Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/914 E. 2024/354 K.

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/914 Esas - 2024/354

T.C.

ANKARA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/914 Esas

KARAR NO : 2024/354

HAKİM : ...

KATİP : ....

DAVACI : ....

VEKİLLERİ : Av. ...

Av. ...

Av. ....

Av. ...

DAVALI : ....

VEKİLİ : Av. ...

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 22/12/2023

KARAR TARİHİ : 10/06/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

TALEP :

Davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; Davalı ... ve taşeronları ile vekil eden şirket ve taşeronları bünyesinde 15/08/1993-28/03/2023 tarihleri arasında çalışan dava dışı ...'ın eyt düzenlemesi kapsamında emeklilik nedeniyle 28/03/2023 tarihinde işten ayrıldığını, dava dışı işçi ... ile ihtiyari arabuluculuk dosyası üzerinden anlaşmaya varıldığını, işçinin çalışmaları karşılığında tüm işçilik alacaklarının müvekkili tarafından ödendiğini, davacı ile davalı arasında geçen çalışmaların karşılığı olarak 16/06/2023 tarihinde 288.477,09-TL net kıdem tazminatı, 2.206,29-TL kıdem tazminatı damga vergisi ödendiğini, bununla birlikte 20/07/2023 tarihinde 2.0000,00-TL arabuluculuk ücreti ile arabuluculuk ücretine ilişkin 400,00-TL kdv ve 400,00-TL stopaj ödemesi yapıldığını ve toplamda ... için 293.483,38-Tl ödeme yapıldığını beyan ederek, davanın kabulüne ve 2.000,00-TL arabuluculuk ücreti 800,00-TL kdv stopaj ücreti olmak üzere toplam 2.800,00-TL'nin davalının sorumlu olduğu 1.838,39-TLsinin ödeme tarihi olan 20/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP :

Davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davaya ilişkin olarak yasal süresi içerisinde zamanaşımı, hak düşürücü süre, hukuki yarar, derdestlik, kesin hüküm, yargı yolu, husumet ve ödemezlik defilerini ileri sürdüklerini ve davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı şirkete müzekkere yazılarak, dava dışı işçinin davacı haricinde görev yaptığı firmaların hizmet dökümünün dosyaya kazandırılmasını talep ettiklerini, gelen yazı cevaplarına göre davanın ihbar edilmesini ve davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE :

Dava, Rücuen Tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki ihtilafın; Davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının davalı ile imzalanan 24/07/2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi ve 31/08/2010 tarihinde imzalanan Hisse Satış Sözleşmesi gereğince, kendilerine düşen döneme ilişkin kısmının davalıdan rücu edilip edilemeyeceği, edilebilecek ise miktarı noktasında toplanmıştır.

Mahkememizce, dava konusuna dayanak 24/07/2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi ve 31/08/2010 tarihli Hisse Satış Sözlemesi incelendiğinde,

... A.Ş. ile ... A.Ş. arasındaki 24/07/2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin “Üçüncü Kişilerin Hak İddiaları” başlıklı 7. Maddesinin; 7.1. bendinde, “İşletme Hakkı ... tarafından devredilen Dağıtım tesislerinin mülkiyetine ilişkin olarak sözleşmenin imza tarihinden önce başlamış idari ve hukuki ihtilafların takip edilmesi, çözüme kavuşturulması ve bundan kaynaklanan her türlü sorumluluk ...'a aittir.”, 7.4. bendinde; “Dağıtım Faaliyeti'nin ... tarafından yürütüldüğü dönemde bu faaliyetin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirilen her türlü iş ve işlemlerin bütün sorumluluğu ...'a aittir. ... tarafından yürütülmüş bulunan bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülecek her türlü talebin muhatabı ...'tır. Bu talepleri konu alan icra takibi ve davalar ... tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır. Bu takip ve davalardan doğacak her türlü mali yükümlülük ... tarafından karşılanır.”, 7.6. bendinde “Sözleşmenin imza tarihinden önce Dağıtım Tesisleri ile Dağıtım Tesislerinin işletilmesinden kaynaklanan her türlü hukuki ve cezai sorumluluk ...'a aittir. Bu dönemde yürütülmüş bulunan bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülecek her türlü talebin muhatabı ...'tır. Bu talepleri konu alan icra takibi ve davalar ... tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır. Bu takip ve davalardan doğacak her türlü mali yükümlülük ... tarafından ödenir.”, 7.5. maddesi ile 7.7. maddesi “...Sözleşmenin imza tarihinden sonra Dağıtım Tesisleri ile Dağıtım Tesislerinin işletilmesinden kaynaklanan her türlü hukuki ve cezai sorumluluk Şirket'e aittir...” hükümleri, ... Anonim Şirketinin ... oranındaki Hissesinin .... Satışına İlişkin 31/08/2010 tarihli Hisse Satış Sözleşmesinin “Alıcının Taahhütleri” başlıklı 9. maddesinin 9.4. bendinde; “Alıcı, ihale konusu hisseleri devraldığı tarihten önceki döneme ilişkin olarak İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'ndeki hükümler saklı kalmak kaydıyla, şirket'te yapılmış olan her türlü işlemden kaynaklanan borç ve yükümlülüklerden, kayıtlara intikal etmemiş olsa dahi şirketin sorumlu olduğunu, bu hususlarda alınmış karar ve yapılmış sözleşmelerle ilgili olarak kendisinin veya şirketin idareyi ve ...'ı ilzam edecek hiçbir başvuru ve rücu hakkının bulunmadığını kabul, taaahhüt ve garanti eder.” hükmü yer almaktadır.

Uyuşmazlık konusuna ilişkin emsal ... İçtihatlarında; “Öte yandan taraflar arasında imzalanan İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi hükümleri incelendiğinde, sözleşmenin 7.4 ve 7.6 hükümlerine göre dağıtım faaliyetlerinin ... tarafından yapıldığı dönemdeki sorumluluğun ...'ta olduğu, bu haliyle dava dışı işçinin ... bünyesinde çalıştığı döneme ilişkin işçilik alacaklarından ...'ın sorumlu olduğu, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinde bu hususu açıkça yasaklayan bir hükmün bulunmadığı, bu haliyle ...'ın sorumlu tutulmasının hukuka uygun olduğu... (...), "Rücuen alacağa dayanak davadaki uyuşmazlığın dağıtım tesislerinin mülkiyetine ilişkin olmaması karşısında sözleşmenin 7.2 maddesi uyarınca davacının ihbar yükümlülüğü de bulunmamaktadır. (.... Dairesi'nin 23/03/2016 tarih ...) "Rücuen tazminat talebi, başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde olup, davacının mal varlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleştiğnden ödeme gününden itibaren her iki tarafta tacir olduğundan avans faizi talep edebilir. (.... Dairesi 13/04/2016 tarih ve ... ) şeklinde belirleme ve tespitler yapıldığı görülmektedir.

Davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmelerde; sözleşmenin imza tarihinden önce Dağıtım Tesisleri ile Dağıtım Tesislerinin işletmesinden kaynaklanan her türlü hukuki ve cezai sorumluluğun ...'a ait olduğu açık bir şekilde düzenlenmiştir.

Anılan emsal ... İçtihatları ve taraflar arasında imzalann sözleşme hükümleri birlikte değerlendirilmesi neticesinde; dava dışı işçinin .../...'ın alt taşeronu olan şirketler bünyesinde çalıştığı 20.03.2001-15.12.2010 dönemi için davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının, davalının sorumluluğunu sınırlayan tarihi belirten İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin imza tarihi 24.07.2006 tarihi arası dönem olan 20.03.2001-24.07.2006 dönemi için davalının sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin 4857 İş Kanunu’nun 2/6 maddesi “asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur” hükmü yer almakta olup, söz konusu sorumluluk müteselsil sorumluluk olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı Rücuen Alacak davası olup,

Söz konusu davalarda, sorumluluk ve işçi alacaklarından kıdem tazminatı, ihbar, tazminatı, hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti... gibi alacaklar ile bu alacakların ferilerine ve rücu edilmesine ilişkin olarak; .... Dairesinin 15/09/20120 tarihli ve .... sayılı ilamında; "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. " hükmü ile .... sayılı ilamı yine aynı dairenin .... sayılı ilamları yer almaktadır.

Mahkememizce, ihtilaf konusu hususlarda tespit yapmak amacı ile Nitelikli Hesap Uzmanı tarafından rapor düzenlenilmesine karar verilmiş, bilirkişi tarafından sunulan 31/03/2024 tarihli raporda, davalı tarafın dava dışı işçinin çalıştığı dönem olan .... arasındaki dönemi için sorumlu olduğu, kıdem tazminatı 189.432,09-TL, feri alacak 1.838,65-TL olmak üzere toplam 191.270,74-TL'den sorumlu olduğu rapor edilmiştir.

Mahkememizce, İşletme Hakkı Devir sözleşmesi, Hisse Satış sözleşmesi, ... hizmet dökümü ve Yerleşik ... ilamları doğrultusunda yapılan inceleme neticesinde, yukarıda aktarılan davaya dayanak gösterilen 24/07/2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi ve 31/10/2010 tarihli Hisse Satış Sözleşmesinde yer alan hükümler gereğince, davalının davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçi alacakları ve ferileri yönünden dava dışı işçinin hizmet döküm cetveline göre davalı ... şirket alt taşeronu şirketler bünyesinde taraflar arasında imzalanan ... tarihindeki kadar ki dönem olan 15/08/1993-24/07/2006 döneminde davalının sorumluluğunun bulunduğu, hüküm kuramaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi raporunda da söz konusu tarihin aralığı itibariyle davalının alt taşeronu olan şirketler bünyesinde dava dışı işçinin çalıştığı dönemler itibariyle hesaplanan 189.432,09-TL kıdem tazminatı ile 1.838,65-TL feri alacak olmak üzere toplam 191.270,74-TL'den sorumlu olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulü ile 189.432,09-TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 16/06/2023 tarihinden, 1.838,65-TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 20/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, ayrıca kısa kararda sehven yazılan 1.912.270,74-TL düzeltilerek 191.270,74- TL olarak değiştirilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM :

1. Davanın Kısmen Kabulü ile, 191.270,74. TL'nin, 189.432,09. TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 16/06/2023 tarihinden, 1.838,65. TL'lik kısmının 20/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2. Alınması gerekli karar ve ilam harcı 13.065,70. Tl olduğundan, peşin alınan 3.290,72. TL'nin mahsubu ile bakiye 9.774,98. TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3. Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00. TL'nin kabul ret oranına göre 3.096,91. TL'sinin davalıdan geri kalan 23,09. TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4. Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.603,32. TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 1.422,00. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6. Davacı tarafından yatırılan 3.560,57‬. TL harç toplamı ile 2.550,00. TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.110,57‬. TL'nin kabul ret oranına göre 6.065,35. TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,

7. Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı . 10/06/2024

Katip ... Hakim ....

¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır