Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/671 E. 2023/664 K.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2019/671 Esas - 2023/664

T.C.

...

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/671 Esas

KARAR NO : 2023/664

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVA : Menfi Tespit (Alım Satım)

DAVA TARİHİ : 05/12/2019

KARAR TARİHİ : 10/11/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 15/11/2023

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA : Davacılar vekili dava dilekçesinde, davacıların süt ve süt ürünleri alanında faaliyet gösterdiklerini, faaliyetleri kapsamında dava dışı 8030315061 vergi numaralı Şen Kardeşler ... Ltd. Şti.'ne ait Türkiye Finans bankasının;

(1) 30.06.2019 tarih 4008687 numaralı 100.000 TL,

(2) 30.08.2019 tarih 4008688 numaralı 100.000 TL,

(3) 30.11.2019 tarih 4008689 numaralı 100.000 TL bedelli çekleri müvekkili ...'ın almış olduğunu, ...'ın daha sonra bu çekleri diğer müvekkili ... şirketi lehine ciroladığını, anılan bütün çeklerin müvekkili şirket tarafından davalı şirkete ciro edildiğini, anılan bütün çeklerin vadesinden önce davalı firmaya ödendiğini, yapılan ödemelere ait banka dekontları ve muavin defter kayıtlarının dilekçe ekinde sunulduğunu, söz konusu ödemelerden 289.800,00 TL'lik kısmının 21.08.2019 tarihine kadar müvekkili şirketin yapı kredi bankası hesabından davalı şirketin banka hesabına gönderildiğini, bakiye 10.200,00 TL'lik kısmının ise davalı firmanın başlattığı icra takibi sonrasında yine vadesinden önce ödendiğini, takip sonrası yapılan toplam 37.400,00 TL ödemenin (37.400-10.200=) 27.200 TL'sinin davalı şirket tarafından haksız ve kötüniyetli olarak tahsil edildiğini, 30.06.2019 tarih 4008687 numaralı 100.000 TL bedelli çekin davalı firmaya ödenmiş ise de davalı firmanın söz konusu çek yaprağını kaybettiğinden bahisle müvekkillerine çeki iade etmediğini, bu çeki bulduktan sonra iade edeceğini yada zayi davası ikame edeceğini bildirdiğini ancak bu yönde herhangi bir işlem yapmayarak dava konusu çeklere ait ödemeleri kabul etmeye devam ettiğini, ödemelerin yapılmış olmasına rağmen davalı şirketin diğer çek yapraklarını da iade etmediğini, çek yapraklarını iade etmeyen davalı şirketin 30.08.2019 tarih 4008688 numaralı ve 100.000 TL bedelli çeki 80.000 TL üzerinden ... 16. İcra Müdürlüğünün 2019/13422 sayılı dosyası ile takibe koyduğunu, takibe karşı ... 15. İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/805 Esas sayılı dosyasına kayıtlı dava ikame edildiğini, davalı şirket tarafından davacı müvekkillerinin bütün mal varlıklarına haciz işlemi uygulandığını, akabinde davacıların takip alacaklısı ile bir protokol ve ödeme planı hazırlamak zorunda kaldığını, anılan protokol dahilinde müvekkilleri tarafından davalı takip alacaklısına bugüne kadar 37.500 TL daha ödeme yapılmış olduğunu, bu protokol çerçevesinde davalı firmanın müvekkillerinin sadece banka blokelerini kaldırmayı kabul ettiğini, davalı şirketin yapılan 27.200 TL fazla ödemenin ve çek yapraklarının iade edilmesi talebini yerine getirmediğini, yukarıda ayrıntılı bir şekilde arz ve izah olunduğu üzere, davanın kabulüne, istirdat talepleri dışında kalan 142.600 TL hakkında davalı firmaya karşı davacıların borcunun olmadığının tespitine, dava konusu 30.08.2019 tarih, 4008688 numaralı ve 100.000 TL bedelli ve 30.11.2019 tarih ve 4008689 numaralı ve 100.000 TL bedelli çeklerin iadesine ya da iptaline, dava konusu çekin (30.11.2019 tarih ve 4008689 numaralı ve 100.000 TL bedelli) tahsili halinde, müvekkillerinin ileride telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı muhtemel olduğundan dava konusu çekin teminatsız veya mahkemenizce uygun görülecek bir teminat mukabilinde ve iş bu dosya kapsamında yapılacak yargılama neticesi verilecek mahkeme kararının kesinleşmesine kadar, davaya konusu çekin ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla tensiple ihtiyat-i tedbir kararı verilmesine, cebr-i icra tehdidi altında fazladan ödenen 27.200 TL'nin istirdat talepleri dahilinde davacılara iadesine; ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, 2019/13422 sayılı takip dosyasının tensiple tedbiren durdurulmasına, yargılama neticesinde iptaline, davalı yan aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde, Mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, yetkili mahkemenin Yozgat yada Turhal Mahkemeleri olduğunu, çek istirdat ve iptal davasının ancak keşide yada yetkili hamil tarafından açılabileceğinden davacıların çek iade yada iptal davası açmakta aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, müvekkilinin davacı taraf ile uzun süredir ticari ilişki içerisinde olduğunu, çekleri eksik bildirdiğini, müvekkili şirkete dava dışı Şen Kardeşler Ltd. Şti, ... ve ... Süt Ltd. Şti. tarafından 30.04.2019 tarihli 100.000,00 TL bedelli, 18.05.2019 tarihli 6.000,00 TL bedelli, 30.06.2019 tarihli 100.000,00 TL bedelli, 30.08.2019 tarihli 100.000,00 TL bedelli, 30.11.2019 tarihli 100.000,00 TL bedelli çekler verildiğini, ancak verilen bu çeklerden 30.08.2019 tarihli 100.000,00 TL bedelli çeke istinaden davacı tarafından sadece 20.000,00 TL ödendiğinden bakiye 80.000,00 TL alacağın tahsiline yönelik ... 16. İcra Müd. 2019/13422 Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davacı tarafın bu icra takibine karşı çek bedelinin tamamını ödediğinden bahisle ... 15. İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/805 Esas sayılı dosyası ile takibin iptaline yönelik dava açıldığını, davanın reddine karar verildiğini, davacı tarafın çek bedelinin tamamının ödendiği yönündeki iddiasının tamamen gerçek dışı olduğunu, davacı taraf ile imzalanan 01.11.2019 tarihli protokolün borcun kabulü anlamına geldiğini, davacı tarafın 30.08.2019 tarihli 100.000,00 TL bedelli çekin bakiye 80.000,00 TL'sinin ödendiğini ispatlayamadığını, yukarıda izah edilen ve Mahkemeniz tarafından resen dikkate alınacak nedenlerle açılan davanın öncelikle yetkisizlik sebebiyle davanın reddine, 10.12.2019 tarihli ara karar ile yokluğumuzda kurulan İhtiyati Tedbir kararına karşı itirazların kabulü ile HMK m. 394 gereği ihtiyati tedbirin kaldırılmasına, Mahkeme aksi kanaatte ise esasa ilişkin davacının haksız tüm taleplerinin reddine, kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, ... 16. İcra Müdürlüğünün 2019/13422 esas sayılı takip dosyası, bilirkişi rapor ve ek raporları, dava dışı (1) 30.06.2019 tarih 4008687 numaralı 100.000 TL bedelli çek, dava konusu (2) 30.08.2019 tarih 4008688 numaralı 100.000 TL, (3) 30.11.2019 tarih 4008689 numaralı 100.000 TL bedelli çekler, tarafların ticari defter ve belgeleri, faturalar, dava dosyasında bulunan diğer deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, dava konusu 30/08/2019 keşide tarihli ve 4008688 numaralı, 100.000,00 TL bedelli ve 30/11/2019 tarih ve 4008689 numaralı ve 100.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı, istirdat talebine konu 27.200,00 TL dışında kalan 142.600,00 TL hakkında borçlu olunmadığının tespiti, fazla ödenen 27.200,00 TL' nin istirdatı, 16. İcra Müdürlüğünün 2019/13422 sayılı icra takibinin iptali ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesi istemine ilişkindir.

Taraflar arasında 30/01/2019 tarihinden itibaren ticari ilişkinin bulunduğu, davacılar tarafından davalıya dava konusu olan ve olmayan çekler verildiği, davacılar vekilinin dava konusu olan 30.08.2019 tarih 4008688 numaralı 100.000 TL, 30.11.2019 tarih 4008689 numaralı 100.000 TL bedelli çeklerden dolayı, istirdat talebine konu 27.200,00 TL dışında kalan 142.600,00 TL hakkında borçlu olunmadığının tespiti, fazla ödenen 27.200,00 TL' nin istirdatı, 16. İcra Müdürlüğünün 2019/13422 sayılı icra takibinin iptali ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesi istemi ile bu davayı açtığı görülmektedir.

İddia ve savunma doğrultusunda tarafların göstermiş olduğu deliller toplanmış, HMK'nun 222/1. maddesinin "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir." hükmü uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri ile diğer deliller üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Talimat ile alınan 13/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda, davalı alacaklının ticari hesap bakiyesinden kalan 80.000,00 TL alacağının tahsili amacı ile ... 16. İcra Müdürlüğünün 2019/13422 sayılı icra takibine başladığı, ticari hesap bakiyesine göre davalının, davacılardan ... Süt Ve Süt Ürünleri Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti'nden 38.886,69 TL alacaklı olduğunu bildirildiği,

Mahkememizce alınan 15/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda, taraflar arasında 30/01/2019 tarihinde ticari ilişki başladığı, tarafların ticari defter kayıtlarına göre 08/10/2019 ... 16. İcra Müdürlüğünün 2019/13422 sayılı icra takibi tarihi itibariyle davalı şirketin davacı şirketten 40.781,40 TL bakiye alacağının bulunduğu, davalı şirketin ticari defter kayıtlarına göre ise takip tarihi itibariyle davalı şirketin davacı şirketten 138.886,69 TL bakiye alacağı hesap edildiği, 05/12/2019 dava tarihi itibari ile ise davacı şirketin ticari defter kayıtlarına göre davalı şirketin davacı şirkete 20.634,77 TL bakiye borcunun bulunduğu, davalı şirketin defter kayıtlarına göre davalı şirketin davacı şirketten 124.886,69 TL bakiye alacağının bulunduğu, dava tarihi itibari ile bakiye fark olan 145.521,46 TL'nin hareketlerine ilişkin tevsik edici belgelerin dava dosyasına kazandırılması gerektiği, banka dekontlarının incelenmesi sonucunda dava dışı 18/05/2019 tarih ve 6.000,00 TL bedelli, 30/06/2019 tarih ve 100.000,00 TL bedelli, 30/08/2019 tarih ve 100.000,00 TL bedelli çeklerin davacı şirket tarafından davalının banka hesabına ödendiği, 30/11/2019 tarih ve 100.000,00 TL bedelli çek için ise davacı şirket tarafından kısmi ödemeler yapıldığı, son çekin 16.200 TL bakiyesinin kaldığı, ... 16. İcra Müdürlüğünün 2019/13422 sayılı icra takibine konu alacak için 01/11/2019 tarihli protokol kapsamında kararlaştırılarak davacı tarafından yapılan 95.333,04 TL ödemenin fazla olduğunun belirtildiği,

08/08/2022 tarihli 1. Bilirkişi Ek raporunda, tarafların ticari defter ve belgelerine göre yapılan hesaplamalarda farklılıklar olduğu, davalı şirketin ticari defter kayıtlarına göre dava tarihi itibari ile davalı şirketin 124.886,69 TL bakiye alacağının bulunduğunun belirtildiği,

29/10/2022 tarihli 2. Bilirkişi Ek Raporunda, davacının davalıya yaptığı ödemelerin mahsubu halinde dava tarihi itibari ile çekler nedeni ile davacının davalıya borcunun bulunmadığı, icra katibi nedeni ile davacının davalıya toplam 79.133,04 TL fazla ödeme yaptığı belirtilmiş,

24/08/2023 tarihli 3. Bilirkişi Ek Raporunda ise, davacının çekler için yaptığı ödemeler dikkate alındığında dava tarihi itibari ile davacının çekler nedeni ile davalıya borcunun bulunmadığı, ... 16. İcra Müdürlüğünün 2019/13422 esas sayılı dosyadaki alacağa karşılık davacıların davalıya fazladan 88.774,37 ödeme yaptığı, 30/11/2019 keşide tarihli ve 100.000,00 TL bedelli çek bedelinin de davalıya vaadesinden önce ödendiği, 19/12/2019 tarihinde başlatılan... esas sayılı dosyasındaki alacağa karşılık davacıların fazladan 113.581,28 TL ödeme yaptığı belirtilmiştir.

Dava konusu 30/08/2019 tarih 4008688 numaralı 100.000 TL çek yönünden yapılan değerlendirmede;

... 16. İcra Müdürlüğünün 2019/13422 esas icra dosyasının incelenmesinde, davalı alacaklının 08/10/2019 tarihinde, dava konusu 30/08/2019 tarihli ve 100.000,00 TL bedelli çeke dayanarak davalı borçluların da arasında bulunduğu borçlular aleyhine 80.000,00 TL asıl alacağın tahsili amacı ile icra takibine başladığı, takip sırasında 01/11/2019 tarihinde davacılar ile davalı vekili arasında protokol yapılarak bakiye 80.00,00 TL çek bedelinin taksitler halinde ödenmesinin kararlaştırıldığı görülmektedir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, taraflarca içeriğine veya imzaya itiraz edilmeyen ve ihtilaf konusu olmayan 01/11/2019 tarihli protokol tarafları bağlar. Davacılar vekili dava dilekçesinde protokolün cebri icra tehdidi altında düzenlendiğini belirtmiş ise de, davacılardan ... Süt ve Süt Ürünleri Gıda San. ve Tic. Limited Şirket olup, basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gerektiği gibi protokolün icra tehdidi altında imzalandığına ilişkin delil de ibraz etmediğinden savunması yerinde görülmemiştir.

Bu durumda 01/11/2019 tarihli protokolün tarafların serbest iradesi ile kararlaştırıldığı ve tarafları bağlayacağı, davacıların protokolle ... 16. İcra Müdürlüğünün 2019/13422 sayılı takibinin dayanağı olan 80.000,00 TL çek bedelini, faizi ve fer'ileri ile birlikte taksitler halinde ödeneceğini taahhüt ederek çeke dayalı borcu kabul ettikleri, bu nedenle takibin dayanağı olan 30/08/2019 ve 100.000,00 TL bedelli çek nedeni ile borçlu olunmadığının tespitini, bu çek nedeni ile yapılan ödemelerin istirdatını ve ... 16. İcra Müdürlüğünün 2019/13422 sayılı takibin iptalini isteyemeyecekleri anlaşıldığından buna yönelik talebin reddine karar verilmiştir.

Dava konusu 30/11/2019 tarih 4008689 numaralı 100.000 TL bedelli çek yönünden yapılan değerlendirmede;

Yukarıda açıklandığı gibi 15/03/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre taraflar arasında 30/01/2019 tarihinden itibaren ticari ilişkinin bulunduğu, bilirkişi rapor ve ek raporu ile taraflar arasındaki ticari ilişki, tarafların ticari defter ve belgeleri ve davacı şirket tarafından davalıya yapılan ödemeler dikkate alınarak dava konusu iki çek yönünden davacıların davalıya borcunun bulunup bulunmadığının tespitine çalışıldığı görülmektedir.

Taraflar arasındaki ticari ilişkinin toplam 789.579,93 TL'ye ulaştığı, ticari ilişki nedeni ile davacılar tarafından davalıya, dava konusu iki çekin de dahil olduğu çekler de verildiği görülmektedir. Davacı şirket tarafından banka kanalı ile davalıya yapılan ödemelerin açıklamasında "çek istinaden ödenen " ibaresinin yazılı olduğu, 21/07/2019 tarihli ve 20.000 TL'lik ödemede ise "30/08/2019 tarihli çeke istinaden gönderilen" açıklamasının yer aldığı anlaşılmaktadır. Davalı şirket söz konusu 20.000 TL'yi mahsup ederek 30/08/2019 tarih ve 100.000,00 lik çekin kalan kısmı olan 80.000,00 TL için ... 16. İcra Müdürlüğünün 2019/13422 esas sayılı takibine geçmiş ve yukarıda açıklandığı gibi mahkememizce bu çeke takip yönünden davacıların davalıya borçlarının bulunduğu kabul edilmiştir. Bilirkişi raporlarında, ticari hesap dökümüne göre, mahkememizce davacıların borçlu bulunduğu kabul edilen 80.000,00 TL'lik borcun da davalıya ödendiği kabul edildiğine, davacı şirket tarafından yapılan ödemelerde sadece "çek istinaden ödenen" açıklamasına yer verilmesine ve ödemenin hangi çeke yönelik olarak yapıldığının belirtilmemesine göre, mahkememizce dava konusu 30/11/2019 tarih ve 100.000,00 TL tutarlı çekten dolayı da davacıların borcunun bulunduğu ve bu çeke yönelik talebin de yerinde olmadığı sonucuna varıldığından, açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın REDDİNE,

2. Alınması gereken 269,85 TL maktu harcın 3.073,95 TL peşin harçtan düşümü ile artan 2.804,10 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine,

3. Davacıların karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı bir masraf yapmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

5. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A. 13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacılardan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

6. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 200.000,00 TL üzerinden takdir edilen 32.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,

7. Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,

Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine ya da bulunmadığı takdirde Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe verilmesi sureti ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/11/2023

Katip ... Hakim ...

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır