Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/922 E. 2024/470 K.

T.C. ANKARA ..... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/922 Esas - 2024/470

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C.

ANKARA

.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : Esas

KARAR NO :

BAŞKAN :

ÜYE :

ÜYE :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 20/12/2022

KARAR TARİHİ : 17/07/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 29/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ile müteahhitliğini davalı şirketin üstlendiği ... adlı ... 29282 ada, 26 parsel, 2.kat 12 numaralı 74 m2 büyüklüğündeki konutun satışı konusunda 11.08.2020 tarihinde ön ödemeli konut satış sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 3.maddesine göre satış bedeli KDV hariç 510.000,00- TL olarak kararlaştırıldığını, sözleşmenin 4.maddesine göre de, alıcının sözleşmedeki parasal ve sair yükümlülüklerini yerine getirmiş olması şartı ile anahtar teslimi imal edilecek bağımsız bölümün en geç 31.12.2020 tarihinde alıcı adına tapu siciline tescil edileceğini ve zilyetliğinin devredileceği hükme bağlandığını, müvekkilinin sözleşmede yazılı ödeme planında belirtildiği gibi 17.08.2020 tarihinde 10.000,00 TL tutarında havale/EFT, 400.000,00 TL tutarında 4 adet çek ve 31.08.2020 tarihinde 100.000,00 TL tutarında havale/EFT ile üzerine düşen parasal yükümlülükleri yerine getirmesine rağmen, bugüne kadar davalı şirket tarafından bağımsız bölümün tapusu davacı adına tescil edilmediği gibi teknik şartnamede belirtildiği şekilde daire içindeki imalatların bir kısmı da hala yapılmadığını, müvekkili şirketin ödemelerini zamanında ifa etmesine rağmen yükümlülüklerine riayet etmeyen davalı şirket aleyhine, satışa konu bağımsız dava tarihindeki rayiç değerinin, ayrıca aylık rayiç kira bedelinin tahsil edilebilmesine karar verilmesini sağlamak için işbu davayı açma zaruretinin hasıl olduğunu, açıklanan nedenlerden dolayı; davaya konu taşınmazın yargılama aşamasında yapılacak keşifle tespit edilecek olan rayiç değerinin daha sonra ıslah edilmek üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 510.000,00 TL'sinin ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkiline ödenmesine, bağımsız bölümün teslim edilmesi gereken 01.01.2021 tarihinden dava tarihine kadar her ay için tespit edilecek rayiç kira bedelinin daha sonra ıslah edilmek üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1000-TL'sinin ticari faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davada davacı tarafça taşınmazın rayiç değeri hem de 01.01.2021 tarihinden dava tarihine kadar olan rayiç kira bedelinin ödenmesi talep edildiğini, ancak davacı taraf taşınmazın hem rayiç bedelini hem de kira bedelini birlikte talep edemeyeceğini, davacı yan taşınmazın rayiç bedelini talep etmiş olsa da bu talepleri de hukuka aykırı olduğunu, davacı yan sözleşmenin şekil şartlarına uygun olarak yapılmadığı için adi yazılı şekile tabi olduğunu ve bu nedenle taşınmazın rayiç bedelini talep edebileceklerini iddia etse de; davacı yan, dava dilekçesinde müvekkili firmaya ihtarname gönderdiklerini ve ihtarnamede sözleşmede kararlaştırılan teslim tarihi olan 31.12.2020' den 2021 yılı Kasım ayı dahil olmak üzere aylığı 6000 TL' den 11 aylık kira bedeli olarak toplam 66.000,00 TL rayiç kira bedelinin ödenmesi ile sözleşmeye konu bağımsız bölümün eksik imalatlarının tamamlanarak tapunun davacı adına tescilini talep ettiklerini iddia etmekte olduklarını, davacı yanın işbu davada kira bedelini talep edebilmesi mümkün olmamakla birlikte bu talepleri yönünden belirsiz alacak talepleri de dikkate alınamayacağını, ayrıca dava dilekçesinde sundukları Yargıtay kararlarının huzurdaki dava ile herhangi bir ilgisi bulunmadığını, tazminat zenginleşme aracı olamayacağından, davacı tarafın orantısız ve hakkaniyetsiz taleplerinin kabulü halinde müvekkili firmanın mağduriyetinin söz konusu olacağını, ayrıca davacı yanın avans faizi taleplerinin de bu sebeple kabulü mümkün olmadığını, TMK 2. Maddeye göre ;" Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz." denilmekte ve davacı yan kötü niyetli olarak bu davayı açtığından, açıklanan nedenlerle davacı yan tarafından açılan davanın reddi gerektiğini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE:

Dava, ticari satımdan kaynaklanan alacak talebine ilişkindir.

Davacı ile davalı arasında 11/08/2020 tarihli ... 29282 Ada 26 Parsel 12 Numaralı Bağımsız Bölüm niteliğindeki taşınmazın satışına ilişkin ön ödemeli konut satış sözleşmesinin imzalandığı anlaşılmıştır. Sözleşmede satış bedeli 510.000,00 TL + KDV olarak belirlenmiştir.

Davacı tarafından 510.000,00 TL'nin dava tarihinden önce çek ciro edilmesi ve banka havalesi yoluyla davalıya ödendiği sunulan delillerden tespit edilmiştir.

Tapu kayıtlarına göre sözleşmeye konu taşınmaz ... adına kayıtlı iken, 04/11/2019 tarihli satış sözleşmesi ile dava dışı ...ne tescil edilmiştir.

Davacı taşınmazın rayiç değerinin faiziyle birlikte ve rayiç kira bedelinin tahsili talebiyle bu davayı açmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; taraflar arasında akdedilen 11/08/2020 tarihli sözleşmeye konu ... ... Ada 26 Parsel 12 Numaralı Bağımsız Bölüm'ün davalıya devredilmediği iddiasına bağlı olarak davacının dava dilekçesinde talep ettiği taşınmazın rayiç değeri ve rayiç kira bedelinden dolayı alacağının bulunup bulunmadığı, varsa talep edebilecek alacak miktarının konusundan kaynaklanmaktadır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanun'un 706 ncı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 237 nci, Tapu Kanunu'nun 26 ncı ve Noterlik Kanunu'nun 89 uncu maddeleri gereğince resmi şekilde yapılması zorunlu olup, haricen düzenlenen satış sözleşmeleri geçersizdir. Geçersiz sözleşmenin bulunması halinde taraflar birbirlerine verdiklerinin iadesini her zaman talep edebilirler.

Taraflar arasında düzenlenen 11/08/2020 tarihli sözleşme 4721 sayılı Türk Medeni Kanun'un 706 ncı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 237 nci, Tapu Kanunu'nun 26 ncı ve Noterlik Kanunu'nun 89 uncu maddeleri gereğince resmi şekilde yapılmadığından geçersiz sözleşme gereğince taraflar herhangi bir hak talebinde bulunamazlar, verdiklerini sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri isteyebilirler.

Geçersiz satış sözleşmesi gereğince; diğerinin mal varlığına kayan değerlerin iadesi "denkleştirici adalet" düşüncesine dayanmaktadır. Denkleştirici adalet ilkesi, haklı bir sebebe dayanmadan başkasının mal varlığından istifade ederek, kendi mal varlığını artıran kişinin elde ettiği kazanımı geri verme zorunda olduğunu ve bir eski hale getirme yükümlülüğünü ifade eder.

Bu bakımdan sebepsiz zenginleşmeye konu alacağın iadesine karar verilirken, taşınmazın satış bedelinin alım gücünün ilk ödeme günündeki alım gücüne ulaştırılması ve bu şekilde iadeye karar verilmesi gerekir. Bu güncelleme yapılırken, güncellemeye esas alınan somut veriler tek tek uygulanarak, ödeme tarihinden ifanın imkansız hale geldiği tarihe kadar paranın ulaştığı değer her bir dönem için hesaplanmalı, sonra bunların ortalaması alınmalıdır.

Satım bedelinin iade tarihindeki ulaştığı bedel belirlenirken, ödenen paranın çeşitli ekonomik etkenler nedeniyle azalan alım gücünün enflasyon, ÜFE-TÜFE artış oranları, faiz, altın ve döviz kurlarındaki artışlar, memur maaş ve işçi ücretlerindeki artışlar ve benzeri ekonomik göstergelerin ortalamaları göz önünde tutulmalıdır. ( ...)

Mahkememizce dosya bilirkişi kuruluna tevdi edilerek, bilirkişiden 25/05/2023 tarihli kök ve 25/11/2023 tarihli ek rapor alınmıştır.

Bilirkişi ek raporunda özetle; Denkleştirici Adalet İlkesine göre ödeme tarihleri dikkate alınarak toplam ödeme tutarı 510.000,00 TL'nin dava tarihi itibariyle değerinin 1.185.641,17 TL olduğunu bildirmiştir.

Davacı tarafından 31/12/2023 tarihinde ıslah dilekçesi sunularak ödenen bedelin iadesi için talep miktarı 2.185.000,00 TL'ye çıkarılmıştır.

Her ne kadar davalı tarafından zaman aşımı definde bulunulmuş ise de taraflar arasında harici de olsa bir sözleşme olduğundan dava, 6098 sayılı BK.'nun 146.maddesine göre 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğundan (....) ve dava ve ıslah tarihi itibariyle 10 yıllık zaman aşımı süresi dolmadığından davalının savunması yerinde görülmemiştir.

Yapılan yargılama sonucunda, davacı ile davalı arasında 11/08/2020 tarihli.... Ada 26 Parsel 12 Numaralı Bağımsız Bölüm niteliğindeki taşınmazın satışına ilişkin ön ödemeli konut satış sözleşmesinin imzalandığı, sözleşme gereğince davacı tarafından 510.000,00 TL'nin davalıya ödendiği, taraflar arasındaki sözleşmenin geçersiz olduğu, geçersiz sözleşmeye istinaden davacı tarafından yapılan ödemenin Denkleştirici Adalet İlkesi gereğince ulaştığı değerin talep edilebileceği, bu kapsamda yapılan hesaplamaya göre davacının 1.185.641,17 TL'yi talep edebileceği kanaatine varılmakla, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Her ne kadar davacı tarafından kira bedeli de talep edilmiş ise de, taraflar arasındaki sözleşmenin geçersiz olması, geçersiz sözleşmeye istinaden talepte bulunulamayacağı, bu nedenle kira bedeli talebinde davacının haklı olmadığı anlaşılmakla, buna yönelik davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

1. Davanın KISMEN KABULÜ ile, 1.185.641,17 TL alacağın 510.000,00 TL yönünden dava tarihi olan 20/12/2022, 675.641,17 TL yönünden ıslah tarihi olan 02/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

2. Davacının fazlaya ilişkin isteminin REDDİNE,

3. Alınması gereken 80.991,14 TL peşin harçtan dava açılırken peşin ve ıslah harcı olarak alınan 37.331,43‬ TL harcın mahsubu ile bakiye 43.659,71‬ TL harcın davalıdan alınarak HAZİREYE İRAT KAYDINA,

4. Davacı tarafından yatırılan 37.331,43‬ TL peşin ve ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen (kabul ve red oranına göre) 160.420,53 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

6. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen (kabul ve red oranına göre) 140.039,47 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,

7. Davacı tarafından yapılan 5.765,00 TL (başvurma harcı, bilirkişi ücreti, posta gideri ve vs. masraf olmak üzere) yargılama giderinden (kabul ve red oranına göre) 3.128,24 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

8. 6325 Sayılı Kanunun 18/4. 14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 846,50 TL'nin davalıdan, 713,50 TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine YAZI YAZILMASINA,

9. Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde davacıya İADESİNE,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/07/2024

Başkan

✎E-imzalıdır

Üye

✎E-imzalıdır

Üye

✎E-imzalıdır

Katip ✎E-imzalıdır