Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/816 E. 2024/319 K.

T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C.

ANKARA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2014/816 Esas

KARAR NO : 2024/319

BAŞKAN : ... ...

ÜYE : ... ...

ÜYE : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ...

VEKİLLERİ : Av. ...

Av. ...

DAVALI : ...

VEKİLLERİ : Av. ...

Av. ...

DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 20/11/2014

KARAR TARİHİ : 22/05/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 07/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarafından müvekkil şirkete

ihale edilen ... projesinin yapımı için davalı taraf ile

müvekkilİ şirket arasında 29.04.2014 tarihinde taşeronluk sözleşmesinin imzalandığını,

müvekkilinin işveren, davalının taşeron olarak çalışacağının ve bu çalışması karşılığında

26.000.000,00 TL’nin işin tamamının yapılması karşılığı bedeli olarak belirlendiğini, davalıya

sağlanacak makine, ekipman ve her türlü işin bu bedelden düşüleceğini, karşılıklı faturalaşma yapılarak mahsup yolu ile kalan hakkedişin ödeneceğinin kararlaştırıldığını, sözleşme bedelinin sözleşmenin 2.1.maddesi uyarınca müvekkil şirket veya iştirakleri tarafından keşide

edilecek çekler ile ödeneceğinin belirtildiğini, sözleşmede detayları belirtilen çeklerin davalı

tarafa teslim edildiğini, sözleşmesel ilişki devam ederken davalı tarafından keşide edilen

05.09.2014 tarihli ihtarname ile fesih ihbarında bulunulduğunu, sözleşme kapsamında

kendisine teslim edilen 22.09.2014 keşide tarihli, ....’ye ait 500.000,00 TL’lik dayanarak haksız ve kötüniyetli olarak ...

Müdürlüğü’nün... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü icra takibinin başlatıldığını, müvekkil şirketin herhangi bir borcunun bulunmadığını, takibine konu edilen

çek dolayısıyla müvekkil şirketin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığının tespitini, takibe konu senedin sözleşme bedeline karşılık olarak verildiğini, sözleşmeye dayalı alacak

doğmadan davalı tarafından yapılan takibin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, sözleşmenin

2.2.maddesinde işveren tarafından idareden (...) alınacak bedellerle ve

bunların ödeme takvimine bağlı olacağı, işbu ödeme planlarının muhtemel hak ediş planlarına

göre belirlendiğini, hake diş bedelinin idarece (...) müvekkil şirkete ödememe durumunda ilgili ödeme tarihine tekabül eden çekin yenisi ile değiştirileceğini, işverenin temerrüte

düşmeyeceğinin tarafça kabul be beyan edildiğini, DSİ tarafından müvekkil şirkete sözleşme

kapsamındaki işler ile ilgili sözleşme tarihinden sonra herhangi bir şekilde ödeme

yapılmadığını, davalı şirketin sözleşmeye konu işin tamamlanması, davalının mağdur

olmaması adına belirli tarihlerde davalının kendisine, taşeronlarına, çalışanlarına avans

ödemesi adı altında yüklü miktarda ödeme yapıldığını, davalı şirket tarafından fesih tarihine

kadar yapılan tüm işler için müvekkil şirkete 3.546.941,00 TL fatura kesildiğini, işbu

faturanın fazlası ile müvekkil şirket tarafından ödendiğini, müvekkil şirket tarafından davalıya

boru ve ekipman faturaları ile kiralama faturaları kesildiğini, davalının bu bedelleri ödememiş

olmasına rağmen müvekkilinin işin devam edeceğine olan inancı ile davalı tarafından kesilen

faturaları ödediğini, müvekkil şirket tarafından yapılan ödemelerde müvekkil şirketin değil

davalının borçlu olduğunun görüleceğini, müvekkil şirketin .... Esas sayılı takip dosyasına ilişkin olarak takip edilen çekten doğan herhangi bir

borç altında olmadığının tespitini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı üzerine

bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı şirke arasında 29.04.2014

tarihinde...) işi için taşeronluk

sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme ile KDV dahil sözleşme bedeli karşılığı çekler tanzim edilerek taraflarına teslim

edildiğini, iş bu çeklerin sözleşme ve ticari teamüller gereği yapılan iş karşılığı müvekkili şirkete

yapılan ödeme olduğunu, müvekkili ifayı tamamlayabilmek için mal ve hizmet aldığı taraflara iş bu

çekleri hakediş alacağı ile sınırlı olarak ödeme olarak kullandığını, davacı şirket

yetkililerince Kamuyu Aydınlatma Platformuna yapılan bildirimde finansal borçlar kaynaklı

hiçbir alacaklı veya taşerona ödeme yapılmasının mümkün olmadığını, Cumhurriyet

Savcılık’ları ve mahkemeler bir çok davasının bulunduğunu, müvekkili şirket ile aktedilen

sözleşme konusu projenin yapılmayan imalatlar kaynaklı idareden çok yüksek miktarda haksız

hak ediş yapılarak ödeme alındığı tespit edilerek ... sayılı

savcılık soruşturmasının bulunduğu öğrenildiğini, iş bu bilgiler davacı yan ile sözleşme

akdedildiği tarihte müvekkili şirketten gizlenmiş olduğunu, müvekkili yanın bu bilgiler dahilinde

davacı ile sözleşme akdedilmesinin beklenemeyeceğini, davacı yanın dava dilekçesinde açık kabulü olduğu üzere müvekkili şirket ile sözleşme

akdedildiği tarihten sonra idareden hiçbir hakediş alınmadığını, hak ediş alınamaması müvekkili yanın kusuru olmayıp davacı yanın kusuru olduğunu, kusurlu yanın hukuken korunmaya

değer bir hakkı olmadığını, müvekkili şirketçe sözleşme gereği yapılan imalatlar karşılığı fatura,

hak ediş, hakediş fiyat farkı, teminat kesintisi iadesi alacaklarından davacı yanın ödemeleri

düşüldüğünde müvekkili şirketin 3.555.995,46 TL alacaklı olduğunu, müvekkili şirketin kayıt ve defterlerinde işbu alacak sabit olup şirket kayıt ve defterlerinin şirket

merkezinde yerinde incelenmesini talep ettiklerini, ...

sayılı dosya konusu çek takibi sözleşme ile müvekkili yana teslim edilen çeklerden olduğunu, müvekkili yanın sabit alacağı karşısında açılan haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar

verilmesini, açıklanan nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine, icra inkar

tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı yan üzerinde

bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE:

Dava, İİK 72 maddesi gereğince açılan menfi tespit talebine ilişkindir.

Davacı işveren ile davalı yüklenici arasında işverenin yükleniminde olan ... İşine ilişkin proje kapsamında sözleşmede belirtilen işlerin yüklenici tarafından gerçekleştirilmesine ilişkin 29/04/2014 tarihli taşeronluk sözleşmesinin imzalandığı, sözleşme bedelinin 26.000.000,00 TL + KDV olarak belirlendiği, sözleşme bedelinin çek verilmek suretiyle ödeneceği konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davalı tarafından ...Esas sayılı dosyasında 22/09/2014 keşide tarihli 500.000,00 TL bedelli çekten dolayı davacı ... dava dışı şirket aleyhine toplam 555.885,58 TL tutarlı alacağın tahsili için kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatılmış, davacı borçlu tarafından iş bu menfi tespit davası açılmıştır.

Davacı sözleşme bedelinin ödenmesinin idareden alınacak bedellere ve bu bedellerin ödeme takvimine bağlı tutulduğunu, idareden ödeme alınmadığını, buna rağmen davacının kestiği 3.546.941,00 TL'lik faturadan fazla davalıya ödeme yapıldığını, davalının borçlu olduğunu iddia etmiştir.

Davalı yüklenici ise ödemelerin idarenin hak ediş ödemelerine bağlanmış olsa da, sözleşmede idare tarafından menfi ve/ veya işveren kusuru kaynaklı gecikmelerde iş verinin taşeronun söz konusu işi tamamlayabilmesi için makul ve yerinde avans ödemesi yapacağını kabul ve taahhüt edildiğini, idareden ödeme alınmamasının davacının kusuru olduğunu, müvekkili şirketin davacının ödemeleri düşüldükten sonra 3.555.995,46 TL alacaklı olduğunu savunmuştur.

Davacı şirketin iflas etmesi nedeniyle İİK 194 maddesi gereğince 2. Alacaklılar toplantısının yapılması beklenmiş, toplantının yapılmasından sonra yargılamaya devam edilmiş ve bilirkişi incelemesine karar verilmiştir.

Verilen süreye rağmen her iki tarafça defterler bilirkişi incelemesine ibraz edilmemiştir.

Menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak davalı alacaklıda olup, davalı iddia ettiği alacağın varlığı ve miktarını ispat etmek durumundadır. Ancak davalının alacağı borçlunun imzasını taşıyan bir belgeye dayanmakta ise, ispat yükü bu kez davacı borçluya geçmektedir. Borçlunun talep edilen alacaktan dolayı borçlu olmadığını ispat etmesi gerekir.

Yukarıda açıklandığı üzere taraflar arasında eser sözleşmesi bulunmakta olup, davaya konu çekin ve bu sözleşme kapsamında iş sahibi davacı tarafından yüklenici davalıya verildiği açıktır.

Eser sözleşmesi niteliği gereği tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme türüdür. Eserde iş sahibinin borcu bedelin yükleniciye ödenmesi, yüklenicinin borcu ise iş sahibinin amacına, fen ve sanata uygun imal ve teslim yükümlülüğüdür. İşin tam ve eksiksiz yapıldığının ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğinin ispat yükü iş sahibindedir.

Eser sözleşmesinde iş sahibinin bedel ödeme borcu, yüklenicinin sözleşme kapsamında imalatı yapıp teslimi ile doğmaktadır. Bu nedenle yüklenicinin alacağı kambiyo senedine bağlı olsa da yüklenicinin eseri yapıp teslim ettiğini ispat etmesi gerekir. Bu yönüyle yüklenicinin alacağı kambiyo senedi olan çeke bağlanmış olsa da çekten dolayı alacaklı olduğunu yani eseri yapıp teslim ettiğini, hak ediş alacağının bulunduğunu davalı yüklenicinin ispat etmesi gerekir.

Müflis şirketin defterlerinin temin edilememesi, verilen kesin süreye rağmen davacı tarafından ticari defterlerin bilirkişi incelemesine sunulmaması ve mevcut dosya kapsamına göre davalı yüklenicinin eser sözleşmesinden kaynaklanan ödenmemiş hak ediş alacağının bulunduğunu ispat edememesi nedeniyle takibe konu çekten dolayı davacı iş sahibinin borçlu olmadığı kanaatine varılmış ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

1. Davanın KABULÜ ile, ... Esas sayılı dosyasında takibe konulan ... Bankası'na ait 22/09/2014 keşide tarihli ...seri numaralı ve 500.000,00 TL bedelli çekten dolayı davacının davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,

2. Alınması gerekli 34.155‬,00 TL harçtan peşin alınan 8.538,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 25.616,25‬ TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3. Davacı tarafından yatırılan 8.538,75 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 76.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5. Davacı tarafından yapılan 26.479,5‬0 TL (ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri vs. olmak üzere) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6. Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde davacıya İADESİNE,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ...Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/05/2024

Başkan ...

✎E-imzalıdır

Üye ...

✎E-imzalıdır

Üye ...

✎E-imzalıdır

Katip ...

✎E-imzalıdır