Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/565 E. 2023/762 K.

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/565 Esas - 2023/762

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

ANKARA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2020/565 Esas

KARAR NO : 2023/762

BAŞKAN : ....

ÜYE : ....

ÜYE :....

KATİP : ...

DAVACI : ....

VEKİLLERİ : Av. ...

Av. ....

Av. ...

DAVALI : ...

...

VEKİLLERİ : Av. ...

Av. ... - Av. ... - Av. ...

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/10/2020

KARAR TARİHİ : 21/12/2023

GR.KR.YZM.TARİHİ : 22/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... Ltd. Şti.'nin yüklenici, davalı ... A.Ş.'nin ise iş sahibi olduğunu, uyuşmazlık konusu yapım işinin “..." olduğunu, işin tamamlandığını, davacı yüklenicinin işi fen ve sanat kurallarına uygun, ayıpsız, eksiksiz, sözleşmeye ve eklerine uygun tamamlanmış olduğunu, taraflar arasında “...” konulu sözleşmenin 02.01.2013 tarihinde imzalandığını, yer tesliminin 16,01.2013 tarihinde yapıldığını, sözleşme süresinin 240 gün olduğunu, işin geçici kabulünün 06.03.2015 tarihinde, kesin kabulünün ise 20.06.2016 tarihinde yapıldığını, davalı iş sahibinin 522 gün süre uzatım verdiğinı, sözleşme kapsamında davacı-yüklenici tarafından yapılan iş artışı ve sözleşme dışı işlerin 9039,95'lik kısmının bedelinin davacı-işveren tarafından ödendiği noktasında ihtilaf bulunmayıp, taraflar arasındaki ihtilafın; davacı- yüklenicinin sözleşme dışı işe ve iş arlışı sebebiyle yapmış olduğu imalatların bedeli, iş sabibi tarafından ödenen 4439,95 oranım aşan kısım için davacının var ise talep edebileceği alacak miktarı, 522 günlük süre uzatımına sebep olan maddi vakaların kimin kusurundan kaynaklandığı, süre uzatımı sebebiyle davacı- yüklenicinin zarara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise zarar mikları akdedilen sözleşme kapsamıtıda zararda kusurlu ise davalının sorumlu olup olmadığını beyan ederek; davanın kabulünü talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu alacakla ilgili olarak .... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, söz konusu dava davacı tarafından takip edilmediğinden başvuruya bırakıldığını ve yasal süresi içerisinde yenilenmediğinden 27.01.2020 tarihli ve .... Karar sayılı kararı ile davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, sözleşmeye uygun olarak davacı yükleniciye ödenmesi gereken tüm bedellerin 29.03.2016 tarihli Kesin Hesap Hakedişe dahil edildiğini, davacı yüklenicinin işbu Kesin Hesap Hakedişinin imzalanması aşamasında herbangi bir itirazının bulunmadığından dava konusu tüm taleplerinin .... hükümlerine göre haksız ve dayanaksız olduğunu ve reddinin gerektiğini, dava konusu “...nin gecikmeli olarak tamamlandığını, davacı yükleniciye gecikmeden kaynaklı sürelerin süre uzatımı olarak verildiğini, direk temel projelerinde değişiklik yapıldığını ve değişiklikten kaynaklı yeni birim fiyatlar belirlenerek ödemesinin yapıldığını, yüklenicinin yaptığı tüm imalatların kesin hak edişe dahil edildiğini beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

KABUL VE GEREKÇE: Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.

Taraflar arasında " ... " konulu sözleşmenin 02.01.2013 tarihinde imzalandığı, yer tesliminin 16.01.2013 tarihinde yapıldığı, sözleşme süresinin 240 gün olduğu, işin geçici kabulünün 06.03.2015 tarihinde, kesin kabulünün ise 20.06.2016 tarihinde yapıldığı, davalı iş sahibinin 522 gün süre uzatımı verdiği, sözleşme kapsamında davacı-yüklenici tarafından yapılan iş artışı ve sözleşme dışı işlerin %39,95'lik kısmının bedelinin davalı-işveren tarafından ödendiği noktasında ihtilaf bulunmayıp, taraflar arasındaki ihtilafın; davacı-yüklenicinin sözleşme dışı işe ve iş artışı sebebiyle yapmış olduğu imalatların bedeli, iş sahibi tarafından ödenen %39,95 oranını aşan kısım için davacının var ise talep edebileceği alacak miktarı, 522 günlük süre uzatımına sebep olan maddi vakaların kimin kusurundan kaynaklandığı, süre uzatımı sebebiyle davacı-yüklenicinin zarara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise zarar miktarı, akdedilen sözleşme kapsamında zararda kusurlu ise davalının sorumlu olup olmadığı noktasında toplandığı saptanmıştır.

Tarafların bildirmiş olduğu deliller toplandıktan sonra farklı bilirkişi kurullarından farklı bilirkişi rapor ve ek raporları alınarak dosya kapsamına konulmuştur.

Mahkememizce yapılan yargılama sonunda;

Davanın esasına yönelik incelemeye geçmeden önce ... 'nun Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 39. maddesinin yürütmesini durdurmasına yönelik kararının mevcut olay açısından değerlendirilmesi gerekmektedir. Yukarıda bahsedildiği üzere taraflar arasında imzalanan 16/01/2013 tarihli Sözleşmenin 8. maddesinde, sözleşmenin eklerinin tek tek sayıldığı, bu eklerde 1.sırada Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin belirtildiği, sözleşme içeriğinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin açıkça ek sayılması nedeni ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin sözleşmenin bir parçası haline geldiği, her sözleşmenin imzalandığı tarih itibari ile yürürlükte bulunan kanun hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesinin gerektiği, bu nedenden ötürü taraflar arasındaki sözleşmenin 16/01/2013 tarihinde imzalanması, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin sözleşmenin bir parçası olması nedeni ile taraflar arasındaki sözleşmenin 16/01/2013 tarihindeki koşullara göre değerlendirilmesi gerektiği, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 39. maddesi ... tarafından yürütmesinin durdurulmasının mevcut olaya herhangi bir etkisinin olmayacağı, söz konusu ... kararının karardan sonraki sözleşmelere etki edeceği anlaşıldığından, mahkememizce mevcut olayda Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 39. maddesinin uygulanacağı yönünde kanaat oluşmuştur.

Yukarıdaki kabul çerçevesinde, davacının talepleri değerlendirildiğinde, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 39. ve 40. maddelerindeki düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nun 193.maddesi uyarınca delil sözleşmesi niteliğinde bulunduğundan mahkemece resen gözetilmelidir. Davacı tarafından davalı idare ile aralarında sözleşme ve iş artışı nedeni ile düzenlenen ... ara hakediş ve ... no'lu kesin hakedişe itirazi kayıt sunulmadığı, dosyaya alınan tüm bilirkişi raporlarıyla sabitlenmiştir. Davacı tarafından ara hakediş ve kesin hakedişlere itiraz edilmemesi nedeni ile söz konusu sözleşme kapsamındaki hakedişler kesinleşmiştir. Kesinleşen hakedişlerden dolayı yüklenici-davacının bu hakedişlere bağlı hakları düşer ve yüklenici-davacı hakedişleri olduğu gibi kabul etmiş sayılır.

Davacı tarafından her ne kadar talebe konu alacak kalemlerinin hakediş kapsamına girmediği, sözleşme dışı iş olduğu ve hakedişe girmeyen bir kalemden dolayı itirazi kayıt koymasının mümkün ve gerekli olmadığı iddiasında bulunmuş ise de, bu konudaki ... içtihatları şöyledir. ..., sözleşme, iş artışı ve sözleşme bedeli kapsamında olan tüm kalemlere ilişkin ara hakediş ve kesin hakedişlerde usulüne uygun itiraz edilmesinin gerektiği, sözleşme, iş artışı ve sözleşme bedeli kapsamı dışında olan işlere ihtirazi kayıt sunulmasına gerek olmadığı yönündedir. Mevcut olayımızda davacının dava dilekçesinde yapmış olduğu alacağa ilişkin tüm kalemler, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve iş artışı kapsamındaki işlerden olduğu, söz konusu kalemlerin ara ve hakedişte alacak kalemi olarak girerek değerlendirildiği, zira, dosya kapsamına alınan 30/05/2023 tarihli ek raporda, davacının yaptığı işlerin tümüyle sözleşme kapsamında yer alan işler olduğu, sözleşme dahilinde proje revizesi dışında yapılmış herhangi bir işin söz konusu olmadığının rapor edildiği görülmüştür. Söz konusu rapor içeriği ve dosya kapsamında yer alan ara ve kesin hakedişlerindeki alacak kalemleri göz önüne alındığında, mahkememizde davacının dava dilekçesindeki alacağının dayanağını oluşturan tüm alacak kalemlerinin sözleşme ve iş artışı kapsamındaki işlerden olduğu, ara ve kesin hakedişlere konu edildiği, sözleşme dışı herhangi bir işin bulunmadığı yönünde kanaat hasıl olmuştur.

Yukarıda anlatılan nedenlerden dolayı; davacının dava dilekçesindeki alacağına ilişkin tüm alacak kalemlerinin ara ve kesin hakedişe konu edilmesi, söz konusu alacağa ilişkin kalemlerin sözleşme ve iş artışı kapsamındaki işlerden olması, talebe konu alacak kalemleri sözleşme ve iş artışı kapsamındaki işlerden olduğundan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 39. ve 40. maddeleri çerçevesinde hakedişlere yüklenici tarafından usulüne uygun itiraz edilmesi gerektiğinden ve mevcut olayımızda davacı-yüklenici tarafından ara ve kesin hakedişe usulüne uygun olarak itiraz edilmediğinden, söz konusu ara ve kesin hakedişler davacı-yüklenici yönünden kesinleştiği, kesinleşen ara ve kesin hakedişlerden dolayı davacı yüklenicinin tekrar alacak talebinde bulunması mümkün olmadığı anlaşıldığından (... sayılı kararı), davacının davasının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

1. Davanın REDDİNE,

2. Alınması gerekli karar ve ilam harcı 269,85. TL olduğundan peşin alınan 290.711,27. TL'nin mahsubu ile bakiye 290.441,42. TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,

3. Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00. TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4. Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 474.230,58. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

6. Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın HMK'nun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 21/12/2023

Başkan ...

¸e-imza

Üye ...

¸e-imza

Üye ...

¸e-imza

Katip ...

¸e-imza