Anayasa Norm Denetimi: 2022-49 Sayılı 21-04-2022 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

“...

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, Kırıkhan Belediyesinde 2006 yılı Ocak ayından itibaren hizmet akdinin emeklilik nedeniyle sona erdiğini, 2019 yılı Ağustos ayına kadar aralıksız bir şekilde hizmet akdinin çalındığını, müvekkilinin çalışmış olduğu süre zarfında fazla mesai yapmış olmasına rağmen davalılar tarafından fazla mesai ücretleri ödendiğini, müvekkilinin mesaisinin saat 13:00’da başlayıp gece 24.00’a kadar sürdüğünü, hafta tatilini iki haftada bir olacak şekilde kullandığını, çalışmış olduğu dönemlere ait ücretlerin davalılar tarafından ödenmediğini, yıllık izinlerinin 2006 yılından 2013 yılına kadar hiç yıllık izin kullanmadığını, yıllık izin ücretinin iş akdinin feshinden itibaren de davalılarca ödenmediği, müvekkilinin davalı belediyeye ait çöp hizmetlerinde kadrolu işçilerle aynı ve yan yana çalıştığını, işçilerin kullandığı araç ve ekipmanların da davalı Belediyeye ait olduğunu, taşeronlar değişse de müvekkilinin belediyenin organize ettiği ve yönettiği işlerde çalıştırıldığını, eşit işe eşit ücret ilkesi gereğince işverenin ücret farkı alacağının ödenmesini talep ettiğini, Arabuluculuk Merkezine 2020/170982 sayılı dosya ile başvuruda bulunduklarını, başvurunun Anlaşmama ile sonuçlandığını, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması suretiyle; kısmi dava yoluyla 100,00 TL kıdem tazminatı, 100,00 TL yıllık izin alacağı, 100,00 TL ücret farkı alacağı, belirsiz alacak davası yoluyla 100,00 TL UBGT alacağı, 100,00 TL fazla mesai alacağı, 100,00 TL hafta tatili alacağı, olmak üzere toplam 600,00 TL’nin, kıdem tazminatının fesih tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faiziyle, ücret farkı, fazla mesai ve UBGT alacakları için dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi, yıllık izin alacağı için dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri vekalet ücretinin davalıya tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Kırıkhan ... Ltd. Şti. Vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesini kabul etmediklerini, açılan dava yönünden öncelikle husumet, hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının kurumdan emekli olarak tüm hak ve alacaklarını almak suretiyle ayrıldığını, yıllık izinlerini kullandığını, UGBT ve hafta tatil ücreti, fazla mesai ücreti ve fazla çalışmasının mevcut olmadığını, davacının kurumda hiçbir hak ve alacağının kalmadığını, davacının ihale kapsamında işe başlamasının ve devamında belirli süreli sözleşmesini imzalamak suretiyle yapacağı iş ve alacağı ücreti kabul ettiğini, daha sonra muvazaa olduğu iddiasının kabul edilemeyeceğini, tüm bu nedenlerle davanın usulden reddine karar verilmesini, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı Kırıkhan Belediyesi vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının taşeron işçi olarak çalıştığını, taşeron işçilerle kadrolu işçilerin aynı haklara sahip olmadığını, belediyelere kamu personeli ve işçi alımı için Kamu personeli Seçme Sınavı şartının bulunduğunu, belediye şirketlerinin bu yükümlülüğe tabi olmadığını, davacının işçilik alacaklarının tamamını aldığını, davaya husumet yönünden itiraz ettiklerini, davacının iş akdinin emekli olarak sona erdiğini, kıdem tazminatı ve izin ücretinin tamamını aldığından kıdem tazminatı talebinin reddinin gerektiğini, davacının haftalık 45 saat çalışma yaptığını, tüm çalışma dönemi boyunca yaptığı çalışma ve fazla çalışmalarının bedelini imzalı bordro ve hesap pusulası ile aldığını, davacının yıllık izinlerini kullandığını, yıllık izin alacağının bulunmadığını, müvekkili bulunduğu belediyenin davacının bütün haklarını tam ve eksiksiz karşıladığı için ücret farkı alacağının da söz konusu olmadığını, davacının resmi tatillerde ve hafta tatillerinde genel olarak çalışmadığını, çalıştığı zamanlarda da bütün hak ve alacaklarının kendisine ödendiğini, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Dava işçi alacağı istemine ilişkindir.

4857 sayılı İş Yasasının 2. maddesinin sekizinci fıkrasında, yasaya veya yasanın verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kamu kurum ve kuruluşları ile bunların doğrudan veya dolaylı olarak sermayesinin en az yüzde ellisine sahip oldukları ortaklıklarda, 4734 sayılı Kamu İhale Yasası veya diğer yasa hükümleri çerçevesinde, hizmet alımı amacıyla yapılan sözleşmeler gereğince yüklenici aracılığıyla çalıştırılanların, bu kurumlara ait kadro ve pozisyonlara atanmaya ve toplu iş sözleşmesi, personel kanunları veya ilgili diğer mevzuat hükümlerine göre belirlenen her türlü malî haklar ile sosyal yardımlardan yararlanmaya hak kazanamayacakları hükmü yer almaktadır. Aynı maddenin dokuzuncu fıkrasında ise sekizinci fıkrada belirtilen yükleniciler dışında kalan işverenler tarafından çalıştırılanlar ile bu işyerlerinin tâbi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde kendi nam ve hesabına sözleşme yaparak üstlendiği ihale konusu işte doğrudan kendileri çalışanların da sekizinci fıkra hükümlerine tabi olacağı ifade edilmektedir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre, davacı işçi Kırıkhan Belediyesi’nin sürekli işlerinde kadrolu işçilerle yan yana çalışmaktadır. İşçi istihdam eden özel şirketler ve kişiler ile kamu kurum ve kuruluşları arasında, 4857 sayılı Yasaya sonradan eklenen 2/8 ve 2/9 maddeleri ile eşitsizlik oluşturulmuştur. Gerçek kişi ve özel hukuk tüzel kişileri, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl işi bölerek alt işverenlere veremezken kamu kurum ve kuruluşları açısından bu kural devre dışı bırakılmış, kamu-özel teşebbüsler arasında eşitsizlik yaratılmıştır. Davalı Belediye’de çöp toplama kamu hizmetinde kadrolu belediye işçisi ile aynı işi yaparak çöp toplama hizmetinde çalışan, emir ve talimatı belediye fen işlerinde görevli amirden alan, kadrolu işçilerle emir aldığı yer ve yaptığı iş yönünden aynı statüde olan ancak maaş ve özlük hakları konusunda benzer haklardan yararlanamayan davacının “eşit işe eşit ücret” ilkesi çerçevesinde yasanın ve anayasanın koruma alanı dışına itildiği açıktır. Anayasal eşitlik ilkesine ve çalışanlar arasındaki yasal eşitlik ilkesine aykırı düzenlemeler içeren 5538 sayılı Yasanın 18. maddesi ile 4857 sayılı Yasaya eklenen 2/8 ve 2/9. maddelerinin Anayasa’nın Başlangıç’ı ile 10., 49. ve 55. maddelerine aykırılık içermesi nedeniyle iptali gerekmekte olup belirtilen normların anayasaya aykırılık içerip içermediğinin denetlenmesi elzemdir. Anılan gerekçelerle Anayasa Mahkemesine başvuru yapmak gerekmiştir.

KARAR / Gerekçesi izah edildiği üzere;

5538 sayılı Yasanın 18. maddesiyle 4857 sayılı Yasaya eklenen 2/8 ve 2/9. maddelerinin Anayasa’nın Başlangıç’ı ile 10., 49. ve 55. maddelerine aykırı olduğu kanaatine varıldığından denetiminin yapılıp iptali amacıyla Anayasa Mahkemesine başvurulmasına,

Başvurunun işbu ara kararla yapılmasına,

Başvuru süresinden itibaren 6 ay süre ile başvuruya konu normların uygulanmasının bekletici mesele yapılmasına,

Dosyanın dizi pusulası hazırlanarak ve aslı gibidir yapılarak Anayasa Mahkemesine gönderilmesine,

İşbu ara kararın ve başvuru sonucu gelecek kararın taraf vekillerine tebliğine,

Dair, tarafların yokluğunda, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde karar verildi.”