Anayasa Norm Denetimi: 2022-42 Sayılı 21-04-2022 Tarihli Karar: İtiraz-İlk - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

“...

Yapılan inceleme sonucunda

Davacı sendikanın 07.09.2020 tarihli davacı sendikanın üyelik kayıtlarının, davalı işverenin hizmet listesi ve SGK hizmet listesi incelendiğinde, işyerinde 07.09.2020 tarihinde 197 işçinin çalışmakta olduğu bu işçilerden 136’sının davacı sendikaya üye olduğu ve %69,03 çoğunlukla davacı sendikaya üye olduğu,

Davacı sendikanın T.C. AÇSHB’nin E- 58736034 – 533.02-2055871 sayı ve 10.09.2020 tarih sayılı yazısı ile 2020 Temmuz istatistiğinde yasanın aradığı %1 barajını aşmadığının belirtildiği,

Bunun sebebinin deri iş kolu ile tekstil iş kolunun birleştirilmesi olduğu, birleştirme sonrasında yapılan geçici düzenlemeler öncesinde yetkili olup da iş kolu barajı altında kalan sendikalar için geçici muafiyet süreleri tanındığını bunun 3 yılla sınırlı kaldığı,

Olaya uygulanması gereken kanun maddesinin; 6356 sayılı Yasanın Toplu İş Sözleşmesi ehliyet ve yetkisine dair geçici hükümlerinin öngörüldüğü geçici 6. maddesi olduğu uyuşmazlığın bu maddeye göre çözülmesi gerekeceği, nitekim ilk derece mahkemesi tarafından da bu maddeye dayanılarak dosyanın karara bağlanıldığın istinaf incelemesi nedeni ile dairemize geldiği

Olaya uygulanması gereken 6356 sayılı Yasanın Toplu İş Sözleşmesi ehliyet ve yetkisine dair geçici hükümlerinin öngörüldüğü geçici 6. maddesinin Anayasanın 10, 13 maddesi ve Medeni Kanunun 2 maddesi ve Türkiye’nin taraf olduğu İLO’nun 87 ve 98 sayılı sözleşmelerine aykırı olduğu,

Davacı Deriteks Sendikasının, ... Sanayii ve Ticaret A.Ş. işyerinde, TİS sözleşmesi yapmak üzere yapılan 07.09.2020 tarihli başvuruya, T.C. AÇSHB’nın E_58736034 – 553.02-2055871 sayı ve 10.09.2021 tarihli çoğunluk yetki tespit talebinin reddine dair kararın iptali ne dair talebin 6356 sayılı Yasanın Toplu İş Sözleşmesi ehliyet ve yetkisine dair geçici hükümlerinin öngörüldüğü geçici 6. maddesi gereğince % 1 lik işkolu barajını aşamadığı

Ancak 6356 sayılı Yasanın Toplu İş Sözleşmesi geçici 6. maddesinin

6356 sayılı Kanunun Toplu İş Sözleşmesi ehliyet ve yetkisine dair geçiş hükümlerinin öngörüldüğü geçici 6. maddesinin AY m 10.,13., MK m 2 ve Türkiye’nin taraf olduğu İLO’nun 87 ve 98 Sayılı Sözleşmelerine aykırı olduğu

Uluslararası Çalışma Örgütünün 87. ve 98 maddesi usulüne uygun olarak halen yürürlükte olduğu

Anayasanın 90/5 maddesi uyarınca, “...usulüne göre yürürlüğe konmuş Milletlerarası anlaşmaların kanun hükmünde olduğu, bunlar hakkında, Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamayacağı, usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası anlaşmalarla kanunların aynı konudaki farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası anlaşma hükümlerinin esas alınması. .” gerektiği,

Usulüne uygun olarak yürürlüğe konulan ve kanunların aynı konudaki farklı hükümler içermesi halinde çıkabilecek uyuşmazlıklarda, Anayasa’nın 90/5 maddesine göre uygulanması zorunlu Milletler arası anlaşma niteliğindeki Uluslararası Çalışma örgütünün 87. ve 98. maddelerinin düzenlemelerine göre, herhangi bir şekilde iş kolu barajının uygulanmasının, sendikal özgürlüğüne ve örgütlenme hakkına aykırı olduğu,

26.01.2013 tarihli Resmî Gazetede yayınlanan Ocak 2013 istatistiğinin incelenmesinde beş numaralı dokuma hazır giyim ve deri iş kolunda, toplam 995640 işçinin çalıştığı, 1804 üyesi bulunan davacı sendikanın iş kolu bazındaki üye sayısının 0,18 olarak belirlendiği, aynı iş kolunda %1 barajını aşan diğer sendikaların daha önceden eski tekstil iş kolunda örgütlü sendikalar olduğu,

6356 sayılı Kanunun 07.11.2013 tarihinde yürürlüğe girdiği ve Ocak 2013 istatistiğinin de 2,5 ay sonra yayınlandığı, birleştirme sonrasında yapılan geçici düzenlemeler öncesinde yetkili olup da iş kolu barajı altında kalan sendikalar için geçici muafiyet süreleri tanındığını bunun 3 yılla sınırlı kaldığı,

6356 sayılı Yasanın geçici 6. maddesi hükmünün anayasanın eşitlik (m 10), ölçülülük (m 13) ilkelerine ve mk m‘2 deki dürüstlük kuralına aykırı olduğu, anlaşıldığından

Olaya uygulanacak olan 6356 sayılı yasanın geçici 6. maddesi hükmünün anayasanın eşitlik (m 10), ölçülülük (m’13) ilkelerine ve (m‘2 deki) dürüstlük kuralına aykırı olduğu

Anayasa’nın 90/5 maddesine göre uygulanması zorunlu Milletler arası anlaşma niteliğindeki Uluslararası Çalışma örgütünün 87. ve 98. maddelerinin düzenlemelerine göre, herhangi bir şekilde iş kolu barajının uygulanmasının, sendikal özgürlüğüne ve örgütlenme hakkına aykırı olduğu, için ilgili yasanın iptali için Anayasa mahkemesine başvurulmasına oybirliği ile karar verilmiştir

SONUÇ;

Olaya uygulanması gereken 6356 Sayılı Yasanın Toplu İş Sözleşmesi ehliyet ve yetkisine dair geçici hükümlerinin öngörüldüğü geçici 6. maddesinin Anayasanın 10., 13. maddesi ve Medeni Kanunun 2. maddesi ve Türkiye’nin taraf olduğu Anayasa’nın 90/5 maddesine göre uygulanması zorunlu Milletlerarası anlaşma niteliğindeki Uluslararası Çalışma örgütünün (İLO’nun) 87. ve 98. sayılı sözleşmelerine aykırı olduğu, anlaşılmakla Anayasamızın 152. maddesi gereğince Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar verilmiş olup;

Gereği takdirlerinize saygıyla arz olunur.”