Anayasa Norm Denetimi: 2024-186 Sayılı 05-11-2024 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

“6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanununun 39/A maddesinin dördüncü fıkrası "(4) Müşteri, tasarruf finansman sözleşmesinin tasarruf dönemi bitimine kadar sözleşmede fesih hakkına sahiptir. Şirket, müşterinin sözleşmede fesih hakkını kullanması hâlinde organizasyon ücreti bedeli dışında kalan toplam birikim tutarını, Kurulca belirlenecek süre içerisinde müşteriye iade etmekle yükümlüdür. Müşterinin talebi ile tahsisat ileriki bir tarihe ertelenebilir, erteleme hâlinde müşterinin sözleşmedeki hak ve yükümlülükleri saklı kalır. Tasarruf finansman sözleşmeleri, müşterinin sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumu haricinde, şirket tarafından tek taraflı olarak feshedilemez.

" şeklinde düzenlenmiştir.

7292 sayılı “Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” 07.03.2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yapılan değişiklikle beraber tasarruf finansman şirketleri ve bu şirketler tarafından yapılan sözleşmeler “tasarruf finansman sözleşmesi” adı altında 6361 sayılı kanun kapsamına dahil edilerek kanuni dayanak kazanmıştır.

6361 Sayılı kanunun 39/A maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca; finansman şirketi ile akdedilen tasarruf finansman sözleşmesi kapsamında, tüketici tarafından ödenen organizasyon ücretinin sözleşmede kalma süresine bakılmaksızın şirkete kalacağı düzenlemesi aynı fıkrada düzenlenen tüketicinin fesih hakkını önemli ölçüde kısıtlamıştır.

Anayasa'nın;

Devletin temel amaç ve görevleri başlıklı Madde 5 – "Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır."

Mülkiyet hakkı başlıklı Madde 35 –" Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz."

Tüketicilerin korunması başlıklı Madde 172 –" Devlet, tüketicileri koruyucu ve aydınlatıcı tedbirler alır, tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini teşvik eder.

" şeklinde olup;

Finansman şirketlerinin tek taraflı olarak hazırladığı, tüketici ile müzakere edilmeyen tasarruf finansman sözleşmeleri kapsamında ödenen organizasyon ücretinin 6361 Sayılı Kanununun 39/A maddesindeki düzenleme ile sözleşmenin feshi halinde finansman şirketine ait olacağı yönünde düzenleme yapılması, Anayasa'ya aykırılık teşkil etmektedir.

Somut olayda;6361 sayılı Kanun'un 39/A maddesinin dördüncü fıkrası, tüketicinin aleyhine bir düzenleme olduğu, ekonomik özgürlüğünü kısıtladığı, kişilik haklarını ihlal ettiği, devlete yüklenen ödevlere aykırı düzenleme yapıldığı için Anayasa' ya aykırıdır.

İş bu sebepler ve Yüksek Mahkemenizin re'sen göz önüne alacağı diğer sebeplere binaen;6361 sayılı Kanun'un 39/A maddesinin dördüncü fıkrası "Şirket, müşterinin sözleşmede fesih hakkını kullanması hâlinde organizasyon ücreti bedeli dışında kalan toplam birikim tutarını, Kurulca belirlenecek süre içerisinde müşteriye iade etmekle yükümlüdür." hükmünün iptaline karar verilmesi, Anayasa’nın 152. ve 6216 sayılı Kanunun 40. maddeleri uyarınca Yüksek Mahkemenizden arz ve talep olunur.”