Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/668 E. 2023/530 K.

T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/668 Esas - 2023/530

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C.

ANKARA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2021/668 Esas

KARAR NO : 2023/530

HAKİM :...

KATİP : ...

DAVACI :...

VEKİLİ : Av....

DAVALILAR : 1-...

  2.  ...

VEKİLİ : Av...

DAVALI : 3...

VEKİLİ : Av....

DAVALI : 4-...

VEKİLİ : Av...

DAVALILAR : 5...

  6. ..

  7. ....

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 22/10/2021

KARAR TARİHİ : 10/07/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 20/07/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili genel müdürlüğün hizmet personeli alımının 2006 ve 2020 yılları arasında imzalanan sözleşmeler ve bu sözleşmelerin eki idari ve teknik şartnameler ile davalılar tarafından üstlenildiğini, söz konusu yıllar arasında davalıların işçisi olarak çalışan....ın emeklilik sebebi ile 02/08/2019 tarihinde işten ayrılacağı belirtilerek kıdem tazminatının ödenmesinin talep edildiğini, ilgilinin başvurusunun incelenmesi neticesinde 10/09/2019 tarihinde 41.046,99 TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri kapsamında işçilik ödemelerinden davalı yüklenicilerin sorumlu olduğunu, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 41.046,99 TL kıdem tazminatının ödeme tarihi olan 10/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı..... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın müvekkili şirketlere karşı arabuluculuğa başvuru yapmaması sebebi ile açılan davanın dava şartı noksanlığından reddi gerektiğini, davacı kurum tarafından ödeme tarihinden itibaren 1 senelik zaman aşımı süresinden sonra davanın ikame edildiğini, bu nedenle huzurdaki davanın usulden reddi gerektiğini, dosya kapsamında bulunan şartnamede işçilerin kıdem ve ihbar tazminatları ile diğer işçilik alacaklarından hangi tarafın sorumlu olduğu hususunda hiçbir düzenleme bulunmadığını, sözleşmeden kaynaklı işçilik alacaklarından sorumlu oldukları kabul edilse dahi söz konusu bedellerden yarı yarıya sorumlu tutulmaları gerektiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı..... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin yerleşim yerinin....olduğunu, genel yetki kuralları gereğince yetkili mahkemenin müvekkilinin yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, bu nedenle yetki ilk itirazında bulunduklarını, davanın 5 yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğunu, dava tarihinden geriye dönük olarak 5 yıldan fazla zaman geçen alacak kalemlerinin zaman aşımına uğradığını, müvekkili şirketin sözleşmesinin davalı kurum ile tam 1 yılı doldurmadığından bünyesinde çalışan işçilerin kıdem tazminatına hak kazanmadıklarını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile 4857 sayılı yasanın 2/6 maddesi gereğince dava konusu edilen bedellerden yarı yarıya sorumlu olduğunun kabulü gerektiğini, kıdem tazminatı alacağından davacı kurum ve son alt işveren olan davalı şirketin müteselsilen sorumlu tutulması gerektiğini, davacı kurumun müvekkili şirketten hiçbir hak ve alacağı bulunmadığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı..... vekili cevap dilekçesinde özetle; görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkili şirket yönünden yetkili mahkemenin Kırklareli Mahkemeleri olduğunu, yetki itirazını ileri sürdüklerini, davanın husumet yokluğundan da reddi gerektiğini, müvekkili şirketin 2 yıl süre ile sorumlu olduğunu ve davanın zaman aşımına uğradığını, müvekkili şirkete konuya ilişkin hiçbir ihbar ya da bildirim yapılmadığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

31/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının davalı şirketlere rücu edilmesi durumunda, davalı şirketlerin dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak sorumlu olduğu miktarların aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi olduğu;.....'nin davacı Kurum ile imzaladığı hizmet sözleşmesine dosya kapsamında rastlanılmadığı gibi, dava dışı işçinin adı geçen davalı şirket nezdinde geçen sigorta çalışmasının da bulunmadığı, bu sebeple adı geçen davalı şirketin dava konusu alacak bakımından sorumluluğunun bulunmadığı, davacı tarafın hesaplanan alacak tutarlarına ödeme tarihinden (10/09/2019) itibaren avans faiz işletilebileceği bildirilmiştir.

10/01/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; kök raporda herhangi bir değişikliğe gidilmediği bildirilmiştir.

Davacı vekili 05/05/2022 havale tarihli dilekçesi ile, davalı ..... aleyhine olan 503,25 TL'lik kısımdan feragat ettiklerini, feragat nedeni ile karar verilmesine yer olmadığı yönünde karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davacı vekili 29/09/2022 havale tarihli dilekçesi ile, daha önce davalı.... Yönünden açılan davadan 503,25 TL'lik kısım yönünden feragat edildiğini, ancak...dan celp edilen hizmet dökümü neticesinde dava dışı işçinin iş bu firmadan 385 gün çalıştığının anlaşıldığını ve rücu edilecek sorumluluk miktarının ise 3.214,62 TL olarak tespit edildiğini, bu nedenle davalı ... sorumluluğunda olan bakiye 2.711,37 TL'den feragat ettiklerini beyan etmiştir.

Davacı vekili bila tarihli beyan dilekçesinde özetle; Mahkemenin 27/02/2023 tarihli celsesinde alınan 2 nolu ara karar gereğince; davalı şirketlerin, davalı işçiye ödenen 41.046,99 TL den sorumlu olduğu miktarlara ilişkin olarak;....iş ortaklığı 4.600,68 TL olmak üzere toplam 37.831,97 TL kıdem tazminatının ödeme tarihi olan 10/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava rücuen alacak istemine ilişkindir.

Dava dışı işçi ....'a ilişkin hizmet döküm cetveli, işyeri ünvan listesi celp edilerek incelenmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur,” hükmü bulunmaktadır.

Öte yandan, 6552 sayılı Kanun ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112.maddesine eklenen 8. maddenin gerekçesinden, alt işveren işçilerinin hak kazandıkları kıdem tazminatının alamamalarının büyük sorun olduğu, alt işverenlerin her yıl değişmesinin bu şirketlerde çalışan işçilerin bir yıllık çalışma şartını sağlamalarını zorlaştırdığı, aynı şekilde kıdem şartını yerine getirse dahi işçilerin kıdem tazminatlarının birçok alt işveren tarafından ödenmediği, herhangi bir uyuşmazlık durumunda alt işverene ulaşılamadığı, özellikle kamu sektöründe iş alan alt işverenlerin işçilerinin hak ettiği kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından doğrudan işçinin banka hesabına aktarılarak sorunun çözümleneceğinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre, alt ve üst işverenin, işçiye karşı dış ilişkide birlikte sorumlu olmasına, hatta İş Kanunu'nun 6552 sayılı Yasa ile değişik 112.maddesi uyarınca işçinin kıdem tazminatını üst işveren kamu kurumunun ödemesi gerekmesine rağmen, iç ilişkide tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacaktır. Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi, tarafların birbirlerine karşı hak, borç ve yükümlülüklerini düzenlemekte olup, işçiye karşı yükümlülüklerin düzenlendiği İş Kanunu hükümlerine aykırılığının ileri sürülmesi mümkün değildir.

Bu açıklamalar ışığında; somut dosya incelendiğinde, davacının davalı .... aleyhine açtığı davadan feragat etmiş olması nedeniyle, iş bu davalı yönünden açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Davalılardan ... nezdinde dava dışı işçinin sigortalı çalışmasının bulunmadığı, bu suretle davacı tarafından yapılan işçilik ödemesinden sorumlu olmadıkları sonuç ve kanaatine varılmakla, iş bu davalılar yönünden açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Diğer davalılar yönünden ise; taraflar arasında akdedilen sözleşmelerin 12.3.maddesi ve sözleşmenin eki niteliğindeki şartnamenin 18.4.maddesinde; "Yüklenici çalıştıracağı işçilerin ücretlerini ve ... primlerini mevzuatlar çerçevesinde öder. İşçilerin nam ve hesabına idareden bağımsız çalışmakta olup, ödenemeyen ücret,.. primleri, meydana gelebilecek tüm iş kazalarından münhasıran yüklenici sorumludur."

"Yüklenici, taahhütleri çerçevesinde kusurlu, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan öncelikle yüklenicinin idareye vermiş olduğu teminatlardan, buradan netice alınamazsa genel hükümlere göre yükleniciye ikmal ve tazmin edecektir." hükümlerine yer verildiği görülmekle; iş bu davalı yüklenicilerin, davacı tarafça yapılan ödemeden, dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak sınırlı sorumlu oldukları sonuç ve kanaatine varılmakla, hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Rücuen tazminat talebi, başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde olup, davacının mal varlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren, avans faizi ile birlikte(tarafların tacir olduğu gözetilerek) davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. (.... Dairesinin 13/04/2016 tarih ve .... E.-K. Sayılı emsal kararı)

HÜKÜM:

A-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;

1. Davalı Efka Gıda İnşaat Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın feragat beyanı nedeni ile REDDİNE,

2. Davalı..... aleyhine açılan davanın REDDİNE,

3. Davalı ....aleyhine açılan davanın kabulü ile, 3.598,70 TL'nin 10/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

4. Davalı .... aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile, 3.147,82 TL'nin 10/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

5. Davalı ....aleyhine açılan davanın kabulü ile, 9.852,60 TL'nin 10/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

6. Davalı .... iş ortaklığı aleyhine açılan davanın kabulü ile 3.607,06 TL'nin 10/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte iş ortaklığını oluşturan davalılardan müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

7. Dava... aleyhine açılan davanın kabulü ile, 3.014,23 TL'nin 10/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

8. Davalı ....... aleyhine açılan davanın kabulü ile, 3.005,88 TL'nin 10/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

9. Davalı ....iş ortaklığı aleyhine açılan davanın kabulü ile, 4.600,68 TL'nin 10/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte iş ortaklığını oluşturan davalılardan müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

B-Alınması gereken 2.105,80 TL harcın, peşin olarak yatırılan 700,97 TL harçtan mahsubu ile, bakiye kalan 1.404,83 TL harcın,

-Davalı....nden 163,94 TL,

-Davalı....'nden 143,43 TL,

-Davalı...nden 449,26 TL,

-Davalı İs.... iş ortaklığından 164,36 TL,

-Davalı ... 137,25 TL,

-Davalı ...'nden 136,98 TL,

-Davalı .... iş ortaklığından 209,61 TL alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

C-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 700,97 TL harcın,

-Davalı ....nden 81,81 TL,

-Davalı....'nden 71,57 TL,

-Davalı ..n 224,14 TL,

-Daval... ortaklığından 82,02 TL,

-Davalı... 68,49 TL,

-Davalı ...nden 68,35 TL,

-Dava... iş ortaklığından 104,59 TL alınarak davacıya ödenmesine,

D-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin,

-Davalı ...nden 1073,65 TL,

-Davalı ....'nden 939,32 TL,

-Davalı ....'nden 2.942,15 TL,

-Davalı ...iş ortaklığından 1076,40 TL,

-Davalı ... 898,84 TL,

-Davalı ....'nden 897,00 TL,

-Dava....iş ortaklığından 1.372,64 TL alınarak davacıya ödenmesine,

E-Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 2.665,70 TL yargılama giderinin, davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.002,20 TL'sinin;

-Davalı ...'nden 233,66 TL,

-Davalı...'nden 204,43 TL,

-Davalı...'nden 640,28 TL,

-Davalı ... iş ortaklığından 234,26 TL,

-Davalı... 195,62 TL,

-Davalı .....'nden 195,22 TL,

-Dava....iş ortaklığından 298,73 TL alınarak davacıya ödenmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

F.....tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

G-Taraflarca yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,

H-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince ... bütçesinden karşılanacak olan 1.440,00 TL arabuluculuk giderinin; davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.081,59 TL'sinin;

-Davalı....i'nden 126,23 TL,

-Davalı...'nden 110,44 TL,

-Davalı...'nden 345,86 TL,

-Davalı... iş ortaklığından 126,55 TL,

-Dava....n 105,68 TL,

-Davalı ...nden 105,45 TL,

-Daval.... iş ortaklığından 161,38 TL

Bakiye kalan 358,41 TL'sinin davacıdan alınmak sureti ile Hazineye irat kaydına, bu amaçla karar kesinleştiğinde iş bu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına,

Dair, davacı vekili ile davalı .... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, her bir davalı yönünden kabul edilen tutar ve reddedilen alacak tutarı göz önüne alınarak kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/07/2023

Katip...

¸

Hakim ...

¸

YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:

DAVACI

Bilirkişi Ücreti : 1.000,00 TL

Posta Masrafı : 1.597,90 TL

Başvurma Harcı : 59,30 TL

Vekalet Harcı : 8,50 TL

DAVALI GEYLANİ GRUP ... LTD. ŞTİ

Posta Masrafı : 400,00 TL