Anayasa Norm Denetimi: 2023-93 Sayılı 18-05-2023 Tarihli Karar: İtiraz-İlk - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

“Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen ve düzenlenen hukuk devleti ilkesi Anayasa Mahkemesi'ne göre " İnsan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, hukuk güvenliğini sağlayan, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir" şeklinde tanımlanmıştır. Kişinin Hakları ve Ödevleri başlığı altında (m.36). maddede ise "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." şeklindeki hak arama hürriyeti düzenlenmiş, bu hürriyet ise Anayasa Mahkemesi tarafından "yargı mercilerine davacı ve davalı olarak başvurabilme ve bunun doğal sonucu olarak da iddia, savunma, adil yargılanma hakkı güvence altına alınması olarak belirtilmiştir. Buna göre, hak arama özgürlüğünün en önemli iki ögesini oluşturan, sav ve savunma haklarını kısıtlayacak, bu hakların eksiksiz kullanımını engelleyecek ve adil yargılanmaya engel olacak yasa kurallarının Anayasa’nın 36. maddesine aykırılık oluşturacağı tartışmasızdır.

Mahkememizde yargılamaya konu kanun ve bu anlatılan hususlar birlikte değerlendirildiğinde; ilgili dosya veya dosyalarda sanık olarak yargılanan failin gerekli soruşturmayı 213 sayılı kanuna göre vergi müfettişi tarafından yapılan işlemlere karşı idari yargıda dava konusu etmesi Anayasa'da düzenlenen hak arama hürriyetinin tezahürüdür. Kanun koyucunun bu konuda etkin pişmanlık hükümlerini getirdikten sonra " vergi mahkemesinde dava açılmaması, açılmışsa feragat edilmesi, kanun yollarına başvurulmaması veya başvurulmuşsa vazgeçilmesi" şeklinde düzenleme getirip akabinde dava açmamaya zorlama, açılmışsa feragate , karar verilmişse kanun yollarından vazgeçme yada başvurmamaya icbar etme hali ise soruşturmayı yapan idare karşısında "silahların eşitliği ilkesi" ne aykırı olarak dava açma hakkının elinden alınması anlamına gelmektedir ve bu hususlar da Anayasa'nın 2. ve 36. maddelerine aykırılık teşkil etmektedir.

NETİCE : 7394 Sayılı Kanun "(Ek fıkra:8/4/2022-7394/4 md.) Yukarıdaki fıkralarda belirtilen ceza indiriminden faydalanabilmek için vergi mahkemesinde dava açılmaması, açılmışsa feragat edilmesi, kanun yollarına başvurulmaması veya başvurulmuşsa vazgeçilmesi şarttır.

" şeklindeki düzenlemenin Anayasa'ya aykırı kabul edilmesi ile iptaline karar verilmesi

Arz olunur.”