Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/766 E. 2023/680 K.

T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/766 Esas - 2023/680

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C.

ANKARA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/766 Esas

KARAR NO : 2023/680

HAKİM : ...

KATİP :..

DAVACI : ..

VEKİLİ : Av...

DAVALI : 1-...

VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : 2- T....

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 27/10/2022

KARAR TARİHİ : 03/10/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 04/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müteveffa ....'ın 26.07.2013 tarihinde meydana gelen iş kazası neticesinde vefat ettiğini, müteveffanın hısımları tarafından maddi ve manevi tazminat talepli dava açtığını, A.... ile 02.12.2021 tarihinde gerekçeli karar verildiğini, davalılar tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğunu ve ...... Sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiğini, kararın 28.06.2022 tarihinde kesinleştiğini, 02.12.2021 tarihinde verilen gerekçeli karara istinaden mezkur davanın davacıları tarafından .... E. sayılı dosyası ile ilamlı icra takibine geçildiğini, icra dosyası kapsamında davacının 26.01.2022 tarihinde 1.025.165,32-TL ödediğini, mezkur davanın davalılarından .....icra dosyası kapsamında 02.03.2022 tarihinde 454.000,04-TL, ihbar olunan .... 28.02.2022 tarihinde 338,340.22-TL dosya borcuna mukabil davacıya ödeme yapıldığını, ..... Sayılı dosyası ile müteveffanın hısımları tarafından açılmış olan maddi ve manevi tazminat davasında bilirkişi raporu esas alınarak karar verildiğini, raporda işbu davanın davalısı...... %50, müteveffa .... %30, ..... %10, müvekkil şirket ise %10 oranında kusurlu olduğu sonuç ve kanaatine ulaşıldığını, ... numaralı dosyası ile arabuluculuk görüşmeleri başladığını ve 29.07.2022 tarihli arabuluculuk son tutanağında sabit olmak üzere davacı şirket ile davalılar arasında görüşme sonucunda anlaşma sağlanamadığını, buna mukabil işbu davanın davalısı olan ....Noterliğinin 12.08.2022 tarih.... yevmiye nolu ihtarnamesi ile rücuen ödeme yapması ihtar edildiğini, fakat davalı şirketin ödemeyi gerçekleştirmediğini, davacı müvekkil şirket ile davalı şirketler arasında iş kanunu hükümleri gereğince alt-üst işveren ilişkisi olduğunu, davacı şirket ile davalı şirketler arasında alt-üst işveren ilişkisi bulunduğunu, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde; “Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmünün bulunduğunu, .... sayılı dosyası ile verilen kararın esas dayanağı tarafların arasındaki alt-üst işveren ilişkisi olup davalılar, davacı şirkete aralarında tanzim olan sözleşmeler gereğince tazmin edilmesi gereken rücuen tazminattan müteselsilen sorumlu olduğunu, "Bu durumda, alacaklının başvurduğu ve payına düşenden daha fazla bir miktar için alacaklıyı tatmin eden müteselsil borçlunun, bu fazla miktar için sigortalının iş kazasına uğramasında kusurları bulunan diğer müteselsil borçlulara, onların iç ilişkideki kusurları oranında, rücû etme hakkı doğacaktır."...., " Rücu hakkı; başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin malvarlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen, tazminat niteliğinde bir talep hakkıdır. Alacaklıyı tatmin eden kişi, alacaklının hakkından bağımsız kendi şahsında doğan bir hak elde etmektedir." ....hükümleri uygulandığını, davacı şirket ile.... arasında imzalanan Alt Yüklenici Sözleşmesinin Madde- 14.2. " ALT YÜKLENİCİ yapmayı taahhüt ettiği işler için çalıştırdığı işçilere karşı doğrudan doğruya işveren durumundadır. Bu nedenle, işyerinde kendine ayrılan yerde ve işlerde, iş kazası ve meslek hastalığı olmaması için İş Kanunu'nun işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatında yer alan tüm önlemleri ve bu sözleşme ekindeki(imza karşılığı verilen) "işçi sağlığı, İş Güvenliği ve İş Hukuku Yönetmeliği"nde belirtilmiş olan iş güvenliğine ilişkin tüm önlemleri almak ve işyerinde bulundurmak ve işçilerine kullandırmak ve bu konularda işçileri eğitmek zorundadır. Aksi halde, gerek ihmal, gerekse dikkatsizlikten veya ehliyetsiz işçi çalıştırmaktan doğacak kazalardan dolayı her türlü cezai ve hukuki sorumluluk ALT YÜKLENİCİ'ye ait olacaktır." Madde-14.5.; " ALT YÜKLENİCİ iş yerinde gereken her türlü güvenlik tedbirini zamanında almak yetenekli işçi ve personel çalıştırmak, işçi sağlığı ve iş güvenliği tüzüğü ve öteki mevzuatın hükümlerini yerine getirmekle mükelleftir. Montaj indirme, bindirme, yatay-düşey nakliye ve istifleme sırasında meydana gelebilecek her türlü kaza ve tazminatlardan dolayı kendi personeline, İŞVEREN'e üçüncü şahıslara ve ilgili daire ve müesseselere karşı doğrudan doğruya ALT YÜKLENİCİ sorumludur. ALT YÜKLENİCİ'nin sorumluluğundan dolayı İŞVEREN'e rücu hakkı olmayacaktır. İşbu sebeplerle doğrudan doğruya İŞVEREN aleyhine bir dava açılır ve de sonunda İŞVEREN maddi ve manevi tazminat ödeme zorunda kalırsa veya resmi makamlarca İŞVEREN aleyhine bir tazminat tahakkuk ettirilirse, İŞVEREN ALT YÜKLENİCİ'ye müracaat ve rücu ederek ödediği bu tazminatın faizi ile birlikte kendisine ödenmesini talep eder. ALT YÜKLENİCİ, kusuruna bakılmaksızın bu hususta İŞVEREN'e karşı sorumlu olur. İşbu sözleşme gereği taahhüt edilen işle ilgili olarak her türlü cezai, mali ve hukuki sorumluluk müstakilen ve münhasıran ALT YÜKLENİCİ'ye aittir." hükmünün bulunduğunu, davalılar ....arasında tanzim olan Alt Yüklenici Sözleşmesinin madde 14.4. Hükmü gereğince, "TAŞERON iş yerinde gereken her türlü güvenlik tedbirini zamanında almak yetenekli işçi ve personel çalıştırmak, işçi sağlığı ve iş güvenliği tüzüğü ve öteki mevzuatın hükümlerini yerine getirmekle mükelleftir. Montaj indirme, bindirme, yatay-düşey nakliye ve istifleme sırasında meydana gelebilecek her türlü kaza ve tazminatlardan dolayı kendi personeline, İŞVEREN'e üçüncü şahıslara ve ilgili daire ve müesseselere karşı doğrudan doğruya taşeron sorumludur. ......'un sorumluluğundan dolayı İŞVEREN'e rücu hakkı olmayacaktır. İşbu sebeplerle doğrudan doğruya İŞVEREN aleyhine bir dava açılır ve de sonunda İŞVEREN maddi ve manevi tazminat ödeme zorunda kalırsa veya resmi makamlarca İŞVEREN aleyhine bir tazminat tahakkuk ettirilirse, İŞVEREN TAŞERONA müracaat ve rücu ederek ödediği bu tazminatın faizi ile birlikte kendisine ödenmesini talep eder. TAŞERON, kusuruna bakılmaksızın bu hususta İŞVEREN'e karşı sorumlu olur. İşbu sözleşme gereği taahhüt edilen işle ilgili olarak her türlü cezai, mali ve hukuki sorumluluk müstakilen ve münhasıran TAŞERON'a aittir." hükmüne bulunduğunu, somut olaya ilişkin bütün durum ve koşulları değerlendirerek davacı şirketin dosya borcunu sigorta şirketlerinin yaptığı ödemeler haricinde kalan bakiyeyi ödemesi neticesinde işbu davada TBK hükümlerine göre davalılar ile davacı şirketin tarafı oldukları sözleşemeler esas alınarak; davalıların, davacı şirkete müteveffanın mirasçılarına yaptığı ödemeler ve icra dosyası masraflarına istinaden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte rücuen tazminatını talep etmiştir.

CEVAP:

Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER:

.... Esas sayılı dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE:

Davanın, rucüen alacak istemli olduğu, müteveffa ....'ın meydana gelen iş kazasında vefat ettiği, bunun üzerine mirasçıları tarafından ... Esas sayılı dosyası ile destekten yoksun kalma, maddi tazminat davası açtığı, verilen kararın kesinleşmesi üzerine .....Esas sayılı dosyası ile davacı ve davalılar aleyhine icra takibi başlatıldığı, davacı şirket tarafından icra dosyasına ödeme yapıldığı, iş bu davadaki talebin yapılan ödeminin taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden rücuen tazminat talebine ilişkin olduğu, davacı tarafça 07/04/2023 tarihli dilekçe ile ve iş bu duruşmada sözlü beyanı ile davalı .... yönünden davayı takip edilmediği ve bu davalı hakkında karar verilmemesinin istendiği, bu nedenle adı geçen davalı yönünden işlemden kaldırılmasına karar verildiği, davaya davalı .... yönünden devam edildiği, buna göre iş bu dosya bakımından varsa taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden davacının dava dışı işçinin mirasçılarına yapılan tazminat ödemesinin rücuen talep hakkının bulunup bulunmadığı noktasında olduğu anlaşılmaktadır.

.....ye karşı 10/02/2015 tarihinde maddi ve manevi tazminat davası açtığı ve davanın .... Anonim Şirketi'ne ihbar edildiği, dosya kapsamında düzenlenen "17/08/2016 tarihli raporda; Davalı ... şirketinin %50 oranında, Davalı ... şirketinin %10 oranında, Davalı .... şirketinin %10 oranında, Müteveffa ....ın %30 oranında, Davalı...Şirketinin kusurlu bulunmadığının tespit edildiği, yapılan yargılama sonucunda; davacı .... yönünden 245.652,48 TL, davacı .... yönünden 62.268,24TL, davacı .... yönünden 20.361,78 TL karşılanmamış gerçek zararının bulunmadığı anlaşılmakla maddi tazminat talepleri kabul edilmiş; davalı...şirketinin Mass Makine ile yapılan sözleşmede üstlenilen işin...firmasına ait fabrikada yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerden olmadığı asıl işin bir bölümü de olmadığı, bu nedenle Limak ile Mass Makina arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunmadığı ve davalı...şirketinin kusurunun bulunmadığı anlaşılmakla, maddi ve manevi tazminattan davalılar.... nin sorumlu olduğu davalı ....şirketi yönünden yönünden davanın husumetten reddine karar verildiği, manevi tazminat talebi yönünden ise; tarafların sosyal ve içtimai durumları, kusur oranları, ölüm olayının meydana gelmesi paranın satın alma gücü nazara alınarak eş yönünden takdiren 50.000,00 TL , çocuklar yönünden 35,000 TL anne ve baba için 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26/07/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ....alınarak davaclara ödenmesine, manevi tazminat yönünden ise fazla istemin reddine karar verildiği, söz konusu ilamın 28/12/2021 tarihinde dava dışı işçinin mirasçıları tarafından icra takibine konulduğu, icra dosyasında bulunan 26/01/2022 tarihli dosya hesabına göre, yekün alacağın 1.025.165,32 TL olduğu, davacı ... tarafından 5917 özel nolu tahsilat makbuzuna göre 26/01/2022 tarihinde 985.216,30 TL, 5938 özel nolu tahsilat makbuzuna göre ise 26/01/2022 tarihinde 39.949,02 TL olmak üzere toplamda 1.025.165,32 TL ödeme yapıldığı, dosyaya sunulan banka ödeme dekontlarına göre; davacı ..... tarafından 02.03.2022 tarihinde 154.207,26 TL, 99.792,78 TL, 200.000,00 TL olmak üzere toplam 454.000,04-TL,.....Ş. tarafından 28.02.2022 tarihinde 338,340.22-TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. Bu suretle davacı tarafından icra dosyasına ödenen tutarın sigorta şirketlerden 792.340,26 TL'sinin tahsil edildiği anlaşılmıştır.

Taraflarca ileri sürülen deliller dosya arasına celp edilerek dosya nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi ...'e tevdi edilmiş olup, alınan 30/05/2023 tarihli rapor ile; ....Esas sayılı ilammına istinaden .... Sayılı icra dosyası toplamda 1.025.165,32 TL ödeme yapıldığı ancak bu tutarın 792.340,26 TL'sinin sigorta şirketlerden tahsil edildiği dikkate alındığında davacının bakiye 232.825,06 TL'yi davalılardan rücuen talep edebileceği hesaplanmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; davacı ana işveren şirket ile davalı alt işveren....Şirketi arasında 09.05.2013 tarihli alt işverenlik sözleşmesi akdedildiği, bu suretle taraflar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu, bu sözleşme kapsamındaki işlerin bir kısmı için ise davacı ana işveren olmak üzere davalıların kendi aralarında 16.07.2013 tarihinde ayrıca bir taşeronluk sözleşmesi imzalandığı, işbu alt işverenlik sözleşmelerinin 14.2. 14.4 ve 14.5. maddelerinde işçilerle ilgili iş güvenliği önlemlerini alma, ödenecek tazminatlar ile bu uğurdaki zararların alt işveren ve taşeron tarafından karşılanma yükümlülüğünün, sözleşme gereği taahhüt edilen işle ilgili olarak her türlü cezai, mali ve hukuki sorumluluğun müstakilen ve münhasıran alt işveren ve taşeronun ait olduğunun, alt yüklenici ve taşeronun kusuruna bakılmaksızın bu hususta işverene karşı sorumlu olduğunun düzenlendiği, davalı şirketlerin sorumluluğunun belirlenmesinde öncelikle işbu alt işverenlik sözleşmelerindeki düzenlemelerin esas alınması gerektiği ve bu halde davacının iş kazası neticesinde vefat eden dava dışı işçinin mirasçılarına ödediği tazminat ve ferilerinin iş mahkemesi davasında davalı sıfatları da bulunan davalılardan rücuen talep edebileceği, buna göre alınan bilirkişi raporu ile davacı... tarafından .... Karar sayılı ilamına istinaden .... Esas Sayılı icra dosyasına toplamda 1.025.165,32 TL ödeme yapıldığı, ancak bu tutarın 792.340,26 TL'sinin sigorta şirketlerden tahsil edildiği dikkate alındığında, davacının bakiye 232.825,06 TL'yi davalılardan rücuen talep edebileceği ve bu alacak tutarlarına ödeme tarihinden (26/01/2022) itibaren avans faiz işletilebileceği sonuç ve kanaatine varılarak davanın davalı .... Yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Diğer davalı .... Yönünden ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeler uyarınca;

1. a)Davalı ....ne yönelik olarak açılan davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,

b)Alınması gereken 269,85-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

2. a)Davalı ....i.ne yönelik olarak açılan davanın KABULÜ ile; toplam 232.825,06. TL'nin 26/01/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte adı geçen davalı şirketten alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,

b)Alınması gereken 15.904,28-TL harçtan dava açılırken peşin olarak alınan 2.839,71-TL harç ve ıslah ile alınan 1.136,36-TL harç olmak üzere toplam 3.976,07-TL harcın mahsubu ile bakiye 11.928,21-TL harcın davalı ...... Ltd. Şti.nden alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

c)Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen 3.976,07-TL harcın davalı....nden alınarak davacıya VERİLMESİNE,

d)Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 36.923,76-TL vekalet ücretinin davalı ....nden alınarak davacıya VERİLMESİNE,

e)Davacı tarafça yapılan 2.199,50-TL yargılama giderinin davalı ...i.nden alınarak davacıya VERİLMESİNE,

3. Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde İADESİNE,

4. Arabuluculuk Son Tutanağı, iş bu davada verilen karar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 7 ve 18/A. 13 maddeleri ile bu Kanuna göre hazırlanan ve 02/06/2018 tarih ve 30439 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 26. maddesi hükümlerine göre; Bakanlık bütçesinden karşılanan/karşılanması gereken ve iki taraf ve iki saat üzerinden yapılan hesaba göre belirlenen toplam 1.320,00. TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davanın KABULÜNE karar verilmesi sebebiyle davalı ....nden alınarak 6183 sayılı AATUHK hükümlerine göre tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde... Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.

03/10/2023

Katip...

¸

Hakim ...

¸