Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/634 E. 2024/498 K.

T.C. ANKARA ..... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C.

ANKARA

..... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : Esas

KARAR NO

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA İHBAR OLUNANLAR :

VEKİLİ :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 26/08/2022

KARAR TARİHİ : 10/09/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 16/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 18.02.2022 tarihinde, .... plakalı otobüs si sü ...'ın direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu meydana gelen tek taraflı trafik kazasında araç içerisinde yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını, geçici - sürekli işgöremez ve bakıma muhtaç hale geldiğini, kaza tespit tutanağı ile araç sürücüsünün kusurlu olduğunun tespit edildiğini, araçta yolcu konumunda olan davacının ise kusuru olmadığını, kazaya karışan... plakalı aracın davalı sigorta şirketi tarafından Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı olduğunu, poliçe teminatının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca sakatlık teminatı ve tedavi giderleri teminatı için ayrı ayrı olmak üzere 1.000.000,00.-TL olmak üzere toplamda 2.000.000,00.-TL olduğunu, davalı sigorta şirketine davacının zararının giderilmesi talebi ile yapılan başvurunun 24.06.2022 tarihinde davalı sigorta şirketine tebliğ edildiğini, davalı sigorta şirketinin 8 işgünü içinde ödeme yapmayarak 04.07.2022 tarihinde temerrüde düştüğünü, arabuluculuk görüşmelerinin de sonuçsuz kaldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50,00-TL geçici işgöremezlik tazminatı, 50,00.-TL sürekli işgöremezlik tazminatı ve 50,00.-TL bakıcı ücreti olmak üzere toplam 150,00.-TL maddi tazminatın teselsül hükümleri uyarınca 04.07.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari (avans) faizi ile birlikte davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; savcılık soruşturması veya ceza davasında uzlaşma olması halinde davanın reddi gerektiğini, görev, yetki, işbölümü, hak düşürücü süre ve hukuki yarar yokluğu itirazlarının olduğunu, dava öncesi yapılan başvurunun eklenmesi gerekli belgelerin tamamı ile yapılmadığından dava şartının gerçekleşmediğini, kaza ile davacının maluliyeti arasındaki illiyet bağının ispat edilmesi gerektiğini, öncelikle kusur oranlarının tespiti gerektiğini, davacının müterafik kusuru olup olmadığının tespit edilerek buna göre müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, geçici işgöremezlik tazminatı taleplerinin poliçe teminatı kapsamında olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini, işbu davanın sonuçlarının sigortalanan araç işleteni ve sürücüsüne rücu edilme ihtimaline binaen davanın sigortalı araç sahibi ..., araç işleteni ... ve araç sürücüsü....'a ihbarının talep edildiğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

DELİLLER:

Kaza tespit tutanağı, sigorta poliçesi, hasar dosyası,.... Soruşturma numaralı dosyası kapsamı, .... Hastanesi kayıtları, .... Hastanesi kayıtları, ....ikayıtları, ....kayıtları, kira sözleşmesi, .... tarafından düzenlenen maluliyet raporu, aktüer bilirkişi raporu, tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE:

Davanın, trafik kazasından kaynaklanan sürekli ve geçici iş göremezlik ile bakıcı gideri istemine ilişkin olduğu, 18/02/2022 tarihinde dava dışı sürücü ... sevk ve idaresinde olup, davalı sigorta şirketi tarafından Kara Yolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi düzenlenen ve poliçe de malik olarak dava dışı ... Gözüken ... plaka sayılı otobüsün tek taraflı, ölümlü, yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası yaptığı, kazada araç içinde yolcu olarak bulunan davacının yaralandığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Kazaya karışan aracın işleteninin kim olduğu, kazada kusur durumu, davacının müterafik kusurunun olup olmadığı, kaza nedeniyle geçici ve sürekli iş göremezliğe uğrar / bakıcı yardımına muhtaç olur şekilde yaralanıp yaralanmadığı, yaralanma ile kaza arasında uygun illiyet bağının bulunup bulunmadığı, mahkememizin yetkili ve görevli olup olmadığı, hak düşürücü sürenin geçip geçmediği, davada hukuki yararın olup olmadığı, davacının kaza tarihi itibariyle gelir durumu, sonuç olarak davacının maddi tazminat talep hakkının olup olmadığı noktasında olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı taraf dava dilekçesinde özetle; 18/02/2022 tarihinde dava dışı sürücü ...sevk ve idaresinde olup, davacının da içerisinde yolcu olarak bulunduğu... plaka sayılı otobüsün tek taraflı ölümlü, yaralamalı, maddi hasarlı trafik kazası yaptığını, kazada davacının yaralandığını, aracın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın davalı ..... Sigorta A.Ş. tarafından yapıldığını belirterek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50 TL sürekli iş göremezlik, 50 TL geçici iş göremezlik ve 50 TL bakıcı gideri talebinde bulunmuştur.

Davacı vekili daha sonra talebini HMK 107.madde gereğince sürekli iş göremezlik bakımından 646.996,36 TL, geçici iş göremezlik bakımından 6.380,10 TL ve bakıcı gideri bakımından 2.502,00 TL olarak artırdığını bildirmiştir.

Davalı vekili ise; kazaya karışan aracın uzun süreli kiralama sözleşmesi bulunduğundan asıl işleten sıfatının ...ne ait olduğunu, müvekkili şirket ile sigorta poliçesini yaptıran firmanın ise ihbar olunan... olduğunu, bu sebeple davalı sigorta şirketinin sorumlu olmadığını ileri sürmüştür.

İhbar olunan .... vekili ise; sunmuş olduğu dilekçede kazaya karışan aracın müvekkili tarafından dava dışı...'ye kiralandığını, bu şirket tarafından da aracın dava dışı ...'ye kiralandığını, uzun süreli araç kiralama nedeniyle işbu kazadan dolayı müvekkilinin malik olarak sorumlu tutulamayacağını ileri sürerek 28/06/2021 tarihli kiralama sözleşmesinin ve 08/07/2021 tarihli kira sözleşmesinin bir örneğini dosyaya sunmuştur.

2918 sayılı KTK. hükümleri uyarınca trafik kaydının, işleteni kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü de bulunmamaktadır. Aynı yasanın 3. maddesinde "işletenin, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görünen veya aracın uzun süreli kiralama ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse bu kimse işleten sayılır" şeklinde tanımlanmasına, aynın kanunun 85. maddesinde ise; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiş, bu yasal düzenlemeler karşısında kazaya karışan aracın meydana getirdiği zararlardan araç sahibinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekmektedir.

Gerek doktrinde gerekse...'ın uygulamalarında kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekir. Uzun dönem araç kiralama hallerinde sorumlu işleten sıfatı kiracıda olduğundan, araç sahibine herhangi bir sorumluluk yüklenmesinin mümkün olmaması (....Esas karar sayılı 15/02/2005 tarihli kararı ile...- ....sayılı kararları), sigorta ettiren ile dava dışı kiracı arasında tanzim edilen kira sözleşmesinin uzun süreli ve 3. kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olması, işletenlik sıfatının kiracı şirkete ait olması, davalı sigorta şirketinin, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenmesi, olay tarihini kapsayan geçerli bir sigorta poliçesi mevcut olup aracın trafik kayıt malikinin, işletenlik sıfatının kalkmasının sigorta poliçesinin geçerliliğini ortadan kaldırmaması, sigorta poliçesi ve poliçe nedeni ile davalının sorumluluğunun (K.T.K. 20/d-94. md.-107. ve vs. md. açıklanan bazı durumlar ayrık olmak üzere) devam etmesi, ZMMS'nın aracı takip etmesi nedeniyle davalı vekilinin davalı sigorta şirketinden ZMMS poliçesi yaptıran sigortalının işleten sıfatının bulunmadığı, bu sebeple de davalı şirketin sorumluluğun olmadığı yönündeki itirazının reddine karar verilmiştir. (....nin 10/05/2019 tarih ve... Esas, ...Karar sayılı Emsal kararı.).

Diğer yandan, 26.02.2024 tarihli, ... ile; Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca; davacının bedensel engel oranının % 15 olduğu, kaza nedeni ile ortaya çıkan bakıcı ihtiyaç süresinin 15 gün olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 45 güne kadar uzayabileceği tespit edilmiştir.

Dosya içerisindeki mevcut kaza tespit tutanağı ve...nın....Soruşturma sayılı dosya kapsamı incelendiğinde; kazanın tek taraflı trafik kazası olduğu, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsü ...’ın ... sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1-b ve 56/1-a maddelerini ihlal ettiği, bu sebeple tamamen kusurlu olduğu, öte yandan davacının ise araç içerisinde yolcu olarak bulunduğu, kusurunun bulunduğuna ilişkin bir tespit bulunmadığı, kaza tespit tutanağında emniyet kemerinin takılıp takılmadığı hususunun belirsiz olarak işaretlendiği, araç içerisinde yolcuların bulunduğu yerin "tespit edilemedi" olarak işaretlendiği, buna göre, kazanın oluşumunda davacı yolcunun herhangi bir kusurunun veya müterafik kusurunun bulunmadığı sonucuna varılarak belirlenen tazminattan herhangi bir indirim yapılmamıştır.

Dosya içerisinde davacının gelir duruma ilişkin olarak somut hiçbir bilgi/belge mevcut olmaması nedeniyle, hesaplamada asgari ücret esas alınmıştır.

Aktüer bilirkişi tarafından düzenlenen 22/05/2024 tarihli raporda özetle; dava konusu kaza nedeniyle davacının 646.996,36 TL sürekli iş göremezlik, 6.380,10 TL geçici iş göremezlik ve 2.502,00 TL bakıcı gideri talep hakkının bulunduğu, poliçe teminat limitinin kaza tarihi itibariyle sakatlık ve tedavi gideri için ayrı ayrı olmak üzere 1.000.000,00 TL olduğu hususlarının belirlendiği görülmüştür.

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; davanın, trafik kazasından kaynaklanan sürekli ve geçici iş göremezlik ile bakıcı gideri istemine ilişkin olduğu, 18/02/2022 tarihinde dava dışı sürücü ... sevk ve idaresinde olup, davalı sigorta şirketi tarafından Kara Yolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi düzenlenen ve poliçe de malik olarak dava dışı ...Gözüken .... plaka sayılı otobüsün tek taraflı, ölümlü, yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası yaptığı, kazada araç içinde yolcu olarak bulunan davacının yaralandığı, savcılık soruşturma dosyası ve kaza tespit tutanağı ile diğer tüm deliller incelendiğinde; kazada araç içerisinde yolcu olarak bulunan davacının herhangi bir kusurunun veya müterafik kusurunun bulunmadığı, davacının kaza tarihi itibariyle gelir durumunun asgari ücret seviyesinde olduğu, ...'ndan alınan rapor ile; kaza tarihinde geçerli olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca; davaya konu trafik kazası nedeniyle davacının bedensel engel oranının % 15 , kaza nedeni ile ortaya çıkan bakıcı ihtiyaç süresinin 15 gün olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 45 güne kadar uzayabileceği hususlarının tespit edildiği, aktüer bilirkişi tarafından düzenlenen hesap raporu ile; dava konusu kaza nedeniyle davacının 646.996,36 TL sürekli iş göremezlik, 6.380,10 TL geçici iş göremezlik ve 2.502,00 TL bakıcı gideri talep hakkının bulunduğu, poliçe teminat limitinin kaza tarihi itibariyle sakatlık ve tedavi gideri için ayrı ayrı olmak üzere 1.000.000,00 TL olduğu hususlarının belirlendiği anlaşılmakla, davanın aktüer bilirkişi raporu ile belirlenen ve davacının dava dilekçesi ve talep artırım dilekçesindeki talepleri dikkate alınarak kabulüne karar verilip aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeler uyarınca;

1. Davanın KABULÜ ile;

a) 646.996,36 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 07/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

b) 6.380,10 TL geçici iş göremezlik tazminatının 07/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

c) 2.502,00 TL bakıcı giderinin 07/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2. Alınması gereken 44.802,92. TL harçtan dava açılırken peşin olarak yatırılan 80,70. TL harç ve talep artırım ile alınan 2.239,65. TL olmak üzere toplam 2.320,35. TL harcın mahsubu ile bakiye 42.482,57. TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3. Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen 2.320,35. TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4. Davacı tarafça yapılan 3.505,50. TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5. Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 97.822,70. TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6. Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde İADESİNE,

7. Arabuluculuk Son Tutanağı, iş bu davada verilen karar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 7 ve 18/A. 13 maddeleri ile bu Kanuna göre hazırlanan ve 02/06/2018 tarih ve 30439 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 26. maddesi hükümlerine göre; Bakanlık bütçesinden karşılanan/karşılanması gereken ve iki taraf ve iki saat üzerinden yapılan hesaba göre belirlenen toplam 1.560,00. TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin davanın KABULÜNE karar verilmiş olması nedeniyle DAVALIDAN 6183 sayılı AATUHK hükümlerine göre tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu amaçla işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde...ine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/09/2024

Katip

e-imzalıdır

Hakim

e-imzalıdır