu ve buna uyulmaması HMK'nin 114/2. maddesinde belirtilen "diğer dava şartlarına aykırılık" olarak davanın usulden reddi sebebidir.

Mahkemenin davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi için varlığı veya yokluğu gerekli olan hallere dava şartı denir. Dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi için gerekli olan şartlardır. Buna davanın dinlenebilmesi şartları da denilmektedir. Dava şartlarından biri olmadan açılan dava da açılmış (var) sayılır, yani derdesttir. Ancak mahkeme, dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit edince, davanın esası hakkında inceleme yapamaz, bu durumda davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hakim tarafından re'sen gözetilir. Taraflar bir dava şartının noksan olduğu davanın görülmesine muvafakat etseler bile, hakim davayı usulden reddetmekle yükümlüdür.

6100 sayılı HMK'nın 114/1 maddesinin birinci fıkrasında, tüm davalar bakımından geçerlilik taşıyan dava şartlarının neler olduğu hususu açıkça hükme bağlanmış, HMK 114/2 maddesinde ise, diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin ise saklı olduğu belirtilmiştir.

7155 Sayılı Kanun ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na eklenen ve 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 5/A maddesi ile getirilen “Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir.” hükmü uyarınca konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkındaki ticari davalarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunlu hale gelmiş, yani arabuluculuğa başvurmak dava şartı haline getirilmiş bulunmaktadır.

Yukarıda belirtilen yasal mevzuat hükümleri doğrultusunda gerçekleşen somut olay değerlendirildiğinde;

Dava dilekçesi içeriğine göre, davacı taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanan hak ediş alacağını talep etmektedir. Davacının anılan talebi, kanunda düzenlenen alacak talebi kapsamından kalmakta olup, davanın 7155 Sayılı Kanun ile 6102 sayılı TTK'na eklenen 5/A maddesinin yürürlük tarihi olan 01/01/2019 tarihinden sonra açılmış olduğu ve dava açılmadan arabuluculuğa başvurulmadığı anlaşıldığından HMK 114/2 maddesi yollaması, TTK 5/A maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;

1. HMK. 114/2. maddesi yollaması ile TTK 5/A maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine,

2. Yeterince harç alındığından harç ikmaline yer olmadığına,

3. Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4. Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmının HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde, davacıya iadesine,

5. Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT‘nin 13/2 maddesi uyarınca belirlenen 1.000. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Dair; Tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi. 14/12/2023

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır