Anayasa Norm Denetimi: 2022-111 Sayılı 28-09-2022 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - İptal

II. İNCELEME SONUÇLARI

“...

Yargılama sırasında 15/04/2022 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ve yürürlüğe giren 7394 Sayılı Yasa ile etkin pişmanlık hükümleri getirilmiş, buna uyanların cezalarında indirim yapılması ön görülmüş ancak geçici 34/1-son cümle maddesinde "... Bu fıkrada belirtilen ceza indiriminden faydalanabilmek için vergi mahkemesinde dava açılmaması, açılmışsa feragat edilmesi, kanun yollarına başvurulmaması veya başvurulmuşsa vazgeçilmesi şarttır." şeklinde hüküm getirilmiştir. Bu hüküm aşağıdaki hususlarda Anayasamıza aykırı görülmüştür.

1- 2709 Sayılı Anayasamızın 36. maddesi "Herkes, meşru vasıtası ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı merciileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." hükmü karşısında getirilen yasal düzenleme hak arama özgürlüğüne aykırılık teşkil etmektedir.

Ceza hukukunda etkin pişmanlık verilen zararın giderilmesi şeklinde düzenlenmiştir. Bu değişiklik zararın giderilmesi dışında dava açılmamasını, açılmışsa vazgeçilmesini, karara çıkmış ise kanun yollarına başvurulmamasını, başvurulmuşsa vazgeçilmesini getirmektedir, zorlamaktadır. Bu haliyle etkin pişmanlık müessesesinin dışına çıkmaktadır. Sanık vergi ve cezaları ödemek suretiyle etkin pişmanlıkta bulunup aynı zamanda haklı olduğunu ispatlamak için dava yoluna gitmesi Anayasamızın 36. maddesi kapsamında hak arama özgürlüğü olarak koruma altına alınmıştır. Değişiklik maddesi bu korumayı kaldırmaktadır.

2- Bu değişiklik aynı zamanda 2709 Sayılı Anayasamızın eşitlik ilkesini düzenleyen "Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir." şeklindeki 10. maddesindeki eşitlik ilkesine aykırı görülmüştür.

Etkin pişmanlık nedeniyle vergi ve cezalar ödendiği taktirde bu değişiklik uygulanması gerektiği halde idareye karşı dava açılması, açılmış ise vazgeçilmemesi, kanun yoluna gidilmemesi, gidilmiş ise vazgeçilmesinin zorunlu hale getirilmesi bu eşitlik ilkesine aykırı olacaktır. Her ne kadar idareye karşı dava açanla dava açmayan aynı kategoride olmadığı ve eşitliğe aykırı olmadığı ileri sürülebilirse de, bu görüş ceza hukuku ilkeleriyle Anayasamızın 10. maddesine aykırılık teşkil edecektir. Dava açan 2 kişiden biri suç işlediğini bilerek davadan kolayca vazgeçebilir. Ancak suç işlemeyen birinin idareye karşı dava açması en doğal hakkı olduğu halde sırf ceza alma ihtimalini düşünerek bu davadan vazgeçmesi eşitlik ilkesini ve hak arama özgürlüğünü ortadan kaldıracak nitelikte görülmektedir.

3- Diğer yandan ceza davasının beraatle mi, mahkumiyetle mi sonuçlanacağı yargılamanın sonuna kadar deliller toplanması gerektiğinden bilinemediği için delillerin toplanması bazen 2-3 yıl sürmekte, bozma kararı olduğu taktirde 5-6 yıl devam etmektedir. Sanık suç işlemediğini bilse bile cezalandırılma ihtimaline binaen idareye karşı dava açmamaya, açmış ise 1 yıl içinde vazgeçmeye zorlamak, vazgeçtikten sonra beraat kararı verildiği taktirde sanığın rızaen vazgeçtiği için yeniden dava hakkı olmayacağı, süreyi geçirmesi söz konusu olup açması gereken davayı açamayacağı düşünüldüğünde bu yönüyle de bu değişiklik kanuna ve hakkaniyete uygun görülmemiştir.

Dosyamız Uyap üzerinden eklice gönderilmiştir.

Açıklanan nedenlerle,

Sanıkların suçu sabit olduğu taktirde 15/04/2022 tarihli resmi gazetede yayımlanan ve yürürlüğe giren 7394 Sayılı Yasa'nın geçici 34/1-son cümle maddesinin uygulanması halinde sanıklar aleyhine olacağı ve bu uygulama Anayasamızın hak arama özgürlüğünü düzenleyen 36. maddesi ile eşitlik ilkesini düzenleyen 10. maddesine aykırılık teşkil ettiği düşüncesiyle Anayasamızın 152/1 maddesi doğrultusunda itiraz olarak mahkemenizce yargılama yapılıp karara bağlanması ve verilecek kararın mahkememize gönderilmesi,

Arz olunur.”