Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/696 E. 2023/510 K.

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/696 Esas - 2023/510

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

ANKARA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/696 Esas

KARAR NO : 2023/510

BAŞKAN : ....

ÜYE : ...

ÜYE :...

KATİP :....

DAVACI : ... -....

VEKİLLERİ : Av. ...

Av. ...

DAVALILAR : 1- ....

 2.  ....

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/10/2022

KARAR TARİHİ : 21/09/2023

GR.KR.YZM.TARİHİ : 25/09/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TALEP : Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; şirketlerinin yurt içinde ve yurt dışında her türlü taşımacılık hizmetlerini de içerecek şekilde posta, koli, kargo ve lojistik hizmetleri, bankalara destek hizmeti, parasal posta hizmeti, ödeme hizmetleri, elektronik sertifika hizmet sağlayıcılığı, elektronik ortam dahil her türlü tebligat ve telgraf hizmetine ilişkin faaliyetler ile esas sözleşmesinde belirlenen diğer faaliyetlerini yürüttüğünü, ... A.Ş.'nin 23/05/2013 tarihli ve 28655 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu ile,... ünvanıyla, anılan Kanun ve diğer Kanunlarda kendisine' verilen görevleri yerine getirmek üzere yeniden teşkilatlandırıldığını, anılan Kanunda yer alan şirketleri ilgili hükümlerin 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 87. maddesi ile yürürlükten kaldırıldığını ve 4 sayılı... Kararnamesinin 384 ila 391. maddelerinde yeniden düzenlendiğini, buna ek olarak şirketlerinin 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun kapsamında ödeme kuruluşu olarak kabul edildiğini, 690 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameyle gelen değişiklikle ödeme hizmet sağlayıcısı ve elektronik hizmet kuruluşu olarak hizmet sunabilme yetkisine kavuştuğunu, ülke geneline yayılmış binlerce şubesi ile müşterilerine 7 gün 24 saat hizmet veren şirketlerinin dağıtım kanallarının yaygınlaştırılması stratejisi amacıyla hizmet ağına sürekli eklemeler hedeflediğini, devletin stratejik öncelikleri doğrultusunda vatandaşların ülke genelindeki posta, kargo ve finansal hizmetlere erişimi hususunda önemli bir görevi ifa ettiğini, bu hususlar göz önünde bulundurulduğunda şirketlerinin muhtelif şirketlerle yaptığı hizmet alım sözleşmelerinin önemli düzeydeki katkısıyla gerçekleştirdiği hizmetlerin bir kamu hizmeti olduğunu, bu kapsamda şirketleri ile davalılar arasında ... ... (...) sözleşmesinin akdedildiğini, şirketlerince 3065 sayılı ... Kanununun 9. maddesi ve ... Genel Uygulama Tebliğinin bölümü uyarınca, söz konusu sözleşmelere istinaden anılan şirkete yaptığı ödemelerden ... tutarının 9/10'unu sorumlu sıfatıyla tevkif edip kendi ... ödenmesi gerekmekle birlikte, ... tutarının tamamının anılan şirkete ödendiğini, akabinde ise ... mevzuatından kaynaklanan zorunlulukların gereği olarak 9/10 oranındaki tevkif ...'yi 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 371. maddesi hükümlerine göre pişmanlıkla vergi dâiresine beyan ederek ödenmek durumunda kalındığını, söz konusu ... tutarının ... ödenmesi üzerine yükleniciye yazılan 26/02/2021 tarihli ve 5908 sayılı yazı ile ... beyannamesi vermekle yükümlü olduklarını, şirketlerince adlarına ... yatırılan 2.192.331,89-TL'nin şirketlerine geri iade edilmesi gerektiğinin belirtildiğini, kendilerine fuzulen ve fazladan ödenen tutarları iade etmesinin ihtar edildiğini, buna müteakip kendi ... beyanlarını düzeltebileceği ve bu suretle ... ödediği bir ... varsa da iade/düzeltme konusu edebileceği hususunun hatırlatıldığını, ancak davalı şirketlerin bugüne kadar söz konusu alacağı şirketlerine ödemediğini, davayla ilgili olarak, vergisel yönden uygulama ve mevzuatla ilgili olmak üzere ve bu minvalde davalı şirketlerin, şirketlerinden fazladan ve haksız olarak söz konusu meblağları elinde bulundurduklarını, ...'nin mükellefinin mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde bu işleri yapanlar olduğunu, dolayısıyla yurtiçindeki işlemlerde ...'nin mükellefinin satıcılar olduğunu, ... İşgücü temin hizmetlerinde alıcılara 9/10 oranında ... Tevkifat yapma zorunluluğunu getirdiğini, işgücü temin hizmetlerinde ... oranının %18 olduğunu, buna göre, örneğin 100.000 TL tutarında işgücü temin hizmeti alınması durumunda işleme ilişkin 18.000 TL ... hesaplanmasının ; bu tutarın 1/10'u olan 1.800 TL'nin satıcıya ödenmesi ve satıcı tarafından kendi 1 Nolu ... beyannamesi ile kendi ... beyan edilmesi, 9/10'u olan 16.200 TL'nin ise alıcı tarafından satıcıya ödenmeyip (tevkif edilip) kendi ... beyan edilerek ödenmesinin gerekeceğini, şirketlerince tetkiki neticesinde tespit edilen tutarın 2015/1 ila 2019/10 dönemlerine ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 371. maddesi kapsamında pişmanlıkla, ilgili ... beyan edildiğini, bu tutara davalı şirketlerden tevkif edilip ... yatırılması gereken tutarın da dahil olduğunu, beyan edilen vergi ve hesaplanan toplam meblağdan 371.594.000,00-TL'sinin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun geçici 8. maddesinde yer alan hüküm kapsamında şirketlerine ait 33 adet taşınmazın Hazine'ye devredilmesi suretiyle 16.315.287,12-TL'sinin ise nakit olarak ödendiğini, beyan ve ödeme işlemlerini müteakip davalı şirketler (ortaklık) ...'sinin 9/10'u da ... beyan edilerek ödendiğinden bu kez anılan davalı şirkete 15/02/2021 tarihli yazı yazılarak 1 nolu ... beyannamesi vermekle yükümlü olduğu, yüklenici firmada sebepsiz zenginleşme yaratan bu durum karşısında şirketlerince adlarına ... yatırılan 2.192.331,89-TL'nin şirketlerine iade edilmesi gerektiği, şirketlerinin davalı şirketlerin 9/10 oranındaki ...'sini hem ... hem de şirkete ödediğini, mükerrer ödeme söz konusu olduğunu, davalı şirketlerin (ortaklık) sebepsiz zenginleşmesinin söz konusu olduğunu, davalı şirketin işlemlerinin sözleşme hükümlerine de aykırılık teşkil ettiğini, davalı şirketlerden olan müvekkili alacağının işlemiş avans faiziyle birlikte yasal yoldan tahsilinin gerektiğini, davalının iyi niyetli olmaması ve alacak meblağının yüksek oluşu göz önünde bulundurulduğunda bir Kamu Kuruluşu olan şirketlerinin biran evvel alacağına kavuşmasını teminen ivedilikle ihtiyati haciz talep edildiğini, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş/geçmiş bir para borcunun bulunduğunu, ihtiyati haciz taleplerinde tam bir ispatın aranmasının gerekmediğini, yasada ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yer alan şartların somut olayda gerçekleştiğinden vadesi gelmiş ifa edilebilir bir alacak/borç bulunduğunu, bilahare sözleşmelerden kaynaklı bir alacak söz konusu olup, davalının gerçekleştirdiği ihlal üzerine taraflarınca borç ödendiğinden alacaklı sıfatlarının muaccel hale geldiğini, diğer yandan davalı şirketlerin (ortaklık) iyiniyetli olmayıp mal kaçırma hazırlığında olduklarını beyan ederek; fazlaya dair talep hakları saklı kalmak kaydıyla öncelikle davalı şirketin taşınır, taşınmaz, bankadaki mevduatları ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları, hakkında şimdilik 2.192,331,89-TL'lik ihtiyati haciz kararı verilmesini, 2.192,331,89-TL'nin temerrüt tarihi olan 02/03/2021 itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP : Davalılara, usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen, süresi içinde cevap dilekçesi sunmayarak, davacının iddialarını inkarla yetindikleri kabul edilmiştir.

GEREKÇE:

Dava, alacak talebine ilişkindir.

Taraflar arasında 04/04/2016 tarihli "... ... (...)" başlıklı sözleşmenin imzalandığı görülmüştür.

Davacı tarafından, sözleşmeler kapsamında davalı tarafa yapılan ödemelerden ... tevkifatı yapılması gerekirken ... tutarının tamamının davalıya ödendiği, akabinde ise ... mevzuatından kaynaklanan zorunluluklar gereği 9/10 oranında ...'yi pişmanlıkla ... beyan edilerek ödemek zorunda kalındığı ve davalıdan alacaklı durumuna geçildiği, davalının sebepsiz zenginleştiği gerekçesiyle iş bu alacak davası açılmıştır.

Taraflar arasında 04/04/2016 tarihli "Dağıtım İhalesi Doğrudan Temin Sözleşmesi" başlıklı sözleşme olduğu hususunda anlaşmazlığın bulunmadığı, anlaşmazlığın söz konusu sözleşme kapsamında 3065 Sayılı ... Kanununun 9. maddesi ve ... Genel Uygulama Tebliğinin (I/C2.1.3.2.5.) bölümü uyarınca söz konusu sözleşmeye istinaden davalı şirkete yapılan ödemelerden ... tutarının 9/10'unu davalı şirketin sorumlu sıfatı ile tevkif edip kendi ... ödemesinin gerekip gerekmediği, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca söz konusu vergiden kimin sorumlu olduğu, davacı tarafından fazladan ... ödemesinin yapılıp yapılmadığı, ... aynı verginin mükerrer ödenip ödenmediği ve nihayetinde taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davacının ... yapmış olduğu ... ödemesinden dolayı davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.

Mahkememizce dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından 01/06/2023 tarihli raporun hazırlandığı, söz konusu rapora göre; davacı ...'nin işgücü temini kapsamında aldığı hizmetler dolayısıyla davalı şirketlere ödediği ...'den 9/10 oranında tevkifat yapması gerektiği, huzurdaki alacak davasına konu olan ...'nin tevkif edilmesi ve vergi sorumlusu sıfatıyla ... bildirilerek ödenmesinden davacı ...'nin sorumlu olduğu, davacı ... tarafından davalı şirketlere fazladan 2.166.470,43-TL ... ödemesinin yapıldığı, davacının tesis ettiği düzeltme, beyan ve ödeme işlemlerinin meri vergi mevzuatına uygun olduğu, ayrıca ödediği vergi için rücu hakkının bulunduğu dikkate alındığında, davalı taraftan talep ettiği tutar olan 2.192.331,89-TL alacağının bulunup bulunmadığı hususunda takdiri mahkemeye ait olduğunun rapor edildiği görülmüştür.

... Genel Uygulama Tebliği'nin 2.1.3.2.5. İşgücü Temin Hizmetleri başlıklı maddesinin 2.1.3.2.5.1. Maddesinde Tevkifat Uygulayacak Alıcılar ve Tevkifat Oranı, tebliğin (I/C-2.1.3.1/a ve b) bölümünde sayılanlar yönünden, (9/10) olarak belirlenmiştir.

Tebliğin Kapsam başlıklı 2.1.3.2.5.2. maddesinde, "Gerçek veya tüzel kişiler, faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin olarak ihtiyaç duydukları işgücünü, kendilerine hizmet akdi ile bağlı ücretli statüsünde hizmet erbabı çalıştırarak temin etmek yerine, alt işverenlerden veya bu alanda ya da başka alanlarda faaliyette bulunan diğer kişi, kurum, kuruluş veya organizasyonlardan temin etmektedirler.

Bu tür hizmetler, esas itibarıyla, temin edilen elemanların, hizmeti alan işletmenin bilfiil sevk, idare ve kontrolü altında çalıştırılabilmesinin mümkün bulunduğu durumlarda tevkifat kapsamına girmektedir.

Bu şekilde ortaya çıkan hizmetlerde aşağıdaki şartların varlığı halinde tevkifat uygulanır:

• Temin edilen elemanların, hizmeti alana ücretli statüsünde hizmet akdiyle bağlı olmaması gerekmektedir.

• Temin edilen elemanların, hizmeti alanın sevk, idare ve kontrolü altında çalıştırılması gerekmektedir. Elemanların işletmenin mal ve hizmet üretimi safhalarından herhangi birinde çalıştırılması halinde, sevk, idare ve kontrolün hizmeti alan işletmede olduğu kabul edilir.

Dolayısıyla işgücü temin hizmetinin varlığının tespitinde; hizmetin ifasında kullanılan elemanların işgücü temin hizmetini veren firmanın bünyesinde bulunması ve ona hizmet akdiyle bağlı olması, hizmeti alanın sevk, idare ve kontrolü altında çalıştırılması gibi karineler göz önünde bulundurulur, bu hususların varlığı, taraflar arasında bir sözleşme yapılmışsa bu sözleşmedeki hükümler veya sözleşmeye bağlı teknik şartnamedeki açıklamalar da dikkate alınarak tespit edilir.

İşgücü temin hizmeti veren mükellefin, söz konusu hizmeti bir başka mükelleften temin ettiği elemanları kullanarak sunması halinde, sadece kendisine verilen işgücü temin hizmetinde tevkifat uygulanır. ..." hükmü yer almaktadır.

Görüldüğü üzere, iş gücü temin hizmetlerinde, hizmet alanın tevkifat sorumlusu olduğu ve bedelin ödenmesinde 9/10 oranında tevkifat yapılması gerektiği kabul edilmiş olup, iş gücü temin hizmetinin varlığının tespitinde; hizmetin ifasında kullanılan elemanların işgücü temin hizmetini veren firmanın bünyesinde bulunması ve ona hizmet akdiyle bağlı olması, hizmeti alanın sevk, idare ve kontrolü altında çalıştırılması gibi karineler kabul edilmiş olup, bu hususların varlığının, taraflar arasında bir sözleşme yapılmışsa bu sözleşmedeki hükümler veya sözleşmeye bağlı teknik şartnamedeki açıklamalar da dikkate alınarak tespit edileceği hüküm altına alınmıştır.

Taraflar arasında imzalanan 04/04/2016 tarihli sözleşmelerin 27. maddesinde, yüklenicinin, sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümler çerçevesinde yükleniciye ait olduğu, ...'nin yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin muhatabı ve sorumlusu olmadığı kararlaştırılmıştır.

Dava dışı kişiler tarafından davacı ...'nin aynı nitelikteki ... tevkifatı işlemi nedeniyle karşı ...'na açılan iki davada, ilk derece mahkemesince şirket tarafından üstlenilen işin iş gücü temin niteliğinde olduğundan bahisle yapılan 9/10 oranındaki ... Tevkifatında hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle verilen davanın kabulüne, dava konusu istemin iptaline ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verildiği ve ...'nin kararlarının .... Dairesi tarafından onandığı tespit edilmiştir (... sayılı kararları).

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, taraflar arasında imzalanan 04/04/2016 tarihli sözleşmede, yüklenicinin, sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri çerçevesinde yükleniciye ait olduğu, ...'nin yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin muhatabı ve sorumlusu olmadığına ilişkin hüküm bulunduğu, bu nedenle davalılar tarafından üstlenilen işin ... Genel Uygulama Tebliği'nin 2.1.3.2.5.2 maddesi kapsamında iş gücü temini niteliğinde ve ... tevkifatına tabi olmadığı, ... tevkifatına tabi olmayan bir iş nedeniyle davacı tarafından yapılan tevkifat işleminin mevzuata aykırı olduğu, ... tevkifatından davalıların davacı idareye borcunun bulunmadığı, davalıların sebepsiz zenginleşmediği kanaatine varılmakla davacının davasının reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM:

1. Davanın REDDİNE,

2. Harçlar Kanunu'na göre alınması zorunlu 269,85. TL maktu harcın, peşin alınan 37.439,55. TL harçtan mahsubu ile bakiye 37.169,7‬0. TL harcın karar kesinleştiğinde istek halinde yatırana iadesine,

• 6325 sayılı yasanın 18/A-13 maddesi uyarınca 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmının HMK'nun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin e-duruşma yolu ile yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 21/09/2023

Başkan ....

¸e-imza

Üye ...

¸e-imza

Üye ...

¸e-imza

Katip ...

¸e-imza