Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/601 E. 2024/586 K.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

ANKARA

13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/601 Esas

KARAR NO : 2024/586

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...

VEKİLİ : Av. ... - ....

DAVALI : ... -

DAVA : Tespit

DAVA TARİHİ : 03/09/2024

KARAR TARİHİ : 04/09/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 04/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından 08/08/2024 tarih ve .... sıra no ile tutulan tutanağa binaen, müvekkiline ait 15/12/2023 tarih ve .... no' lu "işyeri açma ve çalışma ruhsatının" iptaline dair yapılan işlemin hukuka aykırı olduğunun tespiti ile öncelikle tedbiren işlem tesisinin durdurulmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmediğinden cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkemenin görevli olması Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK 1. md.) “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.” (HMK 115. Md.). HMK 137, 138 ve 140. maddedeki ön inceleme aşamasında dava şartlarının inceleneceğine dair düzenlemeler, henüz incelenmemiş ise tahkikata geçilmeden önce dava şartlarının incelenmesi zorunluluğunu belirtmekte olup görev yönünden bu incelemenin en erken değil, en geç ne zaman yapılması gerektiğini göstermektedir. Konuya ilişkin HMK 138. maddenin Kanun gerekçesi şöyledir: “Usule ilişkin hususlar, şeklî nitelik taşıdıklarından yargılamanın başında, dosya üzerinden de incelenerek karara bağlanabilir. Ancak, mahkeme, kararını vermek için tarafların dinlenmesine ihtiyaç duyuyorsa, bunu da tahkikat aşamasında değil, ön inceleme oturumunda yapacaktır. Böylece dava şartları ve ilk itirazlarla ilgili sorunların, en geç tahkikat başlamadan, ön inceleme duruşması sonunda karara bağlanması amaçlanmıştır.” Bu gerekçe ile de her aşamada görev hususunun incelenebileceğine açıklık getirilmiştir. Son tahlilde kanunda açıkça dava şartlarının her aşamada mahkemece kendiliğinden araştırılacağı düzenlendiğinden henüz taraflara tebliğ yapılmadan tensip aşamasında dahi mahkemenin görevsiz olması halinde usulden red kararı verilmesinin mümkün olduğu anlaşılmaktadır (Emsal: .... 'nın 11/04/2019 tarih ve ... sayılı ilamı).

Yukarıda açıklanan ilkeler kapsamında usul ekonomisi de gözetilerek, dosya kapsamı uyarınca dava dilekçesi karşı yana tebliğ edilmeksizin öncelikle dosya üzerinden görev hususunun incelenmesi gerekmiştir.

Somut olayda; dava, davalı tarafından 08/08/2024 tarih ve ... sıra no ile tutulan tutanağa binaen, davacıya ait 15/12/2023 tarih ve ... no' lu "işyeri açma ve çalışma ruhsatının" iptaline dair yapılan işlemin hukuka aykırı olduğunun tespiti istemine yönelik olup bu mahiyetteki davanın mutlak ticari davaya niteliğini haiz olduğuna dair TTK'nın 4. maddesinde bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle mahkememizin görevli olması için nispi ticari davanın varlığının tespiti gerekmektedir. Bu minvalde; 4962 sayılı ... Kanununda, ...'lerin özel hukuk tüzel kişisi oldukları belirtilmiştir. Dolayısıyla; davalı tacir olmadığı gibi mutlak ticari dava da söz konusu olmadığından uyuşmazlığın genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülüp çözülmesi gerekir (.... sayılı ilamları, .... sayılı ilamı, .... sayılı ilamı). Açıklanan nedenlerle; mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin HMK 114/1-c, 115/2 maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1. Mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin HMK 114/1. c,115/2 maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine,

2. HMK 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal 2 haftalık sürede talep edilmesi halinde dosyanın görevli .... NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine,

3. HMK 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına,

4. Süresinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek yargılama giderlerinin hüküm altına alınmasına,

Dair tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.04/09/2024

Katip ...

E-imzalı

Hakim ...

E-imzalı