Anayasa Norm Denetimi: 2024-109 Sayılı 30-05-2024 Tarihli Karar: İtiraz-İlk - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

“İcra ve İflas Kanunu'nun 7101 sayılı Yasa ile değiştirilen 206. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen ve malın aynından kaynaklanan vergi alacaklarının rehinli alacaklardan sonra ödenmesine ilişkin ilke Anayasa'nın 2, 5, 10, 35 ve 73. maddelerine aykırıdır.

Anayasa'nın 2. maddesine göre Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir. Devletin halkın refahını sağlamak amaç ve görevi (m. 5) ancak vergi gelirlerinin sağlıklı bir biçimde toplanması ile mümkündür (m. 73).

Sıradan bir özel hukuk sözleşmesi ile borçluya veya üçüncü bir kişiye ait mal üzerine tesis edilen rehin (ipotek) toplumun genelini ilgilendiren vergi alacağının önüne geçememelidir. Bu rehin sadece yatırım amacıyla bankalar ve diğer kredi kuruluşlarınca verilen ödünçler için düzenlenmemiş olabilir. Sıradan iki (gerçek veya tüzel) kişi de anlaşarak rehin tesis edebilirler. Şu durumda değişiklikle her zaman ve gerçekte olmayan bir hukuki işlem yapılmış gibi gösterilerek, muvazaa ile vergi alacağının tahsili engellenebilir hale gelmiştir.

Özelde bu durum sermaye gücünün, Türk toplumunun ve sıradan vatandaşın önüne geçirilmesi niteliğindedir.

Yine bu düzenleme alacağını almak için yasanın öngördüğü (rehin ve haciz gibi) iki yoldan birini seçen iki alacaklı arasında da fark yaratmakta, birini vergi öncesi tatmin ederken diğerini vergi yükü ile başbaşa bırakmaktadır. Bu durum da eşitlik ilkesini ihlal eder niteliktedir.

İhale konusu malı kendi adına tescil ettirmek istediği için anılan vergileri ödemek zorunda bırakılan ihale alıcısı da mal bedeli öncelikle rehinli alacaklıya ödeneceği için fazladan yatırdığı bu vergileri icra dosyasından alamamak tehlikesiyle karşı karşıya bırakılmıştır. Bu da Anayasa'nın 35. maddesinde düzenlenen mülkiyet hakkının ihlali niteliğindedir.

Bilindiği üzere Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi alacak haklarını, mülkiyet hakkına benzer şekilde malvarlığı hakları kapsamında korumaktadır. Anılan yasal düzenleme çerçevesinde alacağına tam olarak kavuşamayan bir ihale alıcısının ya da haciz alacaklısının başvurusu, muhtemel bir tazminat sorumluluğuna yol açacaktır.

V. SONUÇ

İcra ve İflas Kanunu'nun 7101 sayılı Yasa ile değiştirilen 206. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen ve malın aynından kaynaklanan vergi alacaklarının rehinli alacaklardan sonra ödenmesine ilişkin ilke Anayasa'nın 2, 5, 10, 35 ve 73. maddelerine aykırı görüldüğünden bunun somut norm denetimi yolu ile iptali için dosyanın Anayasa Mahkemesine sunulmasına,

Anayasa'nın 152. maddesi uyarınca dosyanın yargılamasının beş ay süreyle durdurulmasına oybirliği ile karar verildi”