Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/202 E. 2024/27 K.
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
Mahkeme Kararı
2017/202
2024/27
17 Ocak 2024
T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2017/202 Esas - 2024/27
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2017/202
KARAR NO : 2024/27
HAKİM :....
KATİP :...
DAVACI : ....
VEKİLLERİ : Av. ....
Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
Av. ....
DAVALILAR : 2-...
3. ...
4. ...
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/03/2017
KARAR TARİHİ : 17/01/2024
K.YAZIM TARİHİ : 19/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ...'nın, ... sayılı dosyası üzerinden kambiyo takip yolu ile icra takibi başlattığını, müvekkili aleyhine başlatılan icra takibini tapu dairesinde işlem yapmak isterken gayrimenkulünde haciz şerhi bulunduğu bilgisi ile öğrendiğini, söz konusu icra dosyası üzerinden Tebligat Kanunu'nun ilgili maddelerine uygun bir şekilde müvekkili şirkete tebligat gönderilmediğini, müvekkiline usulüne uygun tebligat gönderilmediği gibi icra dosyası incelendiğinde müvekkili şirkete yönelik her nasılsa herhangi bir başka işlem yapılmadığının anlaşıldığını, müvekkili şirket hakkında herhangi bir işlem yapılmadan kesin aciz vesikası talep edilmiş olmasının oldukça şüpheli olduğunu, bu talebin müvekkili şirketin gayrimenkulünün sistemde tespit edilmiş olması nedeniyle reddedildiğini, bu şekilde müvekkiline ait gayrimenkul üzerine haciz konulması şerhinin talep edildiğini, icra dosyası incelendiğinde icra dosyasına dayanak olarak gösterilen çek üzerindeki imza ve kaşenin müvekkili şirket yetkilisine ve müvekkili şirkete ait olmadığını, müvekkili şirket ile keşideci veya cirantacı ... arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, söz konusu çek birileri tarafından sahte olarak piyasaya sürüldüğünü, icra dosyası incelendiğinde çek keşidecisi olarak gözüken davalı ...'nun icra dosyasına dayanak olarak gösterilen çekin sahte olarak düzenlendiğini beyan ettiğini, konuyla ilgili yapmış olduğu şikayet üzerine ... nolu dosyası üzerinden soruşturma başlatıldığını, davalı lehtar firmaya ait imza sirküleri incelendiğinde söz konusu imzalar ile çekin arkasında bulunan imzanın benzerlik göstermediğinin çıplak gözle dahi görüldüğünü, lehtar firma adına atılan imzanın sahte olduğunun anlaşıldığını, lehtar adına atılan imzanın şirketin yetkilisi tarafından atılmadığı anlaşıldığından davalı ...'nın gerçek ve/veya yetkili hamil olmadığını gösterdiğini, tüm bu hususlar değerlendirildiğinde müvekkili firmanın öncelikle borçlu bulunmaması nedeniyle çek bedelinin ödemesi mümkün olmadığını, alacaklı tarafından müvekkili firma aleyhine yapılan icra takibi nedeniyle müvekkili şirketin gayrimenkulüne haciz şerhi işlendiğini, aynı zamanda müvekkili şirketin bankalar nezninde ki itibarı ve puanı zarar gördüğünü, bu durumun müvekkili şirketin ticari faaliyetini etkilediğini, müvekkili firma söz konusu çekten kaynaklı borçlu olmadığını, lehtar olarak gözüken müvekkili firmanın yetkilisinin imza ve kaşesi sahte olarak atıldığını, bu nedenle öncelikle müvekkili şirketten tahsil edilerek icra dosyasına gelen paraların davalı alacaklıya ödenmemesi için tedbir kararı verilmesini, öncelikle, müvekkili şirketten tahsil edilerek icra dosyasına gelen paraların davalı alacaklıya ödenmemesi için tedbir kararı verilmesine, müvekkili lehtarın imzasının sahte olması nedeniyle davalı ...'nın gerçek hamil olmaması nedeniyle alacaklı olmadığının tespitine, takibin iptaline ve müvekkil lehine alacaklı taraf aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın iddia ve taleplerinin haksız olup reddi gerektiğini, davacı yanın, şirkete hiçbir şekilde tebligat yapılmaksızın şirket hakkında kesin aciz vesikası talep edildiğini, işbu talebin şirketin üzerinde gayrimenkulün bulunması sebebiyle reddedildiğini, bunun üzerine şirketin gayrimenkulü üzerine haciz şerhi işlendiğini, gerçekleştirilen işlemin hukuka aykırı olduğunu iddia ve beyan ettiğini, öncelikle müvekkili tarafından bahse konu senede ilişkin icra takip dosyası kapsamında düzenlenen ödeme emrinin ... tarafından davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu adrese tebliğe çıkartıldığını, icra takip dosyası kapsamında tebligat parçasının ... dosyasına gelmemesi sebebiyle ... A.Ş. ... 'ne müzekkere yazıldığını, işbu müzekkereye verilen cevapta; akıbeti araştırılan .... barkod numaalı tebligatın tebliğ parçası (mazbatası) 26.01.2015 tarihinde sehven .... 'nde daimi çalışan ... imzasına teslim edildiği yönünde cevap verildiğini, ... tarafından da; ... tarafından verilen yazı cevabında, tebliğ parçasının sehven... 'ne teslim edildiğini tespit ettiğini, ancak ilgili yazıda tebliğ dendiği bila denmediğini, dolayısıyla tebliğ parçasının tebligatın yapılmış olması anlamına geldiğinden bahisle, taraflarından açılan talepler kabul edilerek dosya kapsamında gerekli iş ve işlemler gerçekleştirildiğini, özellikle belirtmek gerekir ki; müvekkilin bahse konu dosya kapsamında, dosya borçlusu ... hakkında aciz vesikası talebi olmuş olup, borçlulardan yalnız birisine karşı aciz vesikası talep edilemeyeceğini, davacının üzerine kayıtlı malvarlığının bulunduğu gerekçesi ile talebinin reddedildiğini, dolayısıyla; tebligata ilişkin olarak müvekkil tarafından gerçekleştirilmiş herhangi bir hukuka aykırı işlem bulunmamakta olup, aksi yönde kanaat hasıl olsa bile herhangi bir kusuru bulunmadığını, bu nedenle; davacı yanın aksi yöndeki iddia ve beyanlarının reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili .... barosuna kayıtlı avukat olduğunu, çek cirantalarından ve davalı olan ... de .... barosuna kayıtlı avukat olup müvekkilinin bürosunda bir süre çalıştığını, çalıştığı bu süre zarfında müvekkilden borç almış ve borcu karşılığında takibe konu çeki verdiğini, yani söz konusu çek müvekkile diğer davalı ... tarafından geçtiğini, müvekkili çekin ne şekilde bu şahsa geçtiğini bilmemekle diğer cirantaları ve çeki keşide eden şahsı tanımadığını, söz konusu çek vadesi geldiğinde bankaya ibraz edildiğini, bankaca karşılığı yoktur kaşesi basıldığını, banka tarafından yapılan incelemede çekin sahte olup olmadığı hususunda bir bilgi verilmediğini, bilindiği üzere bankalar ilk önce keşidecinin imzasını kontrol etmekte ve imzanın uyuşmasını müteakip arkasına karşılığı yoktur kaşesini bastıklarını, imza uyuşmazlığı olmadığı takdirde bu hususu belirttiklerini, müvekkili söz konusu çekin banka teyidinden sonra iddia edildiği üzere sahte olduğunu anlaması zaten mümkün olmadığını, bu sebeple söz konusu çek tahsil için usul ve yasaya uygun olarak icraya konulduğunu, müvekkili burada iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu, sadece kendisinden önceki cirantayı tanımaktadır ve çeki bu şahıstan alacağına karşılık olarak almıştır. Çekin geçmişini bilmesi mümkün olmadığı gibi diğer ciranta ve keşidecileri de tanımadığını, müvekkili iyi niyetli olarak alacağını almak için takip başlattığını, müvekkili tarafından söz konusu çekin icra takibine konulmasında ilgililerden tahsil talebinde bulunulması hukuken geçerli bir durum olduğunu, davacı yan dilekçesinde “müvekkil şirket hakkında herhangi bir işlem yapılmadan kesin aciz vesikası talep edilmiş olması oldukça şüphelidir ” denildiğini, ancak önemle belirtmek gerekir ki, daha önce de beyan ettikleri şekilde ilgili icra dosyasından da görüleceği gibi aciz vesikası sadece davalılardan ve takip borçlularından olan ... adına talep edildiğini, davacı şirket hakkında herhangi bir aciz vesikası talep edilmediğini, davacı yanın bu yöndeki iddialarının haksız ve mesnetsiz olup mahkemeyi yönlendirme amacı taşıdığını, ... her ne kadar çekin sahte olduğunu iddia etmiş olsa da, ekte mübrez 21.01.2015 tarihli beyanında, herhangi bir malvarlığının bulunmadığı, ticaretteki işlerinin kötüye gittiğini, battığını, her şeyini kaybettiğini, geçimini babasının ve ailesinin yardımı ile sağladığını, borcunu ödeme gücü bulunmadığını ve ileride gücü yettiğinde ve ekonomisi düzeldiğinde borcunu ödemeye çalışacağını beyan ettiğini, tüm bu nedenlerle müvekkilin iyi niyetli son ciranta olduğu dikkate alındığında söz konusu çekin geçmişini bilemeyeceğinden yasal takip başlatılmasında herhangi bir sakınca bulunmadığını, zira kabul anlamına gelmemekle birlikte şayet çekin sahteliği kanıtlanırsa bu hususun iyiniyetli müvekkili tarafından bilinmemesi ve bilebilecek durumda olmaması nedeniyle herhangi bir kusuru olmayacağından aleyhine yargılama giderleri ile vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, kaldı ki çekin sahte olup olmadığı husus da kesinlik kazanmadığı için ve açıklanan nedenler ile davacı yanın iddia ve taleplerinin reddi gerektiğini, açıklanan nedenlerle beyanlarımızın kabulü ile davacı yanın ikame ettiği haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...'a usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
Davalı ... ...'a usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
Davalı ...'na usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
DELİLLER:
.... Esas sayılı (Yeni Esas: ... Esas) dosyası
... C.Başsavcılığı'nın .... Soruşturma nolu dosyası
... CBS soruşturma sayılı dosyasına ilişkin cevabi yazı
... Esas sayılı cevabi yazıları
12/09/2017 tarihinde ... (CBS Sorusturma Dosyası) sayılı dosyasının mahkememize gönderilmesinin istenildiği, 13/02/2019 tarihinde ... (CBS Sorusturma Dosyası) sayılı dosyası akıbeti hakkında mahkememize bilgi verilmesi istenildiği, 20/06/2019 tarihli cevabi yazı ile... sayılı soruşturma dosyasında soruşturma halen devam etmekte olup, soruşturma dosyasının bir örneği UYAP üzerinden gönderildiğinin belirtildiği ekte söz konusu dosyaya ilişkin UYAP ortamından evraklar gönderildiği, 05/02/2018 tarihinde ... Esas sayılı (Yeni Esas: ... Esas) dosyasının istenildiği, İcra Müdürlüğünün 15/02/2019 tarihli cevabi yazısı ile Müdürlüğün takip dosyasının mahkememize gönderildiğini bildirildiği, fiziki dosyasının çek aslı olmadığı halde mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.
... 'nün 15/04/2022 tarihli ve ... İcra Dosyası sayılı cevabi yazısında ile davaya konu çek aslının yazıları ekinde gönderilen 26/12/2015 tarihli yazıları ... CBS soruşturma dosyasına teslim edilmek üzere 08/01/2016 tarihinde ... sicil nolu personel imzasına teslim edildiği ve teslim tarihinden sonra Çek aslının Müdürlüğümüze teslim edildiğine ilişkin yazı bulunmadığının belirtildiği ve ekte çek aslının teslimine ilişkin tutanak örneğinin UYAP ortamından gönderildiği görülmüştür.
... mahkememizce yazılan 27/07/2022 tarihli yazı ile dava konusu ... ... Şubesine ait ... numaralı, 15/12/2014 keşide tarihli, 29.500,00 TL bedelli çekin aslının Başsavcılığınızın .... Soruşturma dosyasına gönderildiği belirtilen ... cevabi yazısı yazımız ekinde gönderilmiş olup, ilgili çekin imza incelemesine gönderilmek üzere mahkememize duruşmanın bırakıldığı 07/09/2022 tarihinden önce gönderilmesi istenilmiştir.
.... 'nun 05/09/2022 tarih, .... İç muh. Sayılı yazısı ile belirtilen .... numaralı soruşturma dosyasının ... Mahkemesinden ... dava esası aldığı anlaşılmış olup, ilgili bilgi ve belge isteminin ilgili mahkemeden istenmesine ilişkin cevabi yazı üzerine ... Mahkemesine yazılan 09/09/2022 tarihinda yazılana yazıya 14/09/2022 tarihli cevabi yazı ile ... Mahkemesi'nden mahkememizin ... Es sayılı dosyasından 15/12/2014 keşide tarihli 29.500 TL bedelli çekin aslının gönderilmesi istenilmiş ise de mahkememizin 14/09/2022 tarihli cevabi yazı ile .... Es sayılı dosyası hakaret suçundan sanık ... hakkında açılan dava dosyası olduğunun bildirildiği ve dosya örneğ nin UYAP ortamından gönderildiğinin bildirildiği .... Mahkemesinin 28/02/2023 tarihli ve ... -Ceza Dava Dosyası konulu cevabi yazısında .... Es sayılı dosyasından "... ... Şubesine ait ... numaralı, 15/12/2014 keşide tarihli, 29.500,00 TL bedelli " çekin gönderilmesi istenilmiş ise de mahkememizin ... Es sayılı dosyası sanık ... hakkında hakaret suçundan açılmış olup, talep edilen çekin mahkememiz dosyası ile ilgili olmadığı, iddianamede veya dosyada çekle ilgili herhangi bir kaydın bulunmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
... 'nün 06/04/2023 tarihli cevabi yazısında Çek aslının sırasında yazı ekinde gönderilen 26/12/2015 tarihli yazımızla .... CBS soruşturma dosyasına teslim edilmek üzere 08/01/2016 tarihinde ... sicil nolu personel imzasına teslim edildiği ve teslim tarihinden sonra Çek aslının Müdürlüğümüze teslim edildiğine ilişkin yazı bulunmadığı ve çek aslının mahkememize gönderilemediğini bildirildiği görülmüştür.
.... 07/04/2023 tarih,... Karar sayılı yazısı ile mahkememize ... soruşturma, ... karar sayılı Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar Dosyası içerisinde çek aslının bulunmadığı, dosya içerisinde yapılan detaylı incelemede; ''Yapılan soruşturma neticesinde ... Esas sayılı dosyasına konu çekin ele geçmediği, bu hususta ihmali olanlar hakkında ... suç duyurusunda bulunulduğu, bu hali ele geçmeyen çek üzerinde iğfal kabiliyeti olup olmadığı, sahtecilik yapılıp yapılmadığı hususlarında herhangi bir inceleme yapılmamış olması, bugün itibariyle de yapılmasında fiili imkansızlık olması nedeniyle takipsizlik kararı verilmesi gerektiği" belirtilmekle, Olay nedeniyle çekin ele geçmemesi nedeniyle KAMU ADINA KOVUŞTURMA YAPILMASINA YER OLMADIĞINA'' şeklinde karar verildiğinin belirtildiği ve ekinde .... 12/04/2021 tarih, ... Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın gönderildiği incelenmesinde şikayetçinin .... olduğu ve atılı suçun resmi belgede sahtecilik, kamu kurum ve kuruluşları vb. Tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık olduğu ve kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.
Takibe konu çek aslı Mahkemenize sunulamamıştır. ... ... Şubesine ait ... numaralı, 15/12/2014 keşide tarihli, 29.500,00 TL bedelli çekin aslının Başsavcılığınızın .... Soruşturma dosyasına gönderildiği belirtilen ... cevabi yazısı yazımız ekinde gönderilmiş olup,15/04/2022 tarihli cevabi yazısı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davadaki uyuşmazlık; Davacıının lehtar/ciranta olduğu, çekteki davacı imzasının davacı tarafından kabul edilmediğinden, imzanın davacıya ait olup olmadığı ve borcu olup olmadığına ilişkindir.
Kıymetli evrak nitelikli borç senedi mahiyetindedir (TTK m. 646). Borç senedi ise borç ikrarını içerir. Kıymetli evrakta -senette- hile veya ağır kusuru bulunmadıkça, borçlu vade geldiğinde senedin niteliğine göre alacaklı olan kimseye ödemede bulunmakla borcundan kurtulur (TTK m. 646/2).
İlkesel olarak kambiyo senetlerinin illetten mücerret olması ve bononun içerdiği hakkın senetten ayrı olarak ileri sürülememesi ve başkalarına da devredilememesi, vasıflı ve soyut bir borç ikrarı olması ilkeleri karşısında; eski borç ''asıl borç ilişkisi olarak'' varlığını korumaktadır.
... 'nun 13.06.2018 tarih, ... sayılı kararında ''Kıymetli evrak ve bu bağlamda bir kambiyo senedi, içerdiği hakkın senetten ayrı olarak ileri sürülemediği ve başkalarına da devredilemediği vasıflı ve soyut bir borç ikrarıdır ( ....). Soyutluk (mücerretlik) ise senedin içerdiği hakkın doğumuna sebep olan temel hukuki ilişkinin senet metninden anlaşılamaması anlamına gelir. Soyutluğun senede yüklediği ilk özellik, hamilin artık senette gösterilen alacağın alacaklısı olduğu konusunda, senetten başka bir delil sunmasına gerek bulunmaması; alacağını sadece bu senetle ispatlayabilmesidir (....). şeklinde belirtilmiştir.
.... Dairesi'nin 16/05/2022 tarih, ... sayılı kararında da ifade edildiği üzere; borçlunun, temel borç ilişkisinden dolayı herhangi bir nedenle sorumlu tutulamayacağını ileri sürerek açtığı menfi tespit davası, öğreti ve uygulamada bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası olarak adlandırılmaktadır. Bedelsizlik ise, bir kambiyo senedinin ihdasına neden olan temel alacağın herhangi bir nedenle mevcut olmamasıdır (....). Başka bir deyişle bir kambiyo taahhüdünün temel alacağı geçersizse ya da sona ermişse, o kambiyo taahhüdü bedelsiz demektir. Bu anlamda senedin bedelsiz sayılmasında esas alınan husus, temel borç ilişkisinin kendisi değil, bu temel borç ilişkisinden doğan temel alacaktır. Bu itibarla bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası ile maddi hukuk bakımından borcun mevcut olup olmadığının tespiti amaçlanmakta; borçlu olmadığını iddia eden borçluya, genel hükümlere göre bu durumu tespit imkânı verilmektedir. Dava neticesinde borçlu olunmadığının tespiti hâlinde ise davacı (borçlu) hakkında bir icra takibi başlatılması engellenmiş olacak veya başlatılan ve devam eden icra takibi iptal edilerek, davacının mevcut olmayan bir borcu ödemesi engellenmiş olacaktır.
Bedelsizliğe dayalı menfi tespit davasının yasal dayanağı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 77 vd. maddelerinde düzenlenen sebepsiz zenginleşmedir. Zira kambiyo senetlerinde geçerli olan mücerretlik (soyutluk) ilkesi gereğince, temel alacağın mevcut olmaması veya geçersiz olması, kambiyo senedinin hükümsüzlüğü sonucunu doğurmamakta; buna karşılık temel ilişkideki sakatlık, kambiyo borçlusuna, borçlu olmadığının tespitiyle birlikte, alacaklıya karşı sebepsiz zenginleşme def’ini dermeyan etme hakkını vermektedir.
Kambiyo senedinin düzenlenmesinde en önemli unsur temel alacağın varlığıdır. Ancak temel alacağın senedin tanzimi anında mutlak surette varlığı gerekli değildir. Başka bir deyişle kambiyo senedinin metninde muayyen bir meblağın yazılması gerekli ise de bu husus temel alacağın da muayyen olmasını gerektirmez; temel alacak doğduğu anda, senette yazılı olan miktardan az ise, senet kısmi bedelsizliğe uğrar (....). Bu itibarla taraflar arasında temel ilişkinin varlığına rağmen, temel alacağı doğmamış ancak doğması mümkün ya da şarta bağlanmış bir alacak için veyahut da cezai şarta ilişkin olarak kambiyo senedi düzenlenebilir. Bu şekildeki bir alacağa bağlı olarak düzenlenen senet, vadesi gelmesine rağmen alacak doğmamışsa, o an için bedelsizdir. Fakat bu bedelsizlik geçici bir süre için olup, alacak doğunca senedin bedelsizliği alacak miktarı kadar ortadan kalkacaktır (....). Bu kapsamda kambiyo senedinin teminat amacıyla verildiği iddiası da temelinde bedelsizliğe dayalı bir iddiadır. Ancak kural olarak kambiyo senedinin teminat olarak verilmesi senedin doğrudan bedelsizliğine yol açmaz; teminat altına alınan borcun yerine getirilmesi ve teminat ihtiyacının ortadan kalkması ile senet bedelsiz hâle gelir.
.... Dairesi'nin 23.11.2022 tarih, .... sayılı kararında da belirtildiği üzere borçlu, kambiyo senedi nedeniyle alacaklıya karşı, genel olarak, ya kambiyo taahhüdünün hükümsüz olduğunu ya da temel borç ilişkisinden dolayı herhangi bir nedenle sorumlu tutulamayacağını ileri sürerek menfi tespit talebinde bulunabilir. Borçlunun kambiyo senedi borcundan dolayı sorumlu olmaması, doğrudan doğruya kambiyo senetleri hukukundan doğan nedenlerden kaynaklanabileceği gibi, temel borç ilişkisine yönelik nedenlere de dayanabilir. Borçlunun, temel borç ilişkisinden dolayı herhangi bir nedenle sorumlu tutulamayacağını ileri sürerek açtığı menfi tespit davası, öğreti ve uygulamada bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası olarak adlandırılmaktadır. Bedelsizlik ise, bir kambiyo senedinin ihdasına neden olan temel alacağın herhangi bir nedenle mevcut olmamasıdır (....).
Kambiyo taahhüdünün temel alacağı geçersizse ya da sona ermişse, o kambiyo taahhüdü bedelsiz demektir. Bu anlamda senedin bedelsiz sayılmasında esas alınan husus, temel borç ilişkisinin kendisi değil, bu temel borç ilişkisinden doğan temel alacaktır. Bu itibarla bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası ile maddi hukuk bakımından borcun mevcut olup olmadığının tespiti amaçlanmakta; borçlu olmadığını iddia eden borçluya, genel hükümlere göre bu durumu tespit imkanı verilmektedir. (... 08.02.2022 tarih ve ...sayılı ilamı)
Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer. Davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.6). Alacak kambiyo senedine dayanıyorsa kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan ispat yükü ise davacı borçludadır.
Kambiyo taahhüdünün temel alacağı geçersizse ya da sona ermişse, o kambiyo taahhüdü bedelsiz demektir. Bu anlamda senedin bedelsiz sayılmasında esas alınan husus, temel borç ilişkisinin kendisi değil, bu temel borç ilişkisinden doğan temel alacaktır. Bu itibarla bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası ile maddi hukuk bakımından borcun mevcut olup olmadığının tespiti amaçlanmakta; borçlu olmadığını iddia eden borçluya, genel hükümlere göre bu durumu tespit imkanı verilmektedir. (... 08.02.2022 tarih ve ... sayılı ilamı)
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, icra dosyası, .... Mahkemesi'nin ve .... cevabi yazıları ile tüm dosya kapsamına göre somut olayda davacı senetteki imzanın sahte olduğunu ileri sürdüğü ve imza incelenemesine esas senet aslınn ise ibraz edilemediği, senedin hükümsüzlük iddiasına ilişkin imza incelemesi yapılamamış olması ve senedin bulunamamış olması nedeniyle senetin hükümsüz olma ihtimaline göre menfi tespit davasının kabulü gerekmiş; keza .... 07/04/2023 tarih,.... Karar sayılı yazısı ile mahkememize .... soruşturma,... karar sayılı Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Kararı karşısında davacının menfi tespit davasının kabulüne karar vermek ..... Esas sayılı dosyasında takibe konu; ... ... Şubesi'ne ait keşidecisi ... olan, lehtarı ... Tur. Taş. Teks. İnş. Taahhüt Pet. Ltd. Şti., keşide yeri ..., çek nosu ..., 15/12/2014 keşide tarihli ve 29.500,00-TL bedelli çek yönünden davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, davalılar aleyhine takipte kötü niyet tespit edilmediğinden yasal koşullar oluşmadığın icra ya da kötü niyet tazminat isteminin reddine karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1. Davacının Menfi Tespit Davasının KABULÜ ile; ... esas sayılı dosyasında takibe konu; ... Şubesi'ne ait keşidecisi ... olan, lehtarı ... Tur. Taş. Teks. İnş. Taahhüt Pet. Ltd. Şti., keşide yeri ..., çek nosu ..., 15/12/2014 keşide tarihli ve 29.500,00. TL bedelli çek yönünden davacının davalılara BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2. Davalılar aleyhine yasal koşullar oluşmadığın icra ya da kötü niyet tazminat isteminin reddine,
3. Alınması gereken 2.015,14TL harçtan peşin alınan 503,79TL'nin düşümü ile eksik 1.511,35 TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
4. Davacı tarafından yatırılan Başvurma harcı: 44,40 TL, Peşin Harç: 503,79 TL ve Vekalet harcı: 6,40TL olmak üzere toplam 554,59TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5. Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ve takdir olanan 17.900,00TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
-
Davacı tarafından yapılan ve ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterildiği üzere; davetiye ve müzekkere tebligat gideri 1.713,21TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
-
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırına iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile .... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/01/2024
Katip ...
¸[e-imzalıdır]
Hakim ...
¸[e-imzalıdır]
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.
Anahtar Kelimeler
Kaynak: karar_mahkeme
Taranan Tarih: 25.01.2026 18:46:29