Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/825 E. 2024/411 K.

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/825 Esas - 2024/411

T.C.

ANKARA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/825 Esas

KARAR NO : 2024/411

HAKİM : ...

KATİP : ...

DAVACI : ....

VEKİLLERİ : Av. ....

Av. ...

DAVALI : 1- ...

VEKİLİ : Av. .....

DAVALILAR : 2- ... .

  3.  .....

  4.  ....

  5.  ....

  6.  ....

TASFİYE MEMURU:....

TASFİYE MEMURU:....

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 20/11/2023

KARAR TARİHİ : 08/07/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

TALEP :

Davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; Yüklenici firmalarla imzalanan sözleşme hükümleri çerçevesinde yüklenici firmalardan olan ... Özel Sağl. Hiz. Bilg. Tem. Gd. Taş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. İle .... İnş. İth. İhr. San. Ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığında temizlik hizmet alım personeli olan ...'nin iş akdinin 08.05.2019 tarihinde 4 işten çıkış kodu ile sona erdirildiğini ve işçiye 26.05.2019 tarihinde 15.017,67 TL kıdem tazminatının kurumları tarafından ödendiğini, kıdem tazminatına ilişkin damga vergisinin 113,98 TL olduğunu; müvekkili .... tesislerinin muhtelif hizmetlerinin davalı yüklenicilere ihale edildiğini ve aralarında hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, davalılar ile yapılan sözleşmelerdeki işlerin anahtar teslimi verilen işler olduğunu ve davalıların kendi ekipmanı ve personeli ile hizmet yükümü altına girdiklerini; davalılar ile imzalanan sözleşmelerde personeller ile ilgili tüm yükümlülüklerin yüklenicinin sorumluluğunda olduğunun belirtildiğini, dava dışı işçi ile müvekkili kurum arasında akdedilen hizmet sözleşmesi olmadığını, dava dışı işçinin 03.01.2015-08.05.2019 tarihleri arasında Genel müdürlükleri ile hizmet alım sözleşmesi imzalayan yüklenici firmalarda çalıştığını, yükleniciler ile müvekkili arasında imzalanan sözleşme ve şartnameler gereği müvekkili kurum tarafından ödenen işçilik alacaklarının davalılardan rücuen tahsili gerektiğini, emsal ... kararlarının da bu doğrultuda olduğunu; dava dışı işçiye ödenen 14.903,68 TL kıdem tazminatı ile 113,98 TL damga vergisi toplamı olan 15.017,67 TL'nin dava dışı işçiyi çalıştıran davalılardan; -6.960,82 TL'sinin .... Taah.Elkt.Tıb. Malz. Paz. Tem. Gd. Mak. Onr. ...Ltd. Şti. ... Hiz. Bilg. Dan. İnş. Teks. San. Ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığından, 1.711,36 TL'nin ... Hiz. Bilg. Dan. İnş. Teks. San. Ve Tic. Ltd. Şti. 'den, 3.124,67 TL'sinin ... Hiz. .... Tem. Gd. Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti.- .... Org. İnş. Taah. Mob. Nak. Tem. Petr. Dy. Tük. ...Ltd. Şti.(Eski Ünv. ... Org. Ltd. Şti.).İş Ortaklığından, 1.019,12 TL'sinin ... Hiz. .... Tem. Gd. Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den, 2.182,47 TL'sinin ... Özel Sağl. Hiz. Bilg. Tem. Gd. Taş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. İle .... İnş. İth. İhr. San. Ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığından, 19,23 TL'sinin .... Org. İnş. Taah. Mob. Nak. Tem. Petr. Dy. Tük. ...Ltd. Şti.(Eski Ünv. ... Org. Ltd. Şti.)'den, 29.05.2019 olan ödeme tarihinden itibaren uygulanacak avans faiziyle birlikte rücu’en tahsilini dava ve talep etmiştir.

CEVAP :

Davalı ... Özel Sağl. Hiz. Bilg. Tem. Gd. Taş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Vekili cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı itirazında bulunduklarını; dava dışı işçinin müvekkili şirket nezdinde istihdam edilmediğini ve bu nedenle husumet itirazında bulunduklarını; işyeri devirlerinde makul süreyi aşan kesintinin varlığı halinde işyeri devri olmadığının kabulü ile değerlendirme yapılması gerektiği ve davanın reddi gerektiğini; 11.09.2014 tarihinden itibaren kamuda akdedilen personel çalıştırılması esasına dayalı alt işveren sözleşmelerinde alt işveren işçilerine kamu tarafından ödenen kıdem tazminatlarının alt işverenlere rücu edilemeyeceğini; taraflar arasında imzalanan sözleşme ve teknik şartnamelerde yüklenicinin kıdem tazminatından sorumlu olduğuna dair açık bir düzenlemenin bulunmadığını; davacı tarafından müvekkil şirkete ihale bedeli içerisinde kıdem payının ödenmediğini ve bu sebeple müvekkili şirketin kıdem tazminatından sorumluluğunun bulunmadığını; dava dışı işçinin asıl işvereninin idare olduğunu, emir ve talimat verme yetkisinin davacıya ait olduğundan işçilik alacaklarından da davacının sorumlu olduğunu; müvekkilinin sorumlu olduğu düşünülse bile sorumluluğunun yarı yarıya olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalılar davaya cevap sunmamıştır.

GEREKÇE :

Dava, Rücuen Tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki ihtilafın; Davacı işyerinde davalılar bünyesinde çalışan dava dışı işçiye ödenen işçi alacaklarının davacıya rücu edilip edilemeyeceği noktasında toplanmıştır.

Mahkememizce, ana ihale dosyası ile dava dışı işçiye ilişkin hizmet dökümü dosya arasına alınmıştır.

4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin 4857 İş Kanunu’nun 2/6 maddesi “asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur” hükmü yer almakta olup, söz konusu sorumluluk müteselsil sorumluluk olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı Rücuen Alacak davası olup,

Söz konusu davalarda, sorumluluk ve işçi alacaklarından kıdem tazminatı, ihbar, tazminatı, hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti... gibi alacaklar ile bu alacakların ferilerine ve rücu edilmesine ilişkin olarak; .... Dairesinin 15/09/20120 tarihli ve ..... sayılı ilamında; "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. " hükmü ile .... sayılı ilamı yine aynı dairenin .... sayılı ilamları yer almaktadır.

Mahkememizce, ihtilaf konusu hususlarda tespit yapmak amacı ile Rücuen işçi alacağı konusunda uzman Nitelikli Hesap Uzmanı tarafından rapor düzenlenilmesine karar verilmiş, bilirkişi tarafından sunulan 28/04/2024 tarihli raporda, davacının dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarından davalıların sorumlu olabileceği, ......Ltd. Şti-... Hiz....Şti. iş ortaklığının 6.960,82-TL, ......Ltd. Şti'nin 1.711,36-TL, ..........Ltd. Şti'nin 19,23-TL, .........Ltd. Şti-.......Ltd. Şti. (Eski Ünvan .....Ltd. Şti) iş ortaklığının 3.124,67-TL, .........Ltd. Şti'nin 1.019,12-TL sorumluluğunun bulunduğu rapor edilmiştir.

Mahkememizce, .... ilamları doğrultusunda yapılan tespit neticesinde; dava dışı işçi ... 'nin kıdem tazminatı ve damga vergisine yönelik davacı tarafından ödenen miktarın davalı şirketlerden tahsili talebinde, .... yerleşik içtihadı gereğince davalı şirketin dava dışı işçinin iş akdinin feshedildiği tarihte giydirilmiş ücret üzerinden ödenen ihbar, fazla çalışma ücreti ve kıdem tazminatlarının kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti her bir alt işveren olan davalıların çalıştırdıkları dönemler itibari ile sorumlu oldukları, dava dışı işçinin çalıştığı süreler dikkate alınarak dava dışı işçinin kıdem tazminatı alacağına hak kazandığından, yine faiz, vekalet ücreti, harç ve diğer giderlerinden oluşan alacağın ferilerine ilişkin ise her bir davalının kendilerine rücu edilebilecek miktar üzerinden oranlanmasıyla çıkan bedelden sorumlu oldukları ve hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere, dava dışı işçinin iş sözleşmesine bağlı olarak kıdem tazminatına hak kazandığından, davanın kabulü ile ...... Ltd. Şti ile ......Ltd. Şti'nden müştereken ve müteselsilen 6.960,82-TL, .......Ltd. Şti'nden 1.711,36-TL, ..........Ltd. Şti'nden 19,23-TL, .........Ltd. Şti ile ......Ltd. Şti'nden (Eski Ünvan ......Ltd. Şti) müştereken ve müteselsilen 3.124,68-TL, ......Ltd. Şti'nden 1.019,12-TL, ......Ltd. Şti ile ......Ltd. Şti'nden müştereken ve müteselsilen 2.182,47-TL olmak üzere toplam 15.017,67-TL'nin ödeme tarihi olan 29/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM :

1. Davanın Kabulü ile;

-6.960,82-TL'nin ...... Ltd. Şti ile ......Ltd. Şti'nden müştereken ve müteselsilen

-1.711,36-TL'nin .......Ltd. Şti'nden

-19,23-TL'nin ..........Ltd. Şti'nden

-3.124,68-TL'nin .........Ltd. Şti ile ......Ltd. Şti'nden (Eski Ünvan ......Ltd. Şti) müştereken ve müteselsilen

-1.019,12-TL'nin ......Ltd. Şti'nden

-2.182,47-TL'nin ......Ltd. Şti ile ......Ltd. Şti'nden müştereken ve müteselsilen olmak üzere toplam 15.017,67-TL'nin ödeme tarihi olan 29/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

2. Alınması gerekli karar ve ilam harcı 1.025,85. TL olduğundan, peşin alınan 269,85. TL'nin mahsubu ile bakiye 756,00. TL'nin davalıların sorumluluk oranlarına göre,

-350,40-TL'sinin ...... Ltd. Şti ile ......Ltd. Şti'nden müştereken ve müteselsilen,

-86,18-TL'sinin .......Ltd. Şti'nden

-0,98-TL'sinin ..........Ltd. Şti'nden

-157,24-TL'sinin .........Ltd. Şti ile ......Ltd. Şti'nden (Eski Ünvan ......Ltd. Şti) müştereken ve müteselsilen

-52,76-TL'sinin ......Ltd. Şti'nden

-109,92-TL'sinin ......Ltd. Şti ile ......Ltd. Şti'nden müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,

3. Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.280,00. TL'nin davalıların sorumluluk oranlarına göre,

-1.520,28-TL'sinin ...... Ltd. Şti ile ......Ltd. Şti'nden müştereken ve müteselsilen,

-373,92-TL'sinin .......Ltd. Şti'nden

-4,26-TL'sinin ..........Ltd. Şti'nden

-682,24-TL'sinin .........Ltd. Şti ile ......Ltd. Şti'nden (Eski Ünvan ......Ltd. Şti) müştereken ve müteselsilen

-222,38-TL'sinin ......Ltd. Şti'nden

-476,91-TL'sinin ......Ltd. Şti ile ......Ltd. Şti'nden müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,

4. Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan 15.017,67. TL vekalet ücretinin davalıların sorumluluk oranlarına göre,

-6.960,82-TL'nin ...... Ltd. Şti ile ......Ltd. Şti'nden müştereken ve müteselsilen

-1.711,36-TL'nin .......Ltd. Şti'nden

-19,23-TL'nin ..........Ltd. Şti'nden

-3.124,68-TL'nin .........Ltd. Şti ile ......Ltd. Şti'nden (Eski Ünvan ......Ltd. Şti) müştereken ve müteselsilen

-1.019,12-TL'nin ......Ltd. Şti'nden

-2.182,47-TL'nin ......Ltd. Şti ile ......Ltd. Şti'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı tarafından yatırılan 539,70. TL harç toplamı ile 4.801,25‬. TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.340,95. TL yargılama giderinin davalıların sorumluluk oranlarına göre,

-2.475,53-TL'nin ...... Ltd. Şti ile ......Ltd. Şti'nden müştereken ve müteselsilen

-608,86-TL'nin .......Ltd. Şti'nden

-6,94-TL'nin ..........Ltd. Şti'nden

-1.110,92-TL'nin .........Ltd. Şti ile ......Ltd. Şti'nden (Eski Ünvan ......Ltd. Şti) müştereken ve müteselsilen

-362,12-TL'nin ......Ltd. Şti'nden

-776,58-TL'nin ......Ltd. Şti ile ......Ltd. Şti'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6. Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/07/2024

Katip .... Hakim ...

¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır