Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/716 E. 2023/483 K.

T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C.

...

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2021/716 Esas

KARAR NO : 2023/483

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

ASIL DAVA

D

  2.  ... .  ... ...	

DAVA : Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti

DAVA TARİHİ : 14/07/2021

KARAR TARİHİ : 16/06/2023

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/07/2023

Mahkememizde görülmekte olan kooperatif üyeliğinin tespitine yönelik asıl ve birleşen davaların yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

ASIL DAVA: Davacı vekili, müvekkilinin 23/03/2006 tarihinde vefat eden dayısı ...'nin mirasçılarından biri olduğunu, buna ilişkin veraset ilamını ekte sunduklarını, davacı ve diğer mirasçılarının anılan murislerinin davalı kooperatifin ortağı olduğunu, ölümünden sonra mirasçılara haber verilmeden 28/11/2006 tarihli davalı kooperatifin yönetim kurulu kararı ile ortaklığın sona erdirildiğini, tasfiyesinin yapıldığını, bu kararın iptali davasının ... 8. ATM'nin 2015/901 Esas sayılı kararı ile kabul edildiğini, bu ortaklığı da diğer davalıya devir ettiğini, bu davalının da üçüncü kişiye devri sağladığını, işlemlerin yerinde olmadığını ileri sürerek, gerek davalıya gerekse adını bilmedikleri üçüncü kişi davalıya devir ve tasarrufun iptaline ile müvekkili payı oranda ortaklığın tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı kooperatif vekili, işbu dava tarihinden sonra davacı tarafından ... 13. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2017/71 Esas sayılı dosyası ile tasarrufun iptali davası açıldığını, görev itirazları üzerine dosyanın ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderildiğini, oradan da işbu dava ile birleştirilmesine karar verildiğini, açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, kooperatif ortağı olan muris ...'nin ölümü ile mirasçılarının murise ait hak ve borçlara iştirak halinde mülkiyet esaslarına göre malik olacaklarından davacının işbu davayı tek başına sonuçlandırmasının hukuken mümkün bulunmadığını, ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2015/901 Esas sayılı dosyasının kesinleşmediğini, bu dosyanın kesinleşmesinin beklenmesinin gerektiğini, dava konusu ve içeriği aynı olduğu anlaşılan birleşen ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2018/672 Esas sayılı dosyasının derdestlik nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, murisin 23/03/2006 tarihinde vefatından sonra mirasçılardan ...'a 1163 sayılı Kanunun 14. maddesi ve anasözleşmeye uygun olarak bir başvuru yapılmadığından hesabın tasfiyesine dair 28/01/2006 tarihli kararın alındığının bildirildiğini, kararın mirasçılara tebliğ edilmiş olduğu halde mirasçıların bu hususta herhangi bir cevabı olmadığını ve bu karara karşı süresinde iptal davası açılmadığını, 13/05/2008 tarihli yazı ile de mirasçı Rasim Dede’ye hesabın tasfiyesi sonucu ödenecek bedelin hak sahipleri ya da yetkili vekilleri aracılığı ile usulüne uygun başvuru yapılmadığından 14.820,00.TL'nin ödenmesinin mümkün olmadığını, mirasçıların bu işlemden 10 yıla yakın süreden sonra haberdar olduklarına ilişkin iddiaların gerçeği yansıtmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı, davaya yanıt vermemiştir.

BİRLEŞEN DAVA: Davacılar vekili, müvekkillerin davalı Kooperatife ortak muris ...'nin mirasçıları olduklarını, murisin ölümünden sonra davalı Kooperatif yönetim kurulunun murise isabet eden ortaklığının 28/11/2006 tarihli karar ile son verildiğini, bu kararın iptali için açılan davanın kabul edildiğini, henüz kesinleşmediğini, davalı Kooperatifin mirasçılara haber vermeden bu ortalığı 17.04.2007 tarih ve 478 nolu karar ile ...'e, sonra 04.03.2011 tarih ve 546 nolu kararı ile ...'e ve 10.10.2017 tarih ve 5 nolu karar ile davalı Gözda ...'e devir ettiğini, yapılan işlemlerin 1163 sayılı Kanun ile anasözleşmeye aykırı olduğunu ileri sürerek, müvekkillerinin muris ...'nin mirasçıları sıfatıyla ortak olduğunun tespitine, devir kararlarının iptaline, el birliği ile müvekkilleri adına kooperatif pay defterine kayıt ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı ... ...(Pay) vekili, müvekkiline husumet düşmeyeceğini, istemin zamanaşımı ve hak düşürücü sürede açılmadığını, payı devir aldığını, ferdileşme sağlandığını, müvekkilinin iyiniyetli bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı kooperatif vekili, davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, zamanaşımının gerçekleştiğini, ... 8. ATM dosyasının kesinleşmesi gerektiğini, devrin yapılmasına engel hal olmadığını, bildirim yapılmadığı iddiasının yersiz olduğunu açıklayarak, davanın reddini savunmuştur.

Asıl davada ismi bilinmeyen olarak açıklanan, birleşen davada iptali talep edilen kararlarda taraf olan ve davaya dahil edilen ... ve ..., davaya yanıt vermemiştir.

KANITLAR: Asıl davada yapılan yargılama sonucunda Mahkememizce 05/01/2017 Tarih, 2016/961 Esas-2017/11 Karar sayılı karar ile, davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyle görevsizlik kararı verilmiş, anılan kararı davacı vekili istinaf etmiş, tesis edilen bu karar, ... Bölge Adliye Mahkemesi 23. HD'nin 14/02/2019 Tarih, 2018/2285 Esas-2019/217 Karar sayılı kararı ile İİK'nın 277 ve devamı maddelerine dayalı tasarrufun iptali davaları ile ilgili bulunmadığı, uyuşmazlığın 1163 sayılı Kooperatifler Kanununda yer alan hükümlerle açıklığa kavuşturulacağı ve dolayısıyla kooperatfilre hukukundan kaynaklanan ticari nitelikte sayılan işlerden olup ticaret mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek mahkememize kararı kaldırılmıştır.

... Bölge Adliye Mahkemesi 23. HD'nin 14/02/2019 Tarih, 2018/2285 Esas-2019/217 Karar sayılı kararına uyulmuştur.

BAM kaldırma kararı doğrultusunda kooperatifler konusunda uzman nitelikli hesap bilirkişilerinden oluşturulan bilirkişi kurulundan rapor alınmış, anılan raporda, davacının murisi ve davalı kooperatifin ortağı olan ...'nin 23/03/2006 tarihinde vefat ettiği, veraset ilamına göre murisin terekesi 8 pay kabul edilerek pay ve mirasçı olarak 2 şer pay Mediha, Memduha, Nihal, 1 er pay Ülkü ve ... aidiyetinin tespit edildiği, muris ortak ...'nin vefatının öğrenilmesi üzerine davalı kooperatifçe müteveffanın mirasçılarına, ortaklığa devam edip etmeyecekleri hususunda herhangi bir bildirim yapılmaksızın doğrudan yönetim kurulunun 28/11/2006 tarih ve 470 nolu kararıyla murisin ortaklık hissenini tasfiyesine karar verildiği, henüz tasfiye payının murislere ödenmediğinin anlaşıldığı, murisin ortaklık hissesine önce davalı kooperatif yönetim kurulunun 17/04/2007 tarih ve 478 nolu kararıyla davalı ...'in ortak kaydedildiği, daha sonra aynı hissenin yönetim kurulunun 04/03/2011 tarih ve 546 nolu kararıyla ...'e, 10/10/2017 tarih ve 5 nolu kararıyla da davalı ... ...'e devredildiği, davalı ... ile dava dışı ... ve Gözde ...'in murisin hissesinin usulsüz tasfiye edildiğini bildiklerine dair herhangi bir kayda rastlanmadığı gibi aynı hisse yönünden ilk devrin yapıldığı 17/04/2007 tarihinden itibaren aidat ödemeye devam edildiği dikkate alındığında hisse devirlerinde devralanlar yönünden iptali gerektirir bir neden tespit edilmediği hususları görüş olarak açıklanmıştır.

Yargılama sonucunda Mahkememizce 03/06/2021 Tarih, 2019/225 Esas-2021305 Karar sayılı karar ile, davanın usulden reddine karar verilmiş, anılan kararı davacı vekili istinaf etmiş, tesis edilen bu karar, ... Bölge Adliye Mahkemesi 2... Karar sayılı kararı ile davanın tüm mirasçılarca birlikte açılması, hazır olmayanların davaya muvafakatlarının alınması için davaya dahil ettirilmeleri ya da tereke temsilci atanması sağlanarak yargılamaya devam edilmesi dava dilekçesi ve duruşma günü yöntemine uygun şekilde tebliğ edilerek taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esası yönünden tarafların iddia ve savunmalarına ilişkin tüm deliller toplanıp değerlendirilerek hüküm kurulması gerektiği belirtilerek mahkememize kararı kaldırılmıştır.

... Bölge Adliye Mahkemesi 23. HD'nin 13/10/2021 Tarih, 2021/1615 Esas-2021/1433 Karar sayılı kararına uyulmuştur.

Muris ortak mirasçılarının ... 9. ATM'nin 2021/435 Esas sayılı dosyası 01/12/2012 tarihli kararı ile mahkememizin işbu dosyası ile birleştirilmiştir.

... 8. ATM'nin 2015/901 Esas-2016/845 Karar sayılı dosyası getirtilmiş, davacısının, asıl ve birleşen davanın davacıları, davalısının asıl ve birleşen davalısı Kooperatif olduğu, ortak muris ...'nin ölüm nedeniyle ortaklığının tasfiyesine ilişkin 28/11/2006 tarihli yönetim kurulu kararının iptaline ilişkin bulunduğu, anılan kararın 1163 sayılı Kanunun 14 ve 16. maddelerine aykırılıktan dolayı iptaline karar verildiği ve bu kararın istinaf incelemesinden de geçerek kesinleştiği anlaşılmıştır.

Kooperatif anasözleşmesi ile genel kurul tutanakları örnekleri getirtilmiştir.

Davalı kooperatif yönetim kurulunun tasfiyeye yönelik numarasız 28/11/2006 tarihli kararı, muris ...'nin payının davalı ...'e satışına ilişkin 17/04/2007 tarih ve 478 sayılı, davalı ...'in payının davalı ...'e devrinin kabulüne ilişkin 04/03/2011 tarih ve 546 sayılı ve davalı ...'in payının davalı ... ...(Pay)'e devrine ilişkin 10/10/2017 tarih ve 5 numaralı yönetim kurulu kararları örnekleri sunulmuştur.

Veraset ilamları ibraz edilmiştir.

GEREKÇE: Asıl dava, kooperatif ortaklığının devrine ilişkin yönetim kurulu kararlarının iptali ile davacının miras payı oranında ortaklığının tescili, birleşen dava ise, davacıların mirasçı sıfatıyla kooperatif ortaklığının tespiti, devirlere ilişkin kararların iptali ile ortaklığın kooperatif pay defterine tescili istemine ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta asıl ve birleşen davanın davacıları murisi ...'nin, asıl ve birleşen davada dalı Kooperatifin ortağı olduğu, muris ortağın 23/03/2006 tarihinde öldüğü, asıl ve birleşen davada davalı Kooperatifin 1163 sayılı Kanunun ve ana sözleşmedeki ölmüş ortak hakkındaki hükümlere başvurmadan bu ortaklığın 28/11/2006 tarihli yönetim kurulu kararı ile tasfiyesine karar verdiği, ... Karar sayılı dosyası ile bu kararın iptal edildiği, tasfiye kararından sonra bu ortaklığa ilişkin olarak davalı ...'e satışına ilişkin 17/04/2007 tarih ve 478 sayılı, onun da davalı ...'e devrinin kabulüne ilişkin 04/03/2011 tarih ve 546 sayılı ve davalı ...'in payının davalı ... ... (Pay)'e devrine ilişkin 10/10/2017 tarih ve 5 numaralı yönetim kurulu kararları aldığı hususları uyuşmazlık konusu değildir.

Asıl davada murisin diğer mirasçılarının davaya katılımı sağlanmış, asıl ve birleşen davada dava edilen kararlarla ilgili olarak hukuki durumları etkilenen kişiler davaya dahil edilmiştir.

Kooperatif ortağının ölümü halinde nasıl bir işlem yapılacağı 1163 sayılı Kanunun 14 ve davalı Kooperatifin anasözleşmesinin 16. maddesinde açıkça düzenlenmiş olup, bu maddelere aykırı şekilde asıl ve birleşen davanın davalısı Kooperatifin kişisel hakkı ihlal edecek şekilde kendiliğinden ortaklığı tasfiyeye karar vermesi, sonrasında da bu ortaklığı asıl dava davalı ...'e devir etmesi emredici kurallara aykırılık teşkil etmektedir. Esasen, 8. ATM'nin 2015/901 Esas-2016/845 Karar sayılı kararı ile de tasfiyeye ilişkin kararın iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle anılan tasfiye kararına dayalı yapılan devirler de geçersiz kabul edilmelidir. Geçersizliğin tespiti de hukuki yarar olmak kaydıyla her zaman istenebilir. İptal talep edilmesi halinde, geçersizliğe karar verilmesine engel hal yoktur. Kooperatife ortak olmada açık kapı ilkesi olmasına rağmen ortaklığın hangi hallerde sona ereceği ise kanun ve anasözleşmede düzenlenmiştir. Ölüm, ortaklığı kendiliğinden sona erdiren neden değildir. Emredici kurallara aykırı şekilde başkasının ortaklığını devir almak, bu durumu bilmese bile devir alana hak bahşetmeyecektir. Öte yandan, kooperatiflerde payın tekliği ve bölünmezliği ilkesi geçerlidir. Kural olarak, birden ziyade kişinin birlikte ortaklık payına sahip olmaları söz konusu değildir. Kooperatifteki ortaklık payının, kooperatife karşı bölünmezliği esastır. Fakat, mirasçılık veya başka bir nedenle ortaklık payının birden çok kişiye ait olması halinde paya ilişkin işlemler, hak sahipleri tarafından seçilen temsilci vasıtasıyla yerine getirilmesi gerekmektedir. Ayrıca, ortaklığın tespitine ilişkin kararın pay defterine tescil görevi, yönetim kurulana aittir. Mahkemenin pay defterine yazımına ilişkin karar vermesi de mümkün değildir.

Bu durum karşısında, asıl davada davacı mirasçı ...'nın payı oranında kooperatif ortaklığının tescil isteminin reddine, davalı ...'e devrine ilişkin 17/04/2007 tarih ve 478 numaralı yönetim kurulu kararının geçersizliğinin tespitine, birleşen davada muris ortak ...’nin mirasçılarının davasının kabulüne, muris ...’nin davalı kooperatifteki ortaklığının devrine ilişkin 17/04/2007 tarih ve 478 numaralı, 04/03/2011 tarih ve 546 numaralı ve 10/10/2017 tarih ve 5 numaralı diğer davalılara yönelik devir kararlarının geçersiz olduğunun ayrı ayrı tespiti ile davacıların, ortak muris ...’nin ortaklığı nedeniyle mirasçı sıfatıyla davalı Kooperatifin ortakları olduğunun tespitine, pay defterine tescil isteminin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1. Asıl davada mirasçı davacı ... ile işbu davaya muvafakat veren muris ...’nin diğer mirasçılarının davasının kısmen kabulüne, davalı Kooperatifin diğer davalı ... adına muris ...’nin ortaklığını devrine dair 17/04/2007 tarihli ve 478 numaralı yönetim kurulu kararının geçersizliğinin tespitine, davacı ...’nın payı oranında tescil isteminin reddine,

A-Alınması gerekli 179,90 TL harçtan peşin alınan 85,39 TL harcın mahsubu ile bakiye 94,51 TL harcın davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,

B-Davacılar tarafından yatırılan 85,39 TL peşin harcın davalılardan alınarak davacılara verilmesine,

C-Asıl davada davacılar kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,

Ç- Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalı ...'na verilmesine,

D-Davacılar tarafından yapılan 4.305,55‬ TL (29,20 TL başvurma harcı, 4,30 TL vekalet harcı, 260,20 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 2.800,00 TL bilirkişi ücreti, 1.211,85‬ TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 2.152,78 TL'lik kısmının davalılardan alınarak davacılara verilmesine,

E-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,

2. Birleşen ... 9. ATM’nin 2021/435 Esas sayılı davada muris ortak ...’nin mirasçılarının davasının kabulüne, muris ...’nin davalı kooperatifteki ortaklığının devrine ilişkin 17/04/2007 tarih ve 478 numaralı, 04/03/2011 tarih ve 546 numaralı ve 10/10/2017 tarih ve 5 numaralı diğer davalılara yönelik devir kararlarının geçersiz olduğunun ayrı ayrı tespiti ile davacıların, ortak muris ...’nin ortaklığı nedeniyle mirasçı sıfatıyla davalı Kooperatifin ortakları olduğunun tespitine, pay defterine tescil isteminin reddine,

A-Alınması gerekli 179,90 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 120,60 TL harcın davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,

B-Davacılar tarafından yatırılan 59,30 TL peşin harcın davalılardan alınarak davacılara verilmesine,

C-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen ( kabul ve red oranına göre) 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,

Ç-Davalır ... ve ... kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen ( kabul ve red oranına göre) 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,

D-Davacılar tarafından yapılan 192,55 TL (59,30 TL başvurma harcı, 8,50 TL vekalet harcı, 124,75 TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 96,28 TL'lik kısmının davalılardan alınarak davacılara verilmesine,

E-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,

Dair, mevcut taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

16/06/2023

Katip ...

¸

Hakim ...

¸