Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/713 E. 2023/568 K.

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

ANKARA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/713 Esas

KARAR NO : 2023/568

HAKİM : ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...

VEKİLİ : Av. ... - ...

DAVALILAR :1-...

2.  ... .  ...

3. ... . ...

4. ... . ...

5. ... 

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 20/10/2022

KARAR TARİHİ : 11/10/2023

KR.YZL.TARİHİ : 02/11/2023

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi, elektrik üretimi iştigal eden bir ... olan müvekkilinin kamu tüzel kişiliğine haiz olduğunu, müvekkiline devrolan ... ile davalılar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin anahtar teslim niteliğinde olduğunu, davalı firmalarla müvekkili arasında imzalanan sözleşmelere göre işçilerin tüm ücret ve masraflarının yüklenicilere ait olacağının kararlaştırıldığını, davalı firmalarca iş akdi feshedilen ...'un .... Mahkemesinde açtığı davanın .... numaralı ilamıyla hükme bağlandığını ve mahkeme kararının istinaf kararıyla kesinleştiğini, karar sonrasında ...'un vekili tarafından ... Sayılı İcra Dosyasının takibe konulduğunu, müvekkili tarafından icra dosyasına ödeme yapıldığını ve imzalanan sözleşmeler uyarınca müvekkilinin ödemiş olduğu miktarın davalılara rücu edilmesi gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 500,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılara usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamışlardır.

DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME : Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir.

... Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları, ... Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır.

Davalıların sorumluluğu ve sorumlu oldukları miktarları tespiti amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, 12/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda; davalılar ... Tem. Taah. Ve Tic. A.Ş.'nin kıdem tazminatı+diğer masraflar 531,25 TL, ... İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin kıdem tazminatı+diğer masraflar 518,29 TL, ... Tem Temizlik Pet. İnş. Elek. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin kıdem tazminatı+diğer masraflar 618,42 TL, ... İnş. Yemek San. Tic. Ltd. Şti.'nin kıdem tazminatı+diğer masraflar 538,32 TL, ... Hiz. Bil. İşlem Otomasyon İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin kıdem tazminatı+diğer masraflar 3.394,83 TL, ihbar tazminatı+diğer masraflar 4.239,90 TL, yıllık izin ücreti + diğer masraflar 11.801,87 TL, olmak üzere toplam 21.642,89 TL olduğu, davacı tarafından 20.11.2017 tarihinde... hesabına 23.932,82 TL ödeme yapıldığı görülmüş olup rücu edilebilecek tutar toplamı 21.642,89 TL olarak hesaplandığı, (23.932,82 - 21.642,89) 2.289,93 TL'lik farkın dava dışı olan diğer yüklenici şirketlerin kıdem tazminatı sorumluluğundan kaynaklandığının tespit edildiği rapor edilmiştir.

Davacı vekili 25/05/2023 tarihli dilekçesi ile; dava değerini ve talebini 21.642,89 TL'ye yükseltmiş ve arttırdığı değer üzerinden harcı ikmal ederek bu miktarın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Taraflar arasındaki ihtilafın; Davacının dava dışı işçi ...'a ... Esas sayılı dosyasına verilen hüküm nedeniyle ... Esas sayılı dosyası kapsamında yaptığı ödemeleri davalılardan rucüen tahsilinin gerekip gerekmediği, gerekiyorsa miktarı noktasında toplandığı tespit edilmiştir.

4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin işçilere karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur" hükmü yer almaktadır.

.... sayılı kararında da izah edildiği üzere; Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından da son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

Somut olayda; davacı ile davalılar arasında yapılan sözleşmeler ve eki olan teknik şartnamelerde, davalının çalıştıracağı işçilerle ilgili tüm giderlerden sorumlu olacağı hüküm altına alınmıştır. Söz konusu sözleşme hükümlerine göre, dava dışı işçi ...'a davacı tarafından ödenen ücretlerden, davalı şirketler kendi dönemi ile sınırlı olarak %50 prensibine göre değil tamamen sorumludur. Sözleşmede davalıların tümden sorumlu olacağı yazılı olmasa dahi yapılan sözleşme/ihale bedelleri içerisinde çalıştırılacak işçilere ait alacakların da bulunması sebebiyle dava dışı işçilere ödenen bedellerin davalılar tarafından, işçiye ödeme yapan davacıya ödenmesi gerekmektedir. Davalıların, işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı olarak tam sorumluluğunun bulunduğu, davalıların sorumlu olduğu miktarın bilirkişi ... tarafından hazırlanan yukarıda ayrıntıları yazılı denetime uygun 12/04/2023 tarihli rapor ile 21.642,89 TL olarak belirlendiği gözetilerek bilirkişi raporundaki bu hesaplamaya göre ve davalıların, davacının icra dosyasına ödeme yaptığı tarihte temerrüde düştüğü kabul edilmek suretiyle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜ ile;

-531,25 TL'nin davalı ... İnşaat Tem. Taah. Tic. A.Ş.'den,

-518,29 TL'nin davalı ... İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den,

-618,42 TL'nin davalı ... Tem Temizlik Pet. İnş. Elek. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den,

-538,32 TL'nin davalı ... İnş. Yemek San. Tic. Ltd. Şti.'den,

-19.436,60 TL'nin davalı ... Hiz. Bil. İşlem Otomasyon İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den 20/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya ödenmesine,

2. Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 1.478,43 TL harçtan, peşin alınan 441,07 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.037,36 TL karar harcının davalıların sorumluluklarına göre hesaplanan;

-25,47 TL'nin davalı ... İnşaat Tem. Taah. Tic. A.Ş.den,

-24,85 TL'nin davalı ... İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den

-29,65 TL'nin davalı ... Tem Temizlik Pet. İnş. Elek. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den,

-25,81 TL'nin davalı ... İnş. Yemek San. Tic. Ltd. Şti.'den,

-931,62 TL'nin davalı ... Hiz. Bil. İşlem Otomasyon İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den alınarak Hazine'ye irat kaydına,

3. Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.640,00 TL'nin davalıların sorumluluklarına göre hesaplanan;

• 40,26 TL'nin davalı ... İnşaat Tem. Taah. Tic. A.Ş.den,

-39,28 TL'nin davalı ... İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den

• 46,87 TL'nin davalı ... Tem Temizlik Pet. İnş. Elek. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den,

-40,80 TL'nin davalı ... İnş. Yemek San. Tic. Ltd. Şti.'den,

-1.472,82 TL'nin davalı ... Hiz. Bil. İşlem Otomasyon İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den alınarak Hazine'ye irat kaydına,

4. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan

-531,25 TL'nin davalı ... İnşaat Tem. Taah. Tic. A.Ş.den,

• 518,29 TL'nin davalı ... İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den

-618,42 TL'nin davalı ... Tem Temizlik Pet. İnş. Elek. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den,

-538,32TL'nin davalı ... İnş. Yemek San. Tic. Ltd. Şti.'den,

-17.900,00 TL'nin davalı ... Hiz. Bil. İşlem Otomasyon İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı tarafından yatırılan 522,47‬ TL harç toplamı ve 3.290,00 TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.812,47 TL yargılama giderinin davalıların sorumluluklarına göre hesaplanan;

• 93,59 TL'nin davalı ... İnşaat Tem. Taah. Tic. A.Ş.den,

• 91,30 TL'nin davalı ... İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den

-108,93 TL'nin davalı ... Tem Temizlik Pet. İnş. Elek. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den,

-94,82 TL'nin davalı ... İnş. Yemek San. Tic. Ltd. Şti.'den,

-3.423,81 TL'nin davalı ... Hiz. Bil. İşlem Otomasyon İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,

6. Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmının HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, davalılar ... Tem. Taah. Tic. A.Ş., ... İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ... Tem Temizlik Pet. İnş. Elek. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ... İnş. Yemek San. Tic. Ltd. Şti.yönünden miktar itibariyle kesin, davalı ... Hiz. Bil. İşlem Otomasyon İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.yönünden İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/10/2023

Katip ... Hakim ...

¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır