Anayasa Norm Denetimi: 2024-168 Sayılı 24-09-2024 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

“Anayasa'nın "Anayasa'ya aykırılığın diğer mahkemelerde ileri sürülmesi" başlıklı 152. maddesinin birinci fıkrası "Bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa, Anayasa Mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakır." hükmünü içermektedir.

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davalı vekilinin talebinin ciddi olduğu, davayı uzatmak amaçlı olmadığı kanısına varılarak;

1-2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun geçici 12. maddesinin "224/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre yapılan imar uygulamalarından doğan idarelerin taraf olduğu her türlü alacak ve bedel artırım davalarında taşınmazın değeri; uygulamanın tapuda tescil edildiği tarih değerlendirme tarihi olarak esas alınmak ve o tarihteki nitelikleri gözetilmek suretiyle tespit edilir. Tespit edilen bu bedel, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi tablosu esas alınmak suretiyle dava tarihi itibarıyla güncellenir ve ortaya çıkan gerçek bedel hak sahibine ödenir.

Bu Kanunun geçici 6. maddesinin üçüncü, yedinci, sekizinci ve on birinci fıkra hükümleri, bu madde kapsamındaki davalar ve icra takipleri için de uygulanır. Devam eden dava ve icra takipleri ise, bu madde hükümlerine göre sonuçlandırılır.” metninden son cümledeki "devam eden dava" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu kanaatine varılarak gerekçesi aşağıda açıklanacağı üzere Anayasa Mahkemesi'ne başvurulmuştur.

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun geçici 12. maddesinin madde metninden ikinci fıkrasının ikinci cümlesinin iptali için yapılan başvuru sonucunda bu maddenin ikinci fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan "icra takipleri" ibaresinin, maddenin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “on birinci” ibaresi yönünden Mahkemeniz 13/2/2019 tarihli ve 2018/108 Esas 2019/5 Karar sayılı Kararı ile iptaline karar verilmiştir. Mahkememizde yargılaması devam eden 2019/264 Esas sayılı dosyası Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 2016/23776 Esas ve 2018/13349 Karar sayılı kararı ile yukarıda anılan maddeye göre sonuçlandırılması için bozularak yargılamaya devam olunmaktadır. Taşınmaz değerinin mahkememiz dosyasında uygulanacak olan iş bu madde metninde belirtildiği gibi Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi ile orantılı olarak değişmediği, taşınmaz değerini etkileyen birden fazla nedenin olduğu, özellikle alt yapı, ulaşım ve belediye imkanlarının gelişmesi nedenlerinin taşınmaz fiyatlarında farklı değişimlere yol açtığı bilinen bir gerçektir. Dava konusu taşınmazın tapuda tescil edildiği tarih 02/06/1989 olup dava sürecine kadar 01/01/2005 tarihinde paramızdan 6 sıfır atıldığından değerleme de buna göre yapılmakta olup taşınmazın değerinin olduğundan fazlaca düşük olarak belirlenmesine sebep olmakta ve iş bu maddenin hükmü Anayasa'nın 35. maddesi ile korumaya alınmış olan mülkiyet hakkının ihlaline neden olmaktadır. Ayrıca iş bu dava ile aynı tür ve aynı zamanda açılan davaların değişiklikten önce kesinleşmiş olması ve dava tarihi ile taşınmazın değeri belirlenmesine rağmen değişik nedenlerle geç hükme bağlanan davalar için sonradan yürürlüğe giren kanun hükmü ile taşınmazın değerinin tapuda uygulamanın tescil edildiği tarihte belirlenmesi Anayasa'nın 10.maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesine aykırıdır. Madde hükmünün tamamının Anayasa'nın 35. maddesinde düzenlenen mülkiyet hakkını ihlal ettiği kanaatine varılmakla birlikte Anayasa'nın 152. madde hükmü gereği sınırlı olarak yargılamasını yaptığım davayı ilgilendiren 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun geçici 12. maddesinin ikinci fıkrasından "devam eden dava" ibaresinin Anayasal mülkiyet hakkını ihlal ettiği ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu kanaatine varılmıştır.

SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Yukarıda açıklanan nedenler ve inceleme sırasında resen nazara alınacak diğer nedenler de dikkate alınarak mahkememizin 2019/264 Esas sayılı dosyasında iptali istenen 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun geçici 12. maddesinin "224/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre yapılan imar uygulamalarından doğan idarelerin taraf olduğu her türlü alacak ve bedel artırım davalarında taşınmazın değeri; uygulamanın tapuda tescil edildiği tarih değerlendirme tarihi olarak esas alınmak ve o tarihteki nitelikleri gözetilmek suretiyle tespit edilir. Tespit edilen bu bedel, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi tablosu esas alınmak suretiyle dava tarihi itibarıyla güncellenir ve ortaya çıkan gerçek bedel hak sahibine ödenir.

Bu Kanunun geçici 6. maddesinin üçüncü, yedinci, sekizinci ve on birinci fıkra hükümleri, bu madde kapsamındaki davalar ve icra takipleri için de uygulanır. Devam eden dava ve icra takipleri ise, bu madde hükümlerine göre sonuçlandırılır.” metninin ikinci fıkra ikinci cümlesindeki "devam eden dava" ibaresinin Anayasa'nın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesi ve Anayasa'nın 35. maddesinde düzenlenen mülkiyet hakkını ihlal ettiğinden iptal edilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.”