Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/718 E. 2023/788 K.

T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/718 Esas - 2023/788

T.C.

ANKARA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/718

KARAR NO : 2023/788

HAKİM : ....

KATİP : ...

DAVACI : ...

VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ...

VEKİLLERİ : Av. ...

Av. ....

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 04/10/2022

KARAR TARİHİ : 08/11/2023

K.YAZIM TARİHİ : 09/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA: Davacı şirket vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili ...'in ... mali müşavir olduğu, mesleki faaliyetleri çerçevesinde mükellefi olan ... İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş.'nin hesap bilgilerini düzenlemekte, analiz etmekte, varlık, borç ve sermaye hesabı girişlerini yaptığını, davacı müvekkilinin mesleki faaliyetlerini icra ettiği esnada mükelleflerinden olan ... İth. İhr. San. Ve Tic. A.Ş.'ye ait olan ...'ya bildirimde bulunulması yani ...'ya sunulması gereken bazı evrakların kaybolmasına sebebiyet verdiğini, bu sebeple davacı müvekkilinin mükellefi olan ... İth. İhr. San. Ve Tic. A.Ş. tarafından bu bahsi geçen evrakların ...'ya sunulamadığını, bu nedenle davacı müvekkilinin mükellefi olan ... İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş.'ye 03/11/2021 tarihinde 42.390,00 TL idari para cezası kesildiğini, ... İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş.'ye kesilen para cezası davacı müvekkilinin mesleki kusurundan kaynaklandığından dolayı ilgili idari para cezası davacı müvekkili tarafından ödendiğini, davacı müvekkili ...'in ödemiş olduğu cezaya ilişkin 42.930,00 TL bedel, ... A.Ş. ve davacı müvekkili arasında akdedilen sigorta poliçesi kapsamında teminat altına alındığından dolayı davacı müvekkili tarafından ödenen bedelin davalıdan tahsili ile davalarının kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraftan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Zararın tamamı üzerinden açılan dava "tam eda davası" olduğundan kısmi alacak davası açılmasında hukuki menfaat olmadığını, "kaybolan belgeler klozu" kapsamında açılmış maddi vaka; "kaybolan belge" olarak gösterilmişse de uyuşmazlık konusu olayda "kaybolan veya tahrip gören yahut imha edilmiş" belge olmadığını, idari para cezası var olan belgelerin, süresi içinde ibraz edilmemiş olmaması nedeniyle uygulandığını, HMK gereği amaca uygun dava açılması dava şartıdır. burada giderilebilir bir eksiklik değil hukuki açıdan yapılan bir hata olduğundan dava şartı eksikliklerinin tamamlanmasına ilişkin hmk hükmü uygulama alanı bulmayacağını, davanın usulden reddi gerektiğini, idari para cezasının davacı tarafından ödediğini gösterir delil dosyada yer almadığını, davacı tarafından yapılan ödemenin yazılı delille ispatı gerektiğini, ... tarafından talep edilen belgelerin süresinde verilmesinden doğan sorumlululuğun da davacıda olmadığını, davacı konumundaki sigortalının sorumluluğunun olmadığı durumda da davalı sigorta şirketinin sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, davalıya atfedilecek bir sorumluluk olmadığı iddialarını korumakla birlikte ... tarafından erken ödemede "para cezasında 1/4 oranında indirime gidileceği" belirtilmesine rağmen erken ödeme yapılmamasının zararı arttırdığını, ttk gereği zararın artmasına neden olan sigortalının bundan sorumlu olduğunu, dava konusu sözleşmeye göre risk; sözleşme döneminde yazılı olarak "sigortalıya yapılan talep" olduğunu, davalıya atfedilecek bir sorumluluk olmadığı iddiamızı korumakla birlikte kayıp belge iddiası kabul edilecek olursa bu durumda sözleşme gereği muafiyet uygulamasına gidilmesi gerektiğini, yapılan açıklamalar çerçevesinde davanın öncelikle usulden, esasa geçilmesi durumunda ise esastan reddini talep etmiştir.

DELİLLER:

Başvurucu davacının mükellefi olan ... İth. İhr. San. Ve Tic. A.Ş.'ye cezaya ilişkin yazı, Yapılan ödemeye ilişkin dekont örneği

Dava dışı ... İth. İhr. San. Ve Tic. A.Ş. Firmasının ... mali müşavir davacının mükellefi olduğuna ilişkin sözleşme örneği,

Davacının Dava dışı ... İth. İhr. San. Ve Tic. A.Ş. firmasını vekaletten İşyeri Defter ve Belgelerinin .... tarafından 20/08/2021 tarihinde teslim alındığına ilişkin tutanak doküman örneği.

Davacının sigorta şirketine yapmış olduğu başvuru ve sigorta şirketinin cevabi ret yazısı,

..... tarafından davacının mükellefi ... İth. İhr. San. Ve Tic. A.Ş. Firmasına belgelere bağlı "yazı ile defter kayıt ve belgeleri tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde mücbir sebep olmaksızın tam olarak incelemeye ibraz edilememesinden dolayı 102-e-1 kanun gereği asgari ücretin 12 katı 3.577,50x12-42.930,00-TL idari para cezası kesildiğine ilişkin 03/11/2021 tarihli 20/04/2021 tarihinde tebliği edilen borç bildirim dokümanı,

Davacı Sigortalı ... ile davalı ... A.Ş. arasında 09/04/2021- 09/04/2022 tarihlerini kapsar Mali Müşavirlik Mesleki Sorumluluk Sigorta Poliçesi düzenlendiği anlaşılmıştır.

Dava dışı mükellef şirketin yetkilisi ... tarafından ...' ya 12/11/2021 tarihinde 40.245,00-₺ ödeme yapıldığına ilişkin dekont örneği,

Davacının davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen mesleki sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında ... numaralı hasar dosyası açtırmış olduğu, açılan hasar dosyası kapsamında Sigorta Eksperi ... tarafından incelemeler yapılarak 24/04/2022 tarihinde sorumluluk hasar tespit raporu düzenlendiği,

"Meslek mensubunun mükellef adına iş müfettişinin davetine icabet etmek ve defteri incelemeye götürmek sunmak görev ve sorumluluğu bulunmamaktadır. Noter kanalı ile sigortalıya vekalet de ayrıca verilmemiştir ki mali müşavir olarak sigortalının zaten evrak teslimine ya da ibrazına yetkisi bulunmamaktadır. (Tarafıma iletilen vekaletname 20.08.2021 tarihlidir ki cezai durumun oluşmasından (15.05.2021) sonra düzenlenmiştir) Defter ve belgelerin ibrazı yükümlülüğü mükellefin üzerindedir ki konuya ilişkin sorumluluğunu mali müşavirin üzerine atamaz. Söz konusu cezalar sigortalının yüklediği görev ve sorumlulukların üzerinde bir taahhüde dayanmakta olup poliçe kapsamına girmemektedir." "Mesleki sorumluluk sigortası genel şartları A.4.2 e maddesi ile "Bir sözleşmenin ifasına veya özel bir anlaşmaya dayanıp, sigortalının yasal sorumluluk ölçüsünü aşan her tür talepleri" teminat dışında bulunması gereği söz konusu zararın mesleki sorumluluk sigortası kapsamında tazmin edilemeyeceği görüş ve kanaatine varılmış ve sigortalının talebinin TEMİNAT DIŞI olarak değerlendirilmiştir." açıklamalarında bulunulduğu anlaşılmıştır.

Davanın ..... Esas sayılı dosyasında görülmekte iken yine aynı mahkemenin .... sayılı kararı ile "Dava konusu davacının mali müşavirlik mesleği nedeniyle ödediği idari para cezasının sorumluluk sigorta kapsamında tahsil istemine ilişkin olup tarafların tüketici olmadıkları, 6502 Sayılı Yasanın 3/k maddesinde tüketici işlemi yukarıdaki şekilde tanımlanmakla uyuşmazlığın genel hükümlere göre çözülmesi gerektiğinin anlaşıldığını, mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, dava konusu Asliye Ticaret Mahkemesini görevine girdiğinden HMK 114/1-c ve 115/2 maddesi uyarınca Görevli Mahkemenin .... Mahkemesi olduğuna ve mahkemelerinin görevsizliğine," şeklinde karar verildiği, kararın taraf vekillerine 12/10/2022 tarihinde tebliğ olunduğunu, "Tarafların Kararı İstinaf Etmemesi" üzerine hükmün 26/10/2022 tarihinde kesinleştiği, dosyanın ...'nce mahkememize gönderildiği ve mahkememizin işbu esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.

Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Sigorta hasar uzmanı bilirkişiden alınan 23/05/2023 tarihli raporda: ... kurumu tarafından davacının dava dışı mükellefine verilen idari para cezasının, davacının mesleki görev ve sorumluluğunda bulunup bulunmadığı hususunun alanında uzman muhasebeci, serbest mali müşavir bilirkişi tarafından değerlendirilmesinin ardından taraflar arasında düzenlenen ilgili mesleki sorumluluk sigorta poliçesi teminatları dahilinde tarafımca karşılaştırmaya ve denetime elverişli görüş bildirilebileceği bildirilmiştir.

Sigorta hasar uzmanı ve mali müşavir uzmandan oluşan bilirkişi heyetinden alınan 04/07/2023 tarihli ek raporda:Yasal defterler ve dayanak belgeleri ibraz mecburiyeti mükellef firmalara ait olduğunu, bu nedenle piyasa genel işleyişinde yılsonu beyanname ve defter yazdırma işlemleri akabinde mükellef firmalara biten yılın kanuni defter ve dayanak belgeleri saklanmak üzere tutanakla mükellef firmalara teslim edilmekte olup, dava dosyası kapsamında ... Mali Müşavir’in ticari defter ve kayıtları dava dışı firmaya teslimine ilişkin tutanak veya bir belgeye rastlanmamış olduğunu, dava dışı ... İth. İhr. San. Ve Tic. A.Ş. tarafından ... ödenen 40.245,00 TL’nin davacı ... Mali Müşavir ...’ten talep edildiğine ilişkin dava dosyasında herhangi ihtarname vs. gibi bir belgeye rastlanmamış olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen ilgili sigorta poliçesi genel şartları A.3. teminat dışında kalan haller a) maddesi “Sigortalının, poliçede belirlenmiş ve sınırları hukuk kuralları ve etik kurallar ile tespit edilen mesleki faaliyeti dışındaki faaliyetlerinden kaynaklanan tazminat talepleri” gereğinde davacının talebinin teminat dışı olabileceği hususunun hukuki takdirinin mahkeme değerlendirmelerine matuf olduğu bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Davadaki uyuşmazlık; Davacı ... mali müşavir olduğu, mükelleflerinden olan dava dışı ... İth. İhr. San. Ve Tic. A.Ş.'ye ait olan ...'ya bildirimde bulunulması gereken bazı evrakların kaybolmasına sebebiyet verdiği, bu sebeple davacı tarafından bahsi geçen evrakların ...'ya sunulamadığı, bu nedenle davacının mükellefi olan dava dışı şirkete 03/11/2021 tarihinde 42.390,00TL idari para cezası kesildiği ve davacının ödediği ileri sürülen 42.930,00 TL'den ... A.Ş.'nin sigorta poliçesi kapsamında sorumlu olduğundan bahisle davalıdan tahsili talebine ilişkindir.

09/04/2021- 09/04/2022 tarihlerini kapsar Mali Müşavirlik Mesleki Sorumluluk Sigorta Poliçesinde

Sigorta Konusunun Özetle; "İşbu poliçe, zeyilname ve detaylara ilişkin açıklamalarda yer alan koşullar, limitler, muafiyetler ve diğer şartlara tabi olarak, Poliçe Primi'nin ödenmesi koşulu ile ... A.Ş. (bundan böyle "Sigortacı" olarak anılacaktır) Sigortalıyı aşağıdaki koşullar altında tazmin etmeyi kabul etmektedir; Bu sigorta sözleşmesi ile ekli ... ve ... Mali Müşavir Mesleki Sorumluluk Sigortası poliçesinde belirtilen ve ilgili yasa, yönetmelik ve ilişkili mevzuat maddelerince sınırları çizilen mesleki faaliyeti ifa ederken sözleşme yapılmasından 5 (beş) yıl önceye kadar veya sözleşme yürürlükteyken yapılan hatalı veya kusurlu fiiller nedeniyle sigortalıya karşı doğan tazminat taleplerine, sözleşme süresi içinde veya Ek Bildirim Süresi şartlarınca, sözleşme süresinin sona ermesini takip eden 30 gün içerisinde sigortacıya bildirmek şartı ile sözleşmede belirtilen miktara kadar muafiyet ve benzeri tazminat tutarını azaltıcı hükümler saklı kalmak üzere teminat verilir." "16 Mart 2006 tarihli ve 26110 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na bağlı olarak verilen ..., ... Mali Müşavir ve ekli ... ve ... Mali Müşavir Mesleki Sorumluluk Sigortası poliçesi ve bunun özel şartlarına tabi olmak kaydı ile sigortalının 3568 sayılı kanun ve bu kanuna ek olarak yayınlanan tüm tebliğler uyarınca poliçede belirlenmiş mesleki faaliyeti ifa ederken yaptığı hatalı ve kusurlu fiillerden dolayı sigortalının hizmet verdiği mükelleften istenebilecek ilgili resmi kurumlar tarafından kesilen idari para cezaları, özel usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları, vergi ziyai cezası, gecikme zammı, gecikme faizi, pişmanlık zammı veya sigortalının mesleki faaliyeti ifa ederken yaptığı hata veya kusurdan dolayı oluşan müteselsil sorumluluk gereği ödemesi gereken vergi, vergi cezası, gecikme zammı ve gecikme faizi ilgili muafiyet ve benzeri tazminat tutarını azaltıcı hükümleri saklı kalmak şartı ile poliçede yazılı limitler dâhilinde sigortacı tarafından temin edilir." maddelerine yer verildiği görülmüştür.

Ek Teminat Kayıp Belgeler Klozunda: Üçüncü Taraf Belgeleri ile ilgili olarak:(i) Sigortalının yasal olarak sorumlu olduğu ve"(ii) Poliçe Süresi içerisinde imha edilmiş, hasar görmüş, kaybolmuş, tahrif edilmiş, silinmiş veya Mesleki Hizmetlerin ifası veya ifa edilememesi nedeniyle unutulan belgeler, Aşağıdaki koşullara bağlı olmak üzere, teminata bu Belgelerin değiştirilmesi veya düzeltilmesi için Sigortalı tarafından yapılacak masraf ve giderler dâhil olacaktır:" Kayıp veya zararın Belgeler taşınırken veya Sigortalı veya Sigortalının bunları emanet ettiği herhangi bir kişinin koruması altında iken meydana gelmesi;" Kaybedilen veya unutulan Belgelerin Sigortalı tarafından veya onun namına özenli ve kapsamlı bir şekilde aranmış olması;" Bu masraf ve giderlere ilişkin herhangi bir tazminat talebinin miktarı Sigortalının rızası ile Sigortacı tarafından görevlendirilecek olan yetkili bir kişinin onayına tabi olarak masrafa ilişkin kanıtlarla desteklenecektir; ve Sigortalı, aşınma, yırtılma, eskime ve/ veya zaman içinde bozulma, güve veya kemirgenler ya da Sigortalının kontrolü dışındaki diğer nedenlerden kaynaklanan herhangi bir tazminat talebinden sorumlu olmayacaktır." şeklinde belirtildiği görülmüştür.

İlgili Sigorta Genel Şartları olarak

A.3. Teminat Dışında Kalan Haller"

Aşağıdaki hâller teminat kapsamı dışındadır: Sigortalının, poliçede belirlenmiş ve sınırları hukuk kuralları ve etik kurallar ile tespit edilen mesleki faaliyeti dışındaki faaliyetlerinden kaynaklanan tazminat talepleri, Mesleki faaliyetin ifası sırasında sigortalı tarafından kasten sebep olunan her tür olay ile davranışları; sigortalı veya çalıştırdığı kişilerin, poliçede belirtilen mesleki faaliyeti ifa ederken alkol, uyuşturucu ya da narkotik maddelerin tesiri altında bulunması sonucunda meydana gelen Olaylar. A.4 Aksine Sözleşme Yoksa Teminat Dışında Kalan Haller, Tazminat Talepleri ve Ödemeler A.4.1 Aksine Sözleşme Yoksa Teminat Dışında Kalan Haller Herhangi bir bilgisayar esaslı veya elektronik ortamda saklanabilir, yazılı, basılmış veya herhangi bir yöntem ile (veya benzer bir şekilde) tekrar çoğaltılmış olsun veya olmasın her tür belge kaybı veya sigortalının bakım, gözetim ve kontrolüne verilmiş bilgi ve malzemenin kaybı veya imha edilmesi; ... mahkemeleri haricinde bir mahkemede açılan tazminat davaları ve tahkim; Her türlü haksız rekabet A.4.2 Aksine Sözleşme Yoksa Teminat Dışında Kalan Tazminat Talepleri" Her tür patent, telif hakkı ile ticaret unvanı, marka ve benzeri fikrî mülkiyet hak ihlallerinden kaynaklanan tazminat talepleri olarak belirtildiği görülmüştür.

Dava dışı ... San. Ve Tic. A.Ş ile ... Mali Müşavir Murat

... arasında imzalanmış 01.08.2017 tarih ... sözleşme numaralı ... ... ... Mali Müşavirler Ve Yeminli ... Sözleşme'nin Yapılacak işlerin konusu ve kapsamı başlıklı 3. Maddesinde 3.1) İlgili firmanın kayıtlarını tutmak. 3.2) V.U.K. mükerrer 227. maddesine istinaden beyannameleri tanzim etmek. 3.3) Mali konularda danışmanlık yapmak. 4. maddesinde.... 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, ... Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ve ilgili Yönetmelikler gereği meslek mensubu ile iş sahibi arasındaki ilişkileri düzenlendiği anlaşılmıştır.

Dava, cevap, mübrez deliller, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre yasal defterler ve dayanak belgeleri ibraz mecburiyeti yükümlü firmalara ait olduğu yılsonu beyanname ve defter yazdırma işlemleri akabinde mükellef firmalara biten yılın kanuni defter ve dayanak belgeleri saklanmak üzere tutanakla mükellef firmalara teslim edildiği, davacının ticari defter ve kayıtları dava dışı firmaya teslimine ilişkin tutanak veya bir belge ibraz edilmediği, dava dışı ... İth. İhr. San. Ve Tic. A.Ş. tarafından ... ödenen 40.245,00 TL’nin davacı ... Mali Müşavir ...’ten talep edildiğine ya da davacının ödeme yaptığına ilişkin dava dosyasında herhangi ihtarname vs. gibi bir belgenin de ibraz edilmediği, serbest muhasebecinin defter ibraz etme yükümlülüğü olmadığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davanın REDDİNE,

Alınması gereken 269,85TL harçtan tamamlama harcı 734,00TL'nin mahsubu ile fazla alınan 464,15TL'nin talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa idaresine,

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca .... bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Davalı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca Hesaplanan ve takdir olanan 17.900,00 TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırına iadesine,

Dair, Davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile .... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/11/2023

Katip ....

¸[e-imzalıdır]

Hakim ....

¸[e-imzalıdır]