Anayasa Norm Denetimi: 2022-58 Sayılı 01-06-2022 Tarihli Karar: İtiraz-İlk - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

“...

2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın " 7. Anayasaya aykırılığın diğer mahkemelerde ileri sürülmesi" kenar başlıklı 152. maddesinde "Bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa, Anayasa Mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakır." hükmü düzenlenerek uygulamada ve literatürde "Somut Norm Denetimi" olarak adlandırılan Anayasa yargısına gitme hak ve görevini mahkemelere tanımıştır.

Mahkememizin 2008/121 Esas-2021/170 Karar sayılı kararı ile 213 Sayılı Vergi Usul Kanunun 359. maddesinden hükümlü bulunan Mehmet Sezen hakkında 213 sayılı Kanuna 7394 Sayılı Kanunun 6. maddesiyle eklenen geçici 34. maddenin 1. fıkrası çerçevesinde lehe uygulama yapılabilmesi için Isparta İnfaz Savcılığının talebi üzerine Mahkememizin 2008/274 Esas-2008/325 Karar sayı ve 18.04.2022 günlü ek kararıyla infazın durdurulmasına karar verilmiş, 7394 Sayılı Kanunun 6. maddesiyle eklenen geçici 34. maddenin son fıkrasında "359. madde de bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan düzenlemelerde yer alan zincirleme suça ilişkin koşulların belirlenmesi, duruşma açılmak suretiyle yapılır." denmekle hükümlünün hukuki durumu ele alınmak üzere tensip işlemlerine başlanmıştır.

2- Mahkememizce görülmekte olan davada uygulanacak olan 213 Sayılı Kanunun 359. maddesiyle bağlantılı 7394 Sayılı Kanunun 6. maddesiyle eklenen geçici 34. maddesinde aynen "Haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası infaz aşamasında olanlar, 359. maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammını, bu maddeyi ihdas eden Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde Hazineye ödedikleri takdirde 359. maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla soruşturma evresi için yapılan etkin pişmanlık düzenlemesinden faydalanabilir. Bu fıkrada belirtilen ceza indiriminden faydalanabilmek için vergi mahkemesinde dava açılmaması, açılmışsa feragat edilmesi, kanun yollarına başvurulmaması veya başvurulmuşsa vazgeçilmesi şarttır.

Birinci fıkra hükümleri bu maddeyi ihdas eden Kanunun yayımı tarihinde soruşturma ve kovuşturma evresinde bulunan dosyalar hakkında da uygulanır. Bu takdirde, ödemenin hüküm verilinceye kadar yapılması şarttır.

Bu maddeyi ihdas eden Kanunun yayımı tarihinde 359. madde kapsamına giren suçlardan dolayı temyiz veya istinaf kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalardan, 359. maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan düzenlemeler nedeniyle lehe değerlendirme yapılması gereken dosyalar hakkında bozma kararı verilir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan dosyalar gelişlerindeki usule uygun olarak ilk derece mahkemelerine gönderilir.

359. maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan düzenlemelerde yer alan zincirleme suça ilişkin koşulların belirlenmesi, duruşma açılmak suretiyle yapılır." denmektedir.

Görüleceği üzere; Geçici 34. maddenin 1. fıkrasının son cümlesinde anılan fıkrada belirtilen ceza indiriminden faydalanabilmek için vergi mahkemesinde dava açılmaması, açılmışsa feragat edilmesi, kanun yollarına başvurulmaması veya başvurulmuşsa vazgeçilmesi şart olarak koşulmuştur.

3- 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın, metne dahil olan ve uygulanması zorunlu olan Başlangıç bölümünün altıncı paragrafında "Her Türk vatandaşının bu Anayasadaki temel hak ve hürriyetlerden eşitlik ve sosyal adalet gereklerince yararlanarak milli kültür, medeniyet ve hukuk düzeni içinde onurlu bir hayat sürdürme ve maddi ve manevi varlığını bu yönde geliştirme hak ve yetkisine doğuştan sahip olduğu;" düzenlenmiştir.

2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Hak arama hürriyeti" kenar balıklı 36. maddesinde; "Madde 36 – Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." düzenlemesi yer almaktadır.

Mahkemeler önünde hak arama hürriyetinin en temel anayasal hakların başında geldiği, bu hakkın herhangi bir nedenle kısıtlanmasının hakkın özüne dokunacağı ve hakkı kullanılamaz hale getireceği açıktır. Başvuruya konu dava özelinde duruma bakıldığında, sırf ceza tehdidinden kurtulabilmek veya ceza tehdidini bir miktar azaltabilmek adına İdare ve Vergi Mahkemeleri nezdinde Vergi Usul Kanunun 359. maddesine temas eden iş ve işlemlerle ilgili iptal davası henüz açılmamış ise dava açma hakkının, açılmış ise davanın muhtemel lehine sonuçlanma hakkının itiraz konusu kuralla vatandaşın elinden alındığı, vatandaşın lehine olabilecek yasal düzenlemeden faydalanma veya gene lehine sonuçlanabilecek dava açma, açılmış davası var ise sonuç alma hakları arasında seçime zorlandığı, pekala hem lehe yasal düzenlemeden faydalanabilirken meşru ve temel bir hak olan bağımsız mahkemeler önünde davacı veya davalı sıfatıyla hak arayarak gene lehine kazanımlar elde edebilecekken her iki hak yönünden kısıta tabi tutulmasının Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 36. maddesinde düzenlenen hak arama hürriyetini demokratik toplum düzeninde zorunlu olmadığı halde ölçüsüzce kısıtladığı, hatta ortadan kaldırdığı ve Anayasa'nın 36. maddesine açıkça aykırı olduğu düşünülmekle iptali için Anayasa Mahkemesi'ne işbu başvurunun yapılması gerekmiştir.

Netice ve Talep : Arz edilen gerekçelerle Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 152. maddesi çerçevesinde görülmekte olan davada, itiraza konu 213 sayılı Kanuna 7394 Sayılı Kanunun 6. maddesiyle eklenen geçici 34. maddenin 1. fıkrasının "Bu fıkrada belirtilen ceza indiriminden faydalanabilmek için vergi mahkemesinde dava açılmaması, açılmışsa feragat edilmesi, kanun yollarına başvurulmaması veya başvurulmuşsa vazgeçilmesi şarttır." şeklindeki son cümle düzenlemesinin 2709 Sayılı T.C. Anayasası'nın 36. maddesinde düzenlenen Hak Arama Hürriyeti'ne aykırı olması nedeniyle iptaline karar verilmesi arz ve talep olunur.11.05.2022”