Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/494 E. 2023/809 K.

T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/494 Esas - 2023/809

T.C.

ANKARA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/494

KARAR NO : 2023/809

HAKİM : ...

KATİP : ...

DAVACI : ...

VEKİLİ : Av. ....

DAVALI :....

VEKİLİ : Av. ...

DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/07/2022

KARAR TARİHİ : 15/11/2023

K.YAZIM TARİHİ : 17/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı alacaklı, müvekkili ... aleyhine .... E. sayılı dosyası üzerinden başlattığı takip ile, aslen hakkı olmadığı bir alacağı, kötü niyetle ve müvekkilini zarara uğratmak kastıyla tahsil ettiğini, davalı alacaklının kötü niyetli olarak başlattığı ve haksız biçimde tahsil etmeye çalıştığı sözleşmeye konu borcun bulunmadığının tespit edilmesi ve tahsil edilen miktarın istirdadı için iş bu davayı açmak gerektiğini, davalı alacaklının müvekkili aleyhine, aslen hak kazanmış olmadığı sözde alacağı için kötü niyetle icra takibi başlattığını, taraflarınca haksız ve dayanaksız olarak tanzim olunan ödeme emrine, 10.07.2018 tarihinde öğrenilmesi sonrası yasal süre içerisinde borca, takibe, faiz oranına, faize, işlemiş faize ve tüm ferilerine itiraz edilmişse de itirazın süresinde olmadığından bahisle takibin devamına karar verildiğini, bu sebeple müvekkilinin dosya borcunu haciz tehdidi altında ödediğini; davalının davacı müvekkilinden sözde alacağını bu yolla tahsil ettiğini, müvekkiline yapılan usulsüz tebliğ nedeni ile ödeme emrinin iptaline ve icra memur muamelesine dair şikayetlerine ilişkin .... Esas sayılı dava açılmış olup, istinaf incelemesindeki davalarının derdest olduğunu, bu sözde borcun tahsili yasaya ve usule aykırı olduğunu,.... 17/09/2021 tarihli Karar Tensip Tutanağıyla "Dosyada ödeme emri tebliğ mazbatası taralı olmadığından UYAP ortamında takibin kesinleşip kesinleşmediği anlaşılamamış olup, ödeme emrinin taranması için ilgili İcra Katibinin görevlendirilmesine, ödeme emri tarandıktan sonra fiziken çıkarılarak ilgili Müdüre karara sunulmasına" kararı verildiğini, tensip kararında açıkça görüleceği üzere, yasal şikayet sürelerinin 28/09/2021 tarihinden itibaren başlamasına ve 7 günlük yasal süre içerisinde 01/10/2021 tarihinde şikayette bulunulmasına rağmen şikayetin süre aşımı nedeniyle reddi kararına karşı taraflarınca istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, .... Esas sayılı dava dosyasının celbini talep ettiklerini, anılan tensip kararından anlaşıldığı üzere, takibin kesinleşip kesinleşmediği anlaşılamadan müvekkilinin malvarlığı üzerine ve alacaklı olduğu dosyalara hukuka aykırı şekilde haciz tesis edildiğini, takibe ilişkin mazbatalar taranmadan, takibin kesinleştiğine dair tensip kararı verilmeden hatalı şekilde haciz tesis edilerek müvekkilinin mağdur edildiğini, açıklanan ve Mahkemenizce re'sen dikkate alınacak tüm nedenlerle; Müvekkil ...'in davalı alacaklıya borçlu bulunmadığının tespitine, .... Esas sayılı dosyasına konu takibin iptaline, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkilinin borçlu olmadığı halde farklı tarihlerde icra baskısı altında ödemek zorunda kaldığı toplam 40.643,42 TL'lik (5.377,08TL 24/11/2021 tarihli Borç tahsilatı, 25.014,03 TL 17/06/2022 tarihli Borç tahsilatı, 64,75 TL 17/06/2022 tarihli Masraf avansı, 5.349,16 TL 23/06/2022 tarihli Borç tahsilatı, 4.773,65 TL 24/06/2022 tarihli Borç tahsilatı, 64,75 TL 24/06/2022 tarihli Masraf avansı) meblağın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizi ile istirdadına, her türlü yargılama harç ve masrafları ile arabuluculuk ve dava vekalet ücretlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ...'in, davalı müvekkili ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından aleyhinde başlatılan .... Esas sayılı dosyası nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile dosyaya yapılan ödemelerin istirdadı talebiyle iş bu davayı açtığını, müvekkili şirket aleyhine açılan iş bu davayı kabul etmediklerini, öncelikle davaya karşı zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davalı müvekkili şirket ile davacı arasında 25.08.2015 tarihli ... akdedildiğini, davacı tarafın iş bu sözleşmeyle ".... Parsel Konut İnşaatı İşi'nin projeler, detaylar, mahal listeler ve teknik şartnameler çerçevesinde metrajlarının yapılması, ... veya diğer resmi kurumların (.... ...vb) güncel birim fiyatları ile yaklaşık maliyet hazırlanması işini" üstlendiğini, bahsi geçen sözleşme gereğince davalı müvekkili tarafından davacıya toplamda 18.500,00-TL ödeme yapıldığını, davacı ..., sözleşme gereği üstlendiği edimlerini yerine getirmediği gibi, müvekkili şirketten tahsil ettiği parayı da müvekkiline iade etmediğini, bunun üzerine davalı müvekkili şirket tarafından cari hesaptan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla davacı hakkında .... Esas sayılı icra takip dosyası başlatıldığını, bu dosyadan gönderilen ödeme emri davacı tarafa tebliğ edildiğini,, davacı ise itiraz süresi geçtikten sonra dosyaya borca itiraz dilekçesi sunduğunu, davacının borca itirazı süresinde olmadığından davacının haciz kaldırma talebinin İcra Müdürlüğü tarafından reddedildiğini, bunun üzerine davacı taraf, .... Esas sayılı dosyasında şikayet yoluna başvurduğunu, davacının şikayeti üzerine, 09/11/2021 tarihli 2021/1265 Karar sayılı ilamla "şikayetin süre aşımı nedeniyle reddine" karar verildiğini, dosyanın halen istinaf incelemesinde olduğunu, davacı tarafın kötü niyetli olduğunu, davacı sözleşmeyle üstlendiği işi yapmadığı gibi, davalı müvekkilinden tahsil ettiği tutarları müvekkiline iade etmeyerek müvekkilinin zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, tüm bu nedenlerle, davalı müvekkili hakkında iş bu haksız davanın reddini talep etme zorunluluğunun hasıl olduğunu, sunulan nedenlerle; müvekkili hakkındaki haksız davanın reddine, davacının alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:

.... E, sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklının ... San. Tic. A.Ş., borçlunun ... olduğu; 18.500,00TL alacak için 13/06/2018 tarihinde icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 28/06/2018 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun/vekilinin 10/07/2018 tarihli dilekçesi ile icra takibine, borcun tamamına, faize ve tüm ferilerine itirazı sonucu icra takibinin durduğu anlaşılmıştır.

.... Mahkemesinin 09.11.2021 tarih, .... sayılı Gerekçeli kararında davacının ... olduğu, davalının ... San. Tic. A.Ş. olduğu, ".... Esas sayılı dosyasından takip alacaklısı davalı tarafından takip borçlusu davacıya karşı 18.500,00 TL tutarındaki cari hesap alacağından ötürü 13.06.2018 tarihinde ilamsız icra takibi başlattığı, örnek .... ödeme emri öncelikle davacının “.... adresine gönderildiği, tebligat 22.06.2018 tarihinde bila iade döndüğünü, bu adresin aynı zamanda davacının mernis adresi olduğunu, aynı adrese 28.06.2018 tarihinde TK 21/2'ye göre tebliğ yapıldığını, davacı mernis kayıtlarına göre, 01.10.2019 tarihinde farklı bir adrese taşındığından yapılan tebligat geçerli bir tebligat olduğu belirtilmiştir. Davacı vekilinin 10.07.2018 tarihinde borca ve ferilerine itiraz ettiği, bu tarih itibari ile davacı taraf, yapılan tebligattan haberdar olduğunu, söz konusu itiraz .... 28.09.2021 tarihi itibariyle itiraz yasal süresinde olmadığından reddedildiği, her ne kadar ödeme emrinin UYAP'a geç taranması nedeniyle .... davacı borçlunun itirazı hakkında geç bir tarihte karar verilmişse de yapılan tebligatta bir usulsüzlük bulunmadığı için davacı 28.06.2098 tarihi itibari ile yapılan tebligattan haberdar olduğu, aksi düşünülse bile davacı dava dilekçesinde de belirtildiği üzere en geç icra dosyasına itiraz ettiği 10.07.2018 tarihi itibariyle takipten ve yapılan tebligattan haberdar olduğu açık olduğu, usulsüz tebligat şikayeti 7 günlük süreye tabi olduğu, tebligatın usulsüz olduğu kabul edilse bile (Mahkeme tarafından 28.06.2018 tarihli tebligatın geçerli olduğu icra dosyasına yapılan itirazın süresinde olmadığı kanaatine varıldığı, 10.07.2018 tarihinden itibaren başlayan 7 günlük yasal süresi içerisinde davacı tarafça şikayette bulunulmadığı yasal süre dolduktan sonra 01.10.2021 tarihinde şikayette bulunduğu anlaşıldığından şikayetin süre aşımı nedeniyle reddine karar verildiğinin" belirtildiği görülmüştür.

BA, BS formları ile ticari defter ve kayıtlar ibraz edilmiştir.

Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Bilirkişi kurulundan alınan 10/02/2023 ve 10/04/2023 tarihli bilirkişi ek raporundatarihli raporda; Davacı ...'e (...) ait ticari defterler üzerinde yapılan incelemeler neticesinde davacıya ait 2015 ve 2016 yılları serbest meslek kazanç defterlerinin 6102 Sayılı yeni TTK‟nun 64. Maddesinin 3.Fıkrası gereğince açılış tasdiklerinin usulünce noter aracılığı ile kanuni süresinde tasdik ettirildiğini, kapanış tasdikine tabi olmadığını, mevcut haliyle davacıya ait ticari defterlerin 6102 Sayılı yeni TTK‟nun 64.maddesi uyarınca sahibi lehine delil olma özelliğine “haiz olduğu”nu, davalı şirket ile ilişkili kayıt ve işlem bulunmadığını, davalı ... San. ve Tic. A.Ş' ne ait ticari defterler üzerinde yapılan incelemeler neticesinde davalı şirketin 2015 ve 2016 yıllarına ait ticari defterlerinin 6102 Sayılı yeni TTK‟nun 64. maddesinin 3.fıkrası gereğince açılış ve kapanış tasdiklerinin usulünce noter aracılığı ile kanuni süresinde tasdik ettirildiğini, mevcut haliyle davalı şirkete ait ticari defterlerin 6102 Sayılı yeni TTK‟nun 64.maddesi uyarınca sahibi lehine delil olma özelliğine “haiz olduğu”nun anlaşılmış olduğunu, davalı şirkete ait ticari defterlerde davacı şirket ile ilişkili kayıtların ... kodlu verilen sipariş avansları alt hesabında izlenmiş olduğunu, davalı şirketin ticari defterlerinde yer alan kayıt ve işlemlere göre davacı ile ilişkili fatura kaydı bulunmadığı, davalı şirketin 4.250,00.-TL çek ve 3 adet EFT/Havale ödeme işlemi ile 4.250,00.-TL olmak üzere davacıya toplam 18.500,00.-TL avans şeklinde ödeme kayıtlarının bulunduğunu, dosyaya ekinde yer alan ... Esas sayılı takip dosyası ile 13.06.2018 tarihinde davacı ... aleyhine icra takibine başvurulan 18.500,00 TL‟lik icra takibinin davalı şirketin defter kayıtları ile uyumlu olduğu bildirilmiştir.

Bilirkişi kurulundan alınan 20/07/2023 tarihli bilirkişi 2.ek raporunda Flash diskte bulunan belgelerin, yapı yaklaşık maliyeti hesabın değerlendirilmesi neticesinde; Dava konusu işe ait blokların sözleşme şartlarına göre içinde mekanik tesisat yaklaşık maliyetinin olmayacağı bir yapı yaklaşık maliyetinin; flash diskte bulunmayan ... işlerine ait metraj ve keşif olmadığı için, sözleşme şartlarının % 100 oranında yerine getirildiği bir yapı yaklaşık maliyetini hesabını ortaya koyamayacağını, ancak bu eksikliğin, yapı yaklaşık maliyetinin, toplam yapı maliyetinin %3’ü oranında bir eksik maliyet hesabına yol açacağı sonucuna varıldığı bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Davadaki uyuşmazlık; Davalının davacı aleyhine, .... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı icra takibine borca, takibe, faiz oranına, faize, işlemiş faize ve tüm ferilerine davacı tarafça itiraz edildiği, ancak itirazın süresinde olmadığından bahisle takibin devamına karar verildiği, davacının söz konusu takipteki borcu ödediği ve icra dosyasına konu borcun unsurlarını taşımadığından borç niteliği kazanmadığı, ve davacıya usulsüz tebliğ yapıldığı ileri sürülerek .... Esas sayılı dava dosyasında ödeme emrinin iptaline ve icra memur muamelesine dair şikayete ilişkin dava açıldığı, ve davanın istinaf aşamasında olduğu, icra baskısı altında ödemek zorunda kaldığı ileri sürülerek ödenen meblağın istirdadı ile söz konusu takibin iptaline ve davalı tarafın davacıdan tazminat istemine ilişkin olduğu, taraflar arasında 25/08/2015 tarihli danışmanlık hizmet alım sözleşmesindeki edimlerin yerine getirilip getirilmediği, tarafların kusurunun olup olmadığı, hizmet alım sözleşmesinden dolayı yapılan ödeme olup olmadığı, varsa ödemenin eksik ya da haksız olup olmadığı ve istirdadının gerekip gerekmediği, icra takibinin haklı olup olmadığı miktarı ve faizin ne kadar olduğuna ilişkindir.

Taraflar Arası Sözleşme Taraflar arasında 25.08.2015 tarih ve ..... sayılı Hizmet Alım Sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşme bir sayfa ve 4 madde ve sayfa altı notlardan oluşmaktadır.

Md:1-Sözleşmenin tarafları. Bu sözleşmede ... San. ve Tic. A.İ İşveren, ... (...) Yüklenici olarak anılacaktır.

Md:2-Sözleşme konusu işin tarifi .... ada /parsel konut inşaatı işinin projeler, detaylar, mahal listeler ve teknik şartnameler çerçevesinde metrajlarının yapılması, .... veya diğer resmi kurumlarının (.... ..vb) güncel birim fiyatları ile yaklaşık maliyet hazırlanması işidir. İşveren; Yüklenici tarafından yapılacak çalışmaların birim fiyatlar üzerinden olduğunu, maliyet veya teklif rakamları olmadığını bilmekte ve kabul etmektedir. İşveren hazırlanacak yaklaşık maliyetin, ihaleyi yapan idarenin yaklaşık maliyetleri ile bağlantısı bulunmadığını ve dolayısıyla yüklenicinin hazırlayacağı yaklaşık maliyet ile idare hesapları uyumlu ve/veya benzer olacağı hususunda bir taahhüt vermediğini bilmekte ve kabul etmektedir.

Bu iş kapsamında: Keşif tablolarının teklif tablolarına (SATIN ALMA TABLOSU) dönüştürülmesi, Birim Fiyat Analizleri Yapılması var ise dahildir, aksi durumda dahil değildir. İhale dosyası (İdari evraklar) hazırlama işleri dahil değildir. Firmanın yaptığı çalışmalar ile, ihale sürecinin işveren açısından olumlu sonuçlanmasına dair herhangi bir garanti sunmamaktadır. İşveren, yapılan çalışmaları kontrol ederek teslim alacaktır. Yaklaşık maliyet hesaplarında "ÖZEL" pozlar için yazılan birim fiyatlar piyasa araştırması sonucu olmayıp tecrübi yazılacaktır. Bu fiyatlar yaklaşık maliyet sonucunu etkileyeceğinden işveren tarafından mutlaka kontrol edilmelidir. Gerekiyorsa Proformalar İşveren tarafından temin edilecektir. Sözleşme konusu olan bütün metrajlar ayrıntılı yapılacaktır.

Md:3-Sözleşme konusu işin kapsamı. Mimari (metraj ve keşif) : Dahil Elektrik (metraj ve keşif) : Dahil Çevre Düzenleme ve Altyapı(metraj ve keşif): Dahil Betonarme (metraj ve keşif) :Dahil Mekanik (metraj ve keşif) :HARİÇ Birim Fiyat Analizleri :HARİÇ

Md:4-Fiyatlandırma. Kapalı Alan Toplamı : 58,334 m2 Temel dâhil alan toplamı : 66,976 m2 Keşif Hazırlama Fiyatı 66,976 X 0,30 : 20.093 TL METRAJ VE KEŞİF (kesin hesap) HAZIRLAMA TEKLİF TUTARI :17.000 TL

Sözleşme Notları: Fiyatlara KDV dahildir. Serbest Meslek Makbuzu kesilecektir. Teklifin geçerlilik süresi 1 gündür. Bu sözleşme imzalanıp tarafımıza ulaşmasından sonra çalışma başlayacaktır. Süre 30 gündür. Ödeme iş başlangıcı % 25 karşılığında 30/45 gün vadeli çek verilecektir, geri kalanı % 25 betonarme tesliminde, % 25 mimari tesliminde, % 25 elektrik tesliminde ödemesi yapılacaktır. Sözleşme konusu işlerin herhangi birinde anlaşmazlık veya hata olması durumunda anlaşmazlık veya hata giderilene kadar herhangi bir ödeme yapılması mümkün olmayıp, bütün ödemeler askıya alınacaktır. Teslimi ve Ödemesi yapılmış dahi olsa yüklenicinin yaptığı işlerle ilgili sorumluluğu devam eder ve hatalarını düzeltmekle yükümlüdür. İş bu sözleşme 1 asıl 1 nüsha olarak düzenlenecek olup, doğacak damga vergisi yükleniciye aittir, Anlaşmazlıkların çözümünde .... Mahkemeleri yetkilidir.

.... 'nun 10/06/2021 tarih ve .... sayılı kararında eser sözleşmesine ilişkin olarak "Tam iki tarafa borç yükleyen “Eser sözleşmesi’’ is 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 470. maddesinde de, "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir” şeklinde tanımlanmıştır. Taraflara karşılıklı borç yükleyen eser sözleşmelerinde; “eser” ve “bedel” olmak üzere iki temel unsur bulunmaktadır. Bu sözleşmelerde yüklenici, iş sahibine karşı yüklendiği özen borcu nedeniyle eseri yasa ve sözleşme hükümlerine, fen, teknik ve sanat kurallarına uygun olarak yaparak ve zamanında tamamlayarak iş sahibine teslim etmekle; iş sahibi de bu çalışma karşılığında yükleniciye bedel ödemekle yükümlüdür. Eser sözleşmeleri açısından teslim; yüklenici tarafından, sözleşmenin amacına uygun olarak meydana getirilen ve nesnel ölçüler içerisinde kullanılabilir durumda bulunan sonucun (eserin), ifa zamanında (vâdede-süresinde) iş sahibinin zilyetliğine ve kullanımına sunulması veya varsa zilyetliğe ve kullanılmaya engel hâlin kaldırılmasıdır (....). Başka bir deyişle eser sözleşmelerinde teslim, yüklenicinin tamamladığı eseri, sözleşmeyi ifa etmek niyeti ile iş sahibinin fiili hâkimiyetine geçirmesi olarak da tanımlanabilir. TBK 471. maddesinde düzenlenen hüküm uyarınca yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır.

Yüklenici, basiretli bir tacir, iş adamı ve işinin ehli bir teknik adam gibi davranıp, eser sözleşmesi ilişkisine girerek bir işi üstlenirken ekonomik gücünü, ekipmanını ve uzmanlığını en iyi biçimde değerlendirip, yeterli görmemesi durumunda o işi üstlenmekten kaçınmak zorundadır. Aksi hâlde, bunun sonuçlarına katlanır ve meydana gelen zarardan sorumlu tutulur. Eser sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda karine olarak akdî ilişkinin devam ettiği, yüklenicinin işi bırakmadığı, işyerini terk edip gitmediği sürece gerçekleştirilen iş ve imalatların yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilmektedir. yüklenicinin işi teslim etmesi ya da eksik olarak bırakıp gitmesi veya sözleşmenin feshinden sonra bu tarihler itibariyle eksik ve kusurlu imalatlar belirlenmiş ise, bunları da karine olarak iş sahibinin giderdiği; teslim, fesih ya da terkten sonra yüklenicinin saptanan eksik ve ayıpları işe devam ederek giderdiği iddiasını yasal delillerle ispatlaması gerektiği kabul edilmektedir. Buna göre teslim, terk ya da fesih tarihine kadar karine yüklenici lehine olup, aksinin ispatı iş sahibinin yükümlülüğündedir. Teslim, fesih ya da terkten sonra ise karine iş sahibi lehinedir ve bunun aksini ispat külfeti yükleniciye ait olduğu belirtilmiştir.

Götürü bedelin kanunda tanımı yapılmamış olup, ... yerleşik içtihatları ve uygulamaları ile doktrinde, götürü bedel, sözleşmede yapılacak işin tamamı için kararlaştırılan toplam bedel olarak ifade edilmektedir. Başka bir anlatımla önceden ve kesin olarak tayin edilmiş ücrete “götürü ücret” denilmektedir. İş bedeli TBK m. 480 uyarınca bedel götürü olarak belirlenmiş ise yüklenici işi kararlaştırılan bedel ile yapmak zorundadır.

Götürü bedelli sözleşmelerde yüklenicinin hakettiği imalat bedeli, “fizikî oran yöntemi” ile, sözleşme kapsamında gerçekleştirilen imalatın eksik ve ayıplar da dikkate alınarak işin tamamına göre fizikî oranı tespit edilerek bulunacak bu oran götürü iş bedeline uygulanmak suretiyle belirlenen rakamdan, yapıldığı tespit edilmiş olan ödemeler düşülüp hesaplanması gerekmektedir.

.... 'nun 07/06/2022 tarih ve .... sayılı ve 28/09/2021 tarih, .... sayılı kararlarında belirtildiği üzere geçerli şekilde kurulmuş bir özel hukuk sözleşmesinde, tarafların sözleşmeye uygun hareket etmeleri, edimlerini sözleşmeye uygun olarak yerine getirmeleri, edimin ifasını imkânsız hâle getiren her türlü davranıştan kaçınmaları zorunludur. Tarafların sözleşmeyle üstlendiği borcun hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi hâlinde ifa etmeme sonucu meydana gelir.

TBK'daki 471 inci maddesinde düzenlenen hüküm uyarınca yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır. yüklenici, basiretli bir tacir ve iş adamı ve işinin ehli bir teknik adam gibi davranıp, eser sözleşmesi ilişkisine girerek bir işi üstlenirken ekonomik gücünü, ekipmanını ve uzmanlığını en iyi biçimde değerlendirip, yeterli görmemesi durumunda o işi üstlenmekten kaçınmak zorundadır. Aksi hâlde, bunun sonuçlarına katlanır ve meydana gelen zarardan sorumlu tutulur.

.... sayılı kararında açıklandığı üzere İspatı gerekli ve önemli olan vakıalar, hâkimin vereceği kararı etkileyen ve hâkimin karar verirken dikkate alması gereken vakıalardır Kural olarak hâkim, taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan vakıaların gerçekleşip gerçekleşmediğini kendiliğinden araştıramaz. Belli bir olayın gerçekleşip gerçekleşmediğini, tarafların ispat etmesi gerekir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) “İspat yükü” başlıklı 6. maddesi uyarınca, “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.” Aynı yöndeki düzenleme HMK’nın 190. maddesinin birinci fıkrasında, “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir” şeklinde ifade edilmiştir. Buna göre ispat yükü, ispatı gereken vakıalara dayanan tarafa ait olup, herkes iddiasını ispatla mükelleftir. İspat için başvurulan araçları (vasıtaları) ifade eden deliller; HMK'da senet, yemin, tanık, bilirkişi, keşif ve uzman görüşü olarak sıralanmıştır. Ancak sayılan bu deliller sınırlayıcı (tahdidi) olmayıp, kanunun belirli bir delille ispat zorunluluğu getirmediği hâllerde taraflar kanunda düzenlenmemiş diğer delillere de dayanabilirler. Delillerin değerlendirilmesinde ise, hâkimin bağlılığı ve her bir delile bağlanan hukukî sonuçlar bakımından “kesin” ve “takdiri” deliller ayrımı esas alınarak incelenme yapılmaktadır. Kesin deliller başka bir ifadeyle kanunî deliller hâkimi bağlayıcı nitelikte olduğundan, hâkimin bu delilleri takdir yetkisi bulunmamaktadır. Kesin delillerden biri ile ispat edilen olay doğru olarak kabul edilmektedir. Takdiri deliller ise hâkimi bağlamaz, hâkim bu delilleri serbestçe tayin ve takdir eder, değerlendirir ve kararını buna göre verir. Açıklanan bu hususlara Hukuk Genel Kurulunun 08.04.2021 tarihli ve .... .; 29.04.2021 tarihli ve ..... sayılı kararlarında da değinilmiştir.

.... sayılı kararında açıklandığı üzere HMK’nın 219/1. maddesi gereğince taraflar, ileri sürdükleri vakıaların ispatına ilişkin sadece kendi ellerindeki belgeleri ibrazı yanında karşı tarafça delil olarak dayanılan belgeleri de ibraz yükümlülüğü altındadırlar. Anılan düzenleme ile ispat yükü üzerinde olmayan tarafın da belirli koşullarda belge ibrazı ile yükümlülük altına alınarak davanın aydınlatılmasına katkıda bulunması sağlanmakta, bu suretle gerçeğe ve hakkaniyete uygun karar tesisine imkân tanınmaktadır. Tarafların mahkemeye ibraz ile yükümlü oldukları belgeler, ileri sürülen hususların ispatı ile ilgili olanlardan ibaret olup bunun belirlenmesi ise HMK’nın 194. maddesi çerçevesinde taraflarca gerçekleştirilecek somutlaştırma faaliyeti ile mümkündür. Bu doğrultuda taraflar, ileri sürdükleri vakıayı ispata elverişli bir biçimde somutlaştırmanın yanında delil olarak dayandıkları belgeleri ve hangi belgenin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıklamakla yükümlüdürler. Anılan yükümlülüğün ifası ile belgenin içerik ve niteliği hakkında bilgi sahibi olunarak ispat konusu vakıaya ilişkin olarak ibrazı istenen belgenin gerekli olup olmadığı yahut belgedeki hangi kısımların gerekli olduğu belirlenebilecektir. Bu sayede ileri sürülen hususların ispatıyla ilgili olmayan belgelerin gereksiz yere ibrazı önlenebileceği gibi HMK’nın 219/2. maddesi gereğince devamlı kullanılan ve içeriği bölünebilen belgelerin tamamı yerine sadece ispat konusu vakıa ile ilgili kısımları belirlenerek tarafların mahkemeye belge ibraz yükümlülüklerinin sınırları tespit edilebilecektir (.... sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 64/1. maddesinde ise: her tacirin, ticarî defterleri tutmak ve defterlerinde, ticarî işlemleriyle ticarî işletmesinin iktisadi ve malî durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanun’a göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorunda olduğu düzenlenmiş, aynı Kanun’un 64/3. maddesinde de, tacirlerin tuttuğu yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterinin açılış onaylarının, kuruluş sırasında ve kullanılmaya başlanmadan önce yapılacağı, yevmiye defterinin kapanış onayının ise, izleyen faaliyet döneminin altıncı ayının sonuna kadar yaptırılması gerektiği belirtilmiştir. Yine TTK’nın 82. maddesinde de her tacirin ticarî defterlerini 10 yıl süre ile saklamak zorunda olduğu düzenlenmiştir.

Ticarî defterlerin ibrazı ve delil niteliği, HMK’nın 222. maddesinde düzenlenmiş olup maddenin 1. fıkrasında mahkemenin, ticarî davalarda tarafların ticarî defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebileceği ve aynı maddenin 2. fıkrasında ise ticarî defterlerin, ticarî davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması gerektiği düzenlenmiştir. Ticarî defter kayıtları ikinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan tarafın, ticarî defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticarî defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticarî defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir (HMK m. 222/3). Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticarî defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olurlar. (HMK m. 222/4). HMK'nın 222/5. maddesi uyarınca taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticarî defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır. Bu hüküm, taraflardan birinin ileri sürdüğü hususun ispatında münhasıran karşı tarafın defterlerine delil olarak dayandığı hâllerde uygulanacaktır. Ayrıca ticarî defterlerin ibraz edilmemesi durumunda ibrazı isteyen tarafın iddiasını ispatladığı kabul edilecek olup bu hususta hâkime takdir yetkisi tanınmamıştır.

Dava, cevap, mübrez deliller ve tüm dosya kapsamına göre, ...'nün 29.11.2022 tarihli ... numaralı yazısı ile ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... San. ve Tic. A.Ş. hakkında 2015- 2016 yıllarına ait Ba-Bs formlarının birer örneği incelenmiş olup, davacı ...'in Ba-Bs formlarında yer almadığı, taraflar arasında faturalaşma olmadığı tespit edilmiştir.

Davacıya ait 2015 ve 2016 yılları serbest meslek kazanç defterlerinin 6102 Sayılı TTK‟nun 64. TTK‟nun 64.maddesi uyarınca sahibi lehine delil olma özelliğine “haiz olduğu”, davalı şirket ile ilişkili kayıt ve işlem bulunmadığı, davalı ... San. ve Tic. A.Ş' ne ait 2015 ve 2016 yıllarına ait ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK‟nun 64.maddesi uyarınca sahibi lehine delil olma özelliğine “haiz olduğu anlaşılmış olduğunu, davalı şirkete ait ticari defterlerde davacı şirket ile ilişkili kayıtların sipariş avansları alt hesabında izlenmiş olduğunu, davalı şirketin ticari defterlerinde yer alan kayıt ve işlemlere göre davacı ile ilişkili fatura kaydı bulunmadığı, davalı şirketin 4.250,00.-TL çek ve 3 adet EFT/Havale ödeme işlemi ile 4.250,00.-TL olmak üzere davacıya toplam 18.500,00.-TL avans şeklinde ödeme kayıtlarının bulunduğu, dosyaya ekinde yer alan .... Esas sayılı takip dosyası ile 13.06.2018 tarihinde davacı ... aleyhine icra takibine başvurulan 18.500,00 TL‟lik icra takibinin davalı şirketin defter kayıtları ile uyumlu olduğu, dava konusu ışe ait ... sözleşme şarllarına göre içinde mekanık lesisal yaklaşık maliyetinin olmayacağı bir yapı yaklaşık maliyetinin; flash diskte bulunmayan ... işlerine ait metraj ve keşif olmadığı, dosyaya mübrez belgeler kapsamında sözleşme şartlarının % 100 oranında yerine getirildiği bir yapının yaklaşık maliyetini hesabını ortaya koyamayacağı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek ve davalının kötüniyet tazminat isteminin, davacının kötü niyeti tespit edilemediği ve yasal koşulları oluşmadığından reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davanın REDDİNE,

Davalının kötüniyet tazminat isteminin yasal koşulları oluşmadığından reddine,

Alınması gereken 269,85 TL harçtan peşin alınan 694,09TL harcın mahsubu ile fazla alınan 424,24TL'nin talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

6102 sayılı TTK 5/A mdsi ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11, 13, 14.md ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife Hükümleri Uyarınca Hesaplanan ....bütçesinden ödenen 1.560,00 TL'nin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

Davalı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca Hesaplanan ve takdir olanan 17.900,00 TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırına iadesine,

Dair, Davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile .... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/11/2023

Katip ...

¸[e-imzalıdır]

Hakim ...

¸[e-imzalıdır]